Samenvatting Rapporteren en neventaken
Factoren die positieve werking hebben op de ontwikkeling van de leerling en het pedagogisch
klimaat van de groep:
- Stellen van grenzen: er wordt een draagvlak gecreëerd onder de leerlingen om aan de regels
te houden.
- Welbevinden: een omgeving bieden waarin leerlingen zich veilig kunnen ontwikkelen.
- Positieve ervaringen: de relatie van onderwijsprofessional en leerling is van belang om een
passend pedagogisch klimaat te creëren.
Algemene tips bij het geven van een straf:
- Vertel kalm welk gedrag er tot de straf heeft geleid.
- Vertel duidelijk hoelang de straf duurt en geef deze direct na de overtreding.
- Geef een straf die in verhouding is met de overtreding.
- Maak eventueel een afspraak voor een gesprek over de overtreding.
Aandachtspunten voor een positief pedagogisch klimaat:
- De onderwijsprofessional moet aandacht hebben van de belevingswereld van de leerlingen.
- De onderwijsprofessional is zichzelf en heeft gezag in de groep.
- De onderwijsprofessional heeft vertrouwen in de leerlingen.
- De onderwijsprofessional bevordert respect onderling.
- De onderwijsprofessional stimuleert verantwoordelijkheid en zelfstandigheid.
Stijl van een onderwijsprofessional:
- Democratische stijl: de leerlingen hebben ruimte om hun meningen en ideeën te delen en in
praktijk te brengen. Er is met mate sturing van de onderwijsprofessional.
- Autoritaire stijl: de leerlingen krijgen niet veel ruimte om hun meningen en ideeën in te
brengen. De onderwijsprofessional heeft ten alle tijden de leiding.
- Laisser-faire stijl: de leerlingen bepalen vooral wat er gaat gebeuren. Er gaat veel
verantwoordelijkheid en zelfstandigheid naar de leerlingen.
De Gordon-methode: deze methode is gericht op het luisteren naar het kind, waarbij er op basis van
gelijkwaardigheid en respect wordt gecommuniceerd. Met 3 belangrijke uitgangspunten:
- Onderwijsprofessionals en hun behoeften: onderwijsprofessionals voelen vaak een grote
verantwoordelijkheid en zijn eigenlijk ook maar mensen. Hij kan pas steun geven wanneer
zijn eigen behoeftes ook zijn voldaan.
- Leerlingen en hun behoeften: onderwijsprofessionals moeten aandacht hebben voor de
behoeften van de leerlingen. Zodra er niet aan de behoefte van een leerling wordt voldaan,
zal hij reageren met onacceptabel gedrag. Observeer de leerling en zoek de achterliggende
reden.
- De relatie tussen onderwijsprofessionals en leerlingen: de relatie tussen leerling en
onderwijsprofessional wordt vaak bepaald hoe de onderwijsprofessional kijkt naar het
gedrag van de leerling. Vaak voelen onderwijsprofessionals zich verantwoordelijk voor het
oplossen van problemen van leerlingen, zonder hen te stimuleren zelf een oplossing te
vinden. Het is dan belangrijk de vraag te stellen: ‘Wie zijn probleem is het?’.
, Verschillende problemen volgens de Gordon-methode:
- De leerling heeft een probleem: een bal in het gezicht.
- Er is geen probleem: overgooien.
- De onderwijsprofessional heeft een probleem: bal wordt tegen schoolraam aangegooid.
Wanneer je aan de leerling wilt vertellen dat zijn gedrag onacceptabel is gebruik je de
gesprektechnieken ‘actief luisteren’ en ‘ik-boodschap’. Je benoemt het gedrag, daarna je
eigen gevoel en dan de gevolgen van het gedrag.
De cultuur ui van Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO):
- De kern: de overtuigingen van de leerling in een bepaald cultuur.
- De tweede schil: de normen en waarden van de leerling in een bepaalde cultuur.
- De derde schil: de uitgebeelde normen en waarden van de leerling in een bepaalde cultuur
(mythen en helden).
- De vierde schil: de gewoontes en rituelen van van een bepaalde cultuur.
Collectieve samenleving: in een wij-samenleving groeien leerlingen op als onderdeel van een groter
geheel. Andere mensen die niet behoren tot deze wij-samenleving, wordt als een zij-groep gezien. Je
wordt meteen opgenomen in een hechte samenleving met als voorwaarde loyaliteit naar de groep.
Kenmerken wij-samenleving:
- Loyaliteit.
- Eer.
- Respect.
Individuele samenleving: in een ik-samenleving zal er worden geacht om voor jezelf en naasten te
zorgen. Meestal opgroeiend in een klein gezinsverband. Als je faalt, wordt dat niet gezien als een
probleem voor de hele groep. Kenmerken ik-samenleving:
- Autonomie.
- Zelfontplooiing.
- Eerlijkheid.
Collectieve en individuele samenleving: er kan wrijving ontstaan tussen de twee culturen. Waarbij
de onderwijsprofessional moet kijken naar de belevingswereld van de leerling. De mate van
machtsafstand staat centraal in een cultuur, waarbij de wij-cultuur veel machtsongelijkheid kent en
de ik-cultuur juist gelijkwaardigheid bevordert, wat potentieel conflicten kan veroorzaken. Een
onderwijsprofessional dient hier rekening mee te houden.
Starterskit diversiteit:
- Kennis over thuiscultuur.
- Zelfkennis.
- Openstaan voor verschillen en hierop inspelen.
- Motiveren.
- Respecteren verschillen onder de leerlingen.
- Open vizier.
- Variëren van aanpak.
- Voorkomen van stereotypering.
Vreedzame school:
Factoren die positieve werking hebben op de ontwikkeling van de leerling en het pedagogisch
klimaat van de groep:
- Stellen van grenzen: er wordt een draagvlak gecreëerd onder de leerlingen om aan de regels
te houden.
- Welbevinden: een omgeving bieden waarin leerlingen zich veilig kunnen ontwikkelen.
- Positieve ervaringen: de relatie van onderwijsprofessional en leerling is van belang om een
passend pedagogisch klimaat te creëren.
Algemene tips bij het geven van een straf:
- Vertel kalm welk gedrag er tot de straf heeft geleid.
- Vertel duidelijk hoelang de straf duurt en geef deze direct na de overtreding.
- Geef een straf die in verhouding is met de overtreding.
- Maak eventueel een afspraak voor een gesprek over de overtreding.
Aandachtspunten voor een positief pedagogisch klimaat:
- De onderwijsprofessional moet aandacht hebben van de belevingswereld van de leerlingen.
- De onderwijsprofessional is zichzelf en heeft gezag in de groep.
- De onderwijsprofessional heeft vertrouwen in de leerlingen.
- De onderwijsprofessional bevordert respect onderling.
- De onderwijsprofessional stimuleert verantwoordelijkheid en zelfstandigheid.
Stijl van een onderwijsprofessional:
- Democratische stijl: de leerlingen hebben ruimte om hun meningen en ideeën te delen en in
praktijk te brengen. Er is met mate sturing van de onderwijsprofessional.
- Autoritaire stijl: de leerlingen krijgen niet veel ruimte om hun meningen en ideeën in te
brengen. De onderwijsprofessional heeft ten alle tijden de leiding.
- Laisser-faire stijl: de leerlingen bepalen vooral wat er gaat gebeuren. Er gaat veel
verantwoordelijkheid en zelfstandigheid naar de leerlingen.
De Gordon-methode: deze methode is gericht op het luisteren naar het kind, waarbij er op basis van
gelijkwaardigheid en respect wordt gecommuniceerd. Met 3 belangrijke uitgangspunten:
- Onderwijsprofessionals en hun behoeften: onderwijsprofessionals voelen vaak een grote
verantwoordelijkheid en zijn eigenlijk ook maar mensen. Hij kan pas steun geven wanneer
zijn eigen behoeftes ook zijn voldaan.
- Leerlingen en hun behoeften: onderwijsprofessionals moeten aandacht hebben voor de
behoeften van de leerlingen. Zodra er niet aan de behoefte van een leerling wordt voldaan,
zal hij reageren met onacceptabel gedrag. Observeer de leerling en zoek de achterliggende
reden.
- De relatie tussen onderwijsprofessionals en leerlingen: de relatie tussen leerling en
onderwijsprofessional wordt vaak bepaald hoe de onderwijsprofessional kijkt naar het
gedrag van de leerling. Vaak voelen onderwijsprofessionals zich verantwoordelijk voor het
oplossen van problemen van leerlingen, zonder hen te stimuleren zelf een oplossing te
vinden. Het is dan belangrijk de vraag te stellen: ‘Wie zijn probleem is het?’.
, Verschillende problemen volgens de Gordon-methode:
- De leerling heeft een probleem: een bal in het gezicht.
- Er is geen probleem: overgooien.
- De onderwijsprofessional heeft een probleem: bal wordt tegen schoolraam aangegooid.
Wanneer je aan de leerling wilt vertellen dat zijn gedrag onacceptabel is gebruik je de
gesprektechnieken ‘actief luisteren’ en ‘ik-boodschap’. Je benoemt het gedrag, daarna je
eigen gevoel en dan de gevolgen van het gedrag.
De cultuur ui van Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO):
- De kern: de overtuigingen van de leerling in een bepaald cultuur.
- De tweede schil: de normen en waarden van de leerling in een bepaalde cultuur.
- De derde schil: de uitgebeelde normen en waarden van de leerling in een bepaalde cultuur
(mythen en helden).
- De vierde schil: de gewoontes en rituelen van van een bepaalde cultuur.
Collectieve samenleving: in een wij-samenleving groeien leerlingen op als onderdeel van een groter
geheel. Andere mensen die niet behoren tot deze wij-samenleving, wordt als een zij-groep gezien. Je
wordt meteen opgenomen in een hechte samenleving met als voorwaarde loyaliteit naar de groep.
Kenmerken wij-samenleving:
- Loyaliteit.
- Eer.
- Respect.
Individuele samenleving: in een ik-samenleving zal er worden geacht om voor jezelf en naasten te
zorgen. Meestal opgroeiend in een klein gezinsverband. Als je faalt, wordt dat niet gezien als een
probleem voor de hele groep. Kenmerken ik-samenleving:
- Autonomie.
- Zelfontplooiing.
- Eerlijkheid.
Collectieve en individuele samenleving: er kan wrijving ontstaan tussen de twee culturen. Waarbij
de onderwijsprofessional moet kijken naar de belevingswereld van de leerling. De mate van
machtsafstand staat centraal in een cultuur, waarbij de wij-cultuur veel machtsongelijkheid kent en
de ik-cultuur juist gelijkwaardigheid bevordert, wat potentieel conflicten kan veroorzaken. Een
onderwijsprofessional dient hier rekening mee te houden.
Starterskit diversiteit:
- Kennis over thuiscultuur.
- Zelfkennis.
- Openstaan voor verschillen en hierop inspelen.
- Motiveren.
- Respecteren verschillen onder de leerlingen.
- Open vizier.
- Variëren van aanpak.
- Voorkomen van stereotypering.
Vreedzame school:
