Kwanti tati ef onderzoek (KTO)
Inhoudsopgave
Kwantitatief onderzoek (KTO)....................................................................................................................... 1
Dag 1: Bias...........................................................................................................................................................3
Dag 2. Onderzoeksdomeinen, -designs & -vraagstellingen...............................................................................12
RECAP DAG 1..................................................................................................................................................12
ONDERZOEKSDOMEINEN...............................................................................................................................12
3 grote vormen van Bias................................................................................................................................17
Associatie en bias...........................................................................................................................................18
definitie van een associatie............................................................................................................................18
Directed Asiclic Graph’s (DAG’s)....................................................................................................................20
DAG 3 P-waarde, statistische significantie en type I en II fouten......................................................................23
Chi-kwadraat toets (X2)......................................................................................................................................28
Dag 4 correlatie.................................................................................................................................................31
Recap..............................................................................................................................................................31
Correlatie/samenhang tussen 2 continue variabelen....................................................................................33
, CORRELATIECOEFFICIENT...............................................................................................................................34
Enkelvoudige Lineaire regressieanalyse........................................................................................................35
Terminologie..................................................................................................................................................36
Regressievergelijking......................................................................................................................................36
Assumpties. Voorwaarden lineaire regressieanalyse:...................................................................................37
residuenplot SPSS > analyse > regression > linear > aanvinken histogram + normal probability plot > plots.
Waarbij je de *ZRESID op de y-as afzet tegen de *ZPRED op de x-as...............................................................37
Dag 5 multivariabele regressieanalyse..............................................................................................................39
RECAP/ Responsiecollege..............................................................................................................................39
multivariabele regressieanalyse....................................................................................................................41
SPSS > analyse > regression > linear> Dependent:1> meerdere independent...................................................41
Logistische regressieanalyse..............................................................................................................................42
Voorspellen en predictiemodellen.....................................................................................................................43
Causaliteit en voorspellen..................................................................................................................................44
Verschil in onderzoeksvraag/opzet....................................................................................................................46
Selectie van covariaten voor het model (associatiemodel) -> Onafhankelijke variabelen...........................46
Evaluatie van het model................................................................................................................................47
Interpretatie van de modellen...........................................................................................................................47
Dag 6 quiz..........................................................................................................................................................48
2
,Dag 1: Bias
replication crisis. Dit gaat over dat een groot deel van gevonden resultaten van wetenschappelijk
onderzoek niet terug gevonden worden bij herhaling van dit onderzoek. Dit roept dus de vraag op:
hoe goed kun je vertrouwen op de 'waarheid' van gepubliceerde studies op bijvoorbeeld Pubmed?
Je kent verschillende veel voorkomende cognitieve biasen
Je kunt het begrip statistische inferentie uitleggen
Je kent het onderscheid tussen beschrijvende en inferentiële statistiek
Je kunt samenvattings- en spreidingsmaten berekenen in SPSS
Je kunt de begrippen sampling, sampling error en sampling distribution uitleggen
Je kunt het begrip counterfactual uitleggen
Je kunt het verschil tussen exploratief en confirmatief onderzoek uitleggen
Descriptieve/ beschrijvende statistiek = Doel om een data set wordt samengevat met een
puntschatter en de spreiding hier omheen, bijvoorbeeld gemiddelden, standaarddeviaties
(numeriek) of grafieken (grafisch). Er wordt niet gekeken naar eventuele verbanden.
Inferentiële statistiek = doet een uitspraak (generaliseert) van geobserveerde data naar de wereld
als geheel. Conclusies trekken over een populaties. Schatten van effecten en relaties, schatten van
betrouwbaarheid en eventueel P-waarde uitrekenen.
De concepten 'het trekken van een steekproef' en 'schatten' onderbouwen deze beide vormen
van statistiek, welke het proces van verzamelen van data en het kwantificeren van de
onzekerheid in het generaliseren aangeven.
Om het trekken van een steekproef te begrijpen moet het concept populatie helder zijn.
Populatie = de doelpopulatie waaruit een set van entiteiten worden getrokken om gevolgtrekkingen
(inferentie) uit te doen. Binnen deze set kunnen dan variabelen gemeten worden.
De frequentie histogram van alle mogelijk waardes van een gemeten variabele wordt de
population / sampling distribution genoemd. Binnen de populatie distributie gaat de interesse uit
naar de puntschatter (bijvoorbeeld het gemiddelde) en de spreiding (bijvoorbeeld de
standaarddeviatie).
- Doelpopulatie: totale groep mensen naar wie je wilt generaliseren. (vb covid groep)
- Bronpopulatie: welke groep ga je gebruiken? (covid in een bep ziekenhuis)
- Steekproef: daadwerkelijke personen die je gaat gebruiken. (mensen die daadwerkelijk
deelnemen.
Statische inferentie (statistical in): Het proces waarbij conclusies worden getrokken over een
populatie dmv statischtische analyse van een steekproef uit die populatie. Bijv. Puntschatter of
gemiddelde. Conclusie kunnen trekken voor de doelpopulatie.
Onderliggende principes van statischtische inferentie
1. De steekproef is waarschijnlijk een goede weerspiegeling van de populatie.
2. We kunnen nooit zeker weten hoe goed de steekproef de populatie weerspiegelt
a. Sampling error/variation: ontstaat doordat niet alle eenheden van de
doelpopulatie, maar slechts een steekproef daarvan wordt onderzocht. Vorm van
3
, random error. Hoe kleiner de sample, hoe groter de kans op sampling error. Het
daadwerkelijk effect van die sampling error kunnen we niet meten.
b. Steekproevenverdeling/ sampling distribution: Als we oneindig veel steekproeven
nemen en daar bijv de leeftijd gemiddeldes van halen, wordt het een sampling
distribution. Dit is eigenlijk altijd een normaal verdeling, ook al komt de data niet uit
een normale verdeling.
Het vertelt iets over de variatie in steekproefgemiddelde
(sampling variation) het verteld iets over de onzekerheid van de
schatting. Dit kunnen we uitdrukken in de standard error.
Factoren die invloed hebben op onzekerheid
Steekproefomvang hoe groter, hoe zekerder.
Spreiding binnen de onderzoekspopulatie hoe minder variatie, hoe
zekerder we zijn.
Betrouwbaarheidsinterval: bij herhaling van het onderzoek met nieuwe
steekproeven uit dezelfde populatie mag verwacht worden dat bij 95% van die
steekproeven de populatieparameter binnen dit betrouwbaarheidsinterval ligt.
Hoe smaller de BI, hoe preciezer de schatting van de populatieparameter.
3. De manier waarop de steekproef getrokken wordt speelt een rol.
We willen dat de steekproef representatief is voor de populatie.
Opdracht 1:
Je bent geïnteresseerd in de jaarlijkse uitgaven van fysiotherapeuten in Nederland aan
beroepsinhoudelijke scholing over de periode 2000 tot afgelopen jaar. Hiervoor gebruik je
beschrijvende statistiek. Geef een voorbeeld van het gebruik van inferentiële statistiek in deze
situatie.
Vb: grafiek met uitgaves per jaar vanaf 2000 tot 2023 (beschrijvend)
Vb: inferentiele statistiek : uitgaves en ontevredenheid fysiotherapeuten koppeling onderzoek.
Opdracht 2:
Lees onderstaand tekstfragment. Benoem de doelpopulatie, bronpopulatie en steekproef.
Major surgery is associated with negative postoperative outcomes such as complications and
delayed or poor recovery. Prehabilitation can help to reduce the negative effects of major surgery.
Offering prehabilitation by means of mobile health (mHealth) could be an effective new approach.
The aim of this study is to evaluate the effectiveness of the Be Prepared mHealth application, a
smartphone app using behavior change techniques to address risk behavior prior to surgery in
patients undergoing major elective surgery. Adult patients scheduled for major elective surgery were
recruited from the preoperative assessment outpatient clinic of two academic hospitals in the
Netherlands. Patients were informed about the study by the anesthetist, anesthesiology nurse, or
anesthesiology assistant during their preoperative assessment. In total, 86 patients undergoing
major surgery participated.
Wat is het verschil tussen een sample distribution / steekproefverdeling en een sampling distribution
/ steekproevenverdeling?
Sample Distribution (Steekproefverdeling):
4
Inhoudsopgave
Kwantitatief onderzoek (KTO)....................................................................................................................... 1
Dag 1: Bias...........................................................................................................................................................3
Dag 2. Onderzoeksdomeinen, -designs & -vraagstellingen...............................................................................12
RECAP DAG 1..................................................................................................................................................12
ONDERZOEKSDOMEINEN...............................................................................................................................12
3 grote vormen van Bias................................................................................................................................17
Associatie en bias...........................................................................................................................................18
definitie van een associatie............................................................................................................................18
Directed Asiclic Graph’s (DAG’s)....................................................................................................................20
DAG 3 P-waarde, statistische significantie en type I en II fouten......................................................................23
Chi-kwadraat toets (X2)......................................................................................................................................28
Dag 4 correlatie.................................................................................................................................................31
Recap..............................................................................................................................................................31
Correlatie/samenhang tussen 2 continue variabelen....................................................................................33
, CORRELATIECOEFFICIENT...............................................................................................................................34
Enkelvoudige Lineaire regressieanalyse........................................................................................................35
Terminologie..................................................................................................................................................36
Regressievergelijking......................................................................................................................................36
Assumpties. Voorwaarden lineaire regressieanalyse:...................................................................................37
residuenplot SPSS > analyse > regression > linear > aanvinken histogram + normal probability plot > plots.
Waarbij je de *ZRESID op de y-as afzet tegen de *ZPRED op de x-as...............................................................37
Dag 5 multivariabele regressieanalyse..............................................................................................................39
RECAP/ Responsiecollege..............................................................................................................................39
multivariabele regressieanalyse....................................................................................................................41
SPSS > analyse > regression > linear> Dependent:1> meerdere independent...................................................41
Logistische regressieanalyse..............................................................................................................................42
Voorspellen en predictiemodellen.....................................................................................................................43
Causaliteit en voorspellen..................................................................................................................................44
Verschil in onderzoeksvraag/opzet....................................................................................................................46
Selectie van covariaten voor het model (associatiemodel) -> Onafhankelijke variabelen...........................46
Evaluatie van het model................................................................................................................................47
Interpretatie van de modellen...........................................................................................................................47
Dag 6 quiz..........................................................................................................................................................48
2
,Dag 1: Bias
replication crisis. Dit gaat over dat een groot deel van gevonden resultaten van wetenschappelijk
onderzoek niet terug gevonden worden bij herhaling van dit onderzoek. Dit roept dus de vraag op:
hoe goed kun je vertrouwen op de 'waarheid' van gepubliceerde studies op bijvoorbeeld Pubmed?
Je kent verschillende veel voorkomende cognitieve biasen
Je kunt het begrip statistische inferentie uitleggen
Je kent het onderscheid tussen beschrijvende en inferentiële statistiek
Je kunt samenvattings- en spreidingsmaten berekenen in SPSS
Je kunt de begrippen sampling, sampling error en sampling distribution uitleggen
Je kunt het begrip counterfactual uitleggen
Je kunt het verschil tussen exploratief en confirmatief onderzoek uitleggen
Descriptieve/ beschrijvende statistiek = Doel om een data set wordt samengevat met een
puntschatter en de spreiding hier omheen, bijvoorbeeld gemiddelden, standaarddeviaties
(numeriek) of grafieken (grafisch). Er wordt niet gekeken naar eventuele verbanden.
Inferentiële statistiek = doet een uitspraak (generaliseert) van geobserveerde data naar de wereld
als geheel. Conclusies trekken over een populaties. Schatten van effecten en relaties, schatten van
betrouwbaarheid en eventueel P-waarde uitrekenen.
De concepten 'het trekken van een steekproef' en 'schatten' onderbouwen deze beide vormen
van statistiek, welke het proces van verzamelen van data en het kwantificeren van de
onzekerheid in het generaliseren aangeven.
Om het trekken van een steekproef te begrijpen moet het concept populatie helder zijn.
Populatie = de doelpopulatie waaruit een set van entiteiten worden getrokken om gevolgtrekkingen
(inferentie) uit te doen. Binnen deze set kunnen dan variabelen gemeten worden.
De frequentie histogram van alle mogelijk waardes van een gemeten variabele wordt de
population / sampling distribution genoemd. Binnen de populatie distributie gaat de interesse uit
naar de puntschatter (bijvoorbeeld het gemiddelde) en de spreiding (bijvoorbeeld de
standaarddeviatie).
- Doelpopulatie: totale groep mensen naar wie je wilt generaliseren. (vb covid groep)
- Bronpopulatie: welke groep ga je gebruiken? (covid in een bep ziekenhuis)
- Steekproef: daadwerkelijke personen die je gaat gebruiken. (mensen die daadwerkelijk
deelnemen.
Statische inferentie (statistical in): Het proces waarbij conclusies worden getrokken over een
populatie dmv statischtische analyse van een steekproef uit die populatie. Bijv. Puntschatter of
gemiddelde. Conclusie kunnen trekken voor de doelpopulatie.
Onderliggende principes van statischtische inferentie
1. De steekproef is waarschijnlijk een goede weerspiegeling van de populatie.
2. We kunnen nooit zeker weten hoe goed de steekproef de populatie weerspiegelt
a. Sampling error/variation: ontstaat doordat niet alle eenheden van de
doelpopulatie, maar slechts een steekproef daarvan wordt onderzocht. Vorm van
3
, random error. Hoe kleiner de sample, hoe groter de kans op sampling error. Het
daadwerkelijk effect van die sampling error kunnen we niet meten.
b. Steekproevenverdeling/ sampling distribution: Als we oneindig veel steekproeven
nemen en daar bijv de leeftijd gemiddeldes van halen, wordt het een sampling
distribution. Dit is eigenlijk altijd een normaal verdeling, ook al komt de data niet uit
een normale verdeling.
Het vertelt iets over de variatie in steekproefgemiddelde
(sampling variation) het verteld iets over de onzekerheid van de
schatting. Dit kunnen we uitdrukken in de standard error.
Factoren die invloed hebben op onzekerheid
Steekproefomvang hoe groter, hoe zekerder.
Spreiding binnen de onderzoekspopulatie hoe minder variatie, hoe
zekerder we zijn.
Betrouwbaarheidsinterval: bij herhaling van het onderzoek met nieuwe
steekproeven uit dezelfde populatie mag verwacht worden dat bij 95% van die
steekproeven de populatieparameter binnen dit betrouwbaarheidsinterval ligt.
Hoe smaller de BI, hoe preciezer de schatting van de populatieparameter.
3. De manier waarop de steekproef getrokken wordt speelt een rol.
We willen dat de steekproef representatief is voor de populatie.
Opdracht 1:
Je bent geïnteresseerd in de jaarlijkse uitgaven van fysiotherapeuten in Nederland aan
beroepsinhoudelijke scholing over de periode 2000 tot afgelopen jaar. Hiervoor gebruik je
beschrijvende statistiek. Geef een voorbeeld van het gebruik van inferentiële statistiek in deze
situatie.
Vb: grafiek met uitgaves per jaar vanaf 2000 tot 2023 (beschrijvend)
Vb: inferentiele statistiek : uitgaves en ontevredenheid fysiotherapeuten koppeling onderzoek.
Opdracht 2:
Lees onderstaand tekstfragment. Benoem de doelpopulatie, bronpopulatie en steekproef.
Major surgery is associated with negative postoperative outcomes such as complications and
delayed or poor recovery. Prehabilitation can help to reduce the negative effects of major surgery.
Offering prehabilitation by means of mobile health (mHealth) could be an effective new approach.
The aim of this study is to evaluate the effectiveness of the Be Prepared mHealth application, a
smartphone app using behavior change techniques to address risk behavior prior to surgery in
patients undergoing major elective surgery. Adult patients scheduled for major elective surgery were
recruited from the preoperative assessment outpatient clinic of two academic hospitals in the
Netherlands. Patients were informed about the study by the anesthetist, anesthesiology nurse, or
anesthesiology assistant during their preoperative assessment. In total, 86 patients undergoing
major surgery participated.
Wat is het verschil tussen een sample distribution / steekproefverdeling en een sampling distribution
/ steekproevenverdeling?
Sample Distribution (Steekproefverdeling):
4
