Bronvermelding
Titel : Meer dan onderwijs
Druk : 1
Auteur : E. Alkema en J. Kuipers
Uitgever : Koninklijke Van Gorcum
ISBN (boek) : 9789023247678
Aantal hoofdstukken (boek) : 11
Aantal pagina’s (boek) : 548
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel nastreeft.
Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd het bijbehorende
studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse verwijzingen naar het studieboek
op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2012 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden. De uitgever
van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden
tot .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 De pedagogische opdracht van het onderwijs 3
Hoofdstuk 2 Leerlingen leren kennen 7
Hoofdstuk 3 Hoe kinderen leren 13
Hoofdstuk 4 Onderwijs gaat ergens over: leerinhouden 20
Hoofdstuk 5 Het creëren van leeromgevingen 23
Hoofdstuk 6 Het volgen en evalueren van leerprocessen en leerresultaten 29
Hoofdstuk 7 Het pedagogisch klimaat 34
Hoofdstuk 8 Zorg voor het kind 38
Hoofdstuk 9 Schoolorganisatie en teamwork 44
Hoofdstuk 10 Onderwijs en schoolontwikkeling 50
Hoofdstuk 11 Het Nederlands onderwijsstelsel 55
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden.
Bron : Meer dan onderwijs – E. Alkema e.a.
, Hoofdstuk 1 De pedagogische opdracht van het onderwijs
1.1 Inleiding
Elke leerkracht heeft idealen. Deze hangen samen met de visie op opvoeding en onderwijs.
Dasberg (1993) zegt dat de taak van het onderwijs is mensen te helpen bij hun ‘menswording’, om
meelopers en dwarsliggers te worden.
Meelopen wil zeggen kennismaken en meelopen met bestaande ontwikkelingen.
Dwarsliggen wil zeggen kritisch kijken naar bestaande ontwikkelingen e.d. Dit is van belang om
een eigen mening te vormen en anders te durven zijn (nee te durven zeggen). Dit vraagt voor
leerlingen een veilige leeromgeving, waarin ze zich durven te uiten. Mischa de Winter (2000) houdt
zich bezig met onderwijs/onderzoek t.b.v. jeugdbeleid, jeugdzorg en maatschappelijke
opvoedingsprocessen. Volgens haar hebben de ouders, de school en de maatschappij een taak in
de opvoeding. De maatschappij trekt zich verder terug en mensen voelen zich minder verbonden.
Bij opvoeden gaat niet alleen om het individu, maar ook om de verbondenheid met de samenleving.
Onderwijs moet daarom zorgen voor een leer- en leefomgeving waarin kinderen leren samen te
werken aan gemeenschappelijke doelen (verbondenheid). Er wordt gezocht naar een evenwicht
tussen meelopen en dwarsliggen.
1.2 De pedagogische opdracht van de basisschool
In de pedagogische opdracht van de school wordt een antwoord gegeven op de vraag waartoe wij
kinderen willen opvoeden. Dit kan per school verschillend zijn. Er is vaak discussie over de vraag
in hoeverre de school verantwoordelijk is voor de opvoeding. Onder het handelen in de school
liggen pedagogische opvattingen en keuzes verborgen. De opvattingen, keuzes en waarden geven
richting aan je handelen en aan de opvoeding en het onderwijs.
1.3 Mensen op weg
Kinderen op weg naar hun menswording worden begeleid door opvoeding en onderwijs.
Elk mens is in ontwikkeling. De geworteldheid uit het verleden, verbondenheid in de collectieve
historie (bijv. mensheid of volk) en eigen geschiedenis (jezelf) geven allemaal richting aan de
toekomst. De mens is schepper of creator van de wereld om zich heen, hij kan zelf dingen maken
en bedenken. De mens heeft keuzevrijheid. De mens is verantwoordelijk voor zijn eigen doen en
laten. Mensen geven betekenis aan de wereld om hen heen. Je leert veel over mensen door hun
relatie met anderen en hun motieven. Bovenstaande is van belang voor de gedachtegang over
opvoeding en onderwijs. Je hebt als taak een leeromgeving te creëren die ruimte geeft voor
individuele keuzes en leerprocessen, waar kinderen leren een eigen standpunt in te nemen, mogen
experimenteren en zelf op onderzoek uit mogen gaan.
1.4 Mens- en maatschappijbeelden
Een mensbeeld omvat de opvattingen over de mens waarbij antwoord gegeven wordt op de vraag
wie of wat de mens is. Het is een bepaalde kijk op mensen. Voor sommige mensen hebben we een
voorkeur en andere stoten we liever af. Dat heeft te maken met je identiteit. Uiteindelijk bepalen
waarden en normen hoe je naar mensen kijkt.
Er zijn 4 soorten mensbeelden:
• Natuurlijk mensbeeld: Zaken die van nature aanwezig zijn. Pedagogisch pessimisme: als
een leraar ervan uitgaat dat hij de leerlingen weinig kan leren.
• Cultureel mensbeeld: De mens kan ingaan tegen zijn natuur. Hij kan zich losmaken van de
natuur en de cultuur scheppen.
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Meer dan onderwijs – E. Alkema e.a.