KNGF Richtlijn Acuut Enkelletsel
Acuut enkelletsel [inversieletsel waarbij onderzoek en behandeling plaatsvinden
0 tot 6 weken na het ontstaan ervan]
> Algemeen;
- Instroom vindt idealiter plaats tussen 0 tot 5 dagen na het ontstaan van het letsel
- ‘Normaal’ herstelproces leidt binnen 6 tot 8 weken tot functieherstel en genezing zonder restletsels
- Binnen 12 weken hebben de meeste het sporten weer hervat op hetzelfde niveau als voor trauma
- Lopen (in de meeste gevallen) weer mogelijk binnen één tot twee weken
* Indien dit niet het geval is, dienen belemmerende factoren te worden opgespoord;
Bij een inversietrauma valt in dit kader te denken aan:
Relevante nevenpathologie die ‘normaal’ herstel belemmert (zoals artrose);
Een sterk ‘uit de hand gelopen ontstekingsreactie’;
Niet te verklaren pijn die de patiënt op geen enkele manier onder controle heeft;
Onvoldoende aanpassing van het houdings- en bewegings- gedrag van de patiënt
(relatieve of absolute overbelasting);
Angst om te belasten;
Een recidief en/of
Een pre-existent instabiele enkel.
- Factoren voor ontstaan en/of het voortbestaan van functionele instabiliteit zijn;
Mechanische instabiliteit (laxiteit van het kapsel-bandapparaat);
Verstoorde proprioceptie;
Verminderde spierkracht;
Vertraagde reactietijd van spieren;
Chronische synovitis;
Verminderde dorsale flexie;
Een inadequate wijze van omgaan met de klachten en
Angst en onzekerheid over de stabiliteit van de enkel
- Kraakbeenletsel; advies om eerste week terughoudend zijn met de belasting
- Functionele instabiliteit, rode vlaggen; aanhoudende synovitis en drukpijn op de sinus tarsi
Mogelijke oorzaken restklachten na acuut enkelletsel
Functionele instabiliteit Osteofyten met en zonder inklemming
Een distaal tibiofibulair syndesmoseruptuur Inklemming (weke delen)
(osteo)Chondrale laesies Littekenweefsel
Osteochondritis dissecans Subtalaire (mechanische) instabiliteit
Sintus tarsi syndroom Artrtose
> Diagnostiek
Ottowa Ankle Rules (tot 7 dagen na trauma te gebruiken voor fractuurdiagnostiek)
Pijn malleolaire gebied én minimaal 1 van de volgende criteria;
- Onvermogen de enkel te belasten (4 stappen, 2x2-lopen zonder hulp)
- Pijn bij palpatie van dorsale of caudale zijde van de laterale malleolus (onderste 6 cm)
- Pijn bij palpatie van dorsale of caudale zijde van de mediale malleolus (onderste 6 cm)
- Pijn bij palpatie van de basis van het os metatarsale V
- Pijn bij palpatie van het os naviculare
Specifiek voor verdenking fractuur in de middenvoet:
- Asdrukpijn in de voorvoet of de hiel
, - drukpijn op het verloop van de fibula (de zogeheten maisoneuf-fractuur).
- Indien PT de voet binnen 48 uur na het trauma kan belasten gering kans op fractuur
- Een onderzoeksbevinding die spier- en/of peesletsels doet ver- moeden is het onvermogen van de
patiënt om de spieren van het onderbeen aan te spannen vanwege de pijn en/of vanwege onder-
breking van de continuïteit van de spier en/of pees.
- Bij verdenking op een fractuur, spier- en/of peesletsel of uitgebreidere pathologie wordt, in overleg
met de patiënt, terugverwezen of overleg gepleegd met de huisarts of de specialist, die alsnog
aanvullende diagnostiek kan verrichten c.q. aanvragen om vervolgens het te voeren beleid te
bepalen.
> Stroomdiagram diagnostiek
Acuut enkelletsel [inversieletsel waarbij onderzoek en behandeling plaatsvinden
0 tot 6 weken na het ontstaan ervan]
> Algemeen;
- Instroom vindt idealiter plaats tussen 0 tot 5 dagen na het ontstaan van het letsel
- ‘Normaal’ herstelproces leidt binnen 6 tot 8 weken tot functieherstel en genezing zonder restletsels
- Binnen 12 weken hebben de meeste het sporten weer hervat op hetzelfde niveau als voor trauma
- Lopen (in de meeste gevallen) weer mogelijk binnen één tot twee weken
* Indien dit niet het geval is, dienen belemmerende factoren te worden opgespoord;
Bij een inversietrauma valt in dit kader te denken aan:
Relevante nevenpathologie die ‘normaal’ herstel belemmert (zoals artrose);
Een sterk ‘uit de hand gelopen ontstekingsreactie’;
Niet te verklaren pijn die de patiënt op geen enkele manier onder controle heeft;
Onvoldoende aanpassing van het houdings- en bewegings- gedrag van de patiënt
(relatieve of absolute overbelasting);
Angst om te belasten;
Een recidief en/of
Een pre-existent instabiele enkel.
- Factoren voor ontstaan en/of het voortbestaan van functionele instabiliteit zijn;
Mechanische instabiliteit (laxiteit van het kapsel-bandapparaat);
Verstoorde proprioceptie;
Verminderde spierkracht;
Vertraagde reactietijd van spieren;
Chronische synovitis;
Verminderde dorsale flexie;
Een inadequate wijze van omgaan met de klachten en
Angst en onzekerheid over de stabiliteit van de enkel
- Kraakbeenletsel; advies om eerste week terughoudend zijn met de belasting
- Functionele instabiliteit, rode vlaggen; aanhoudende synovitis en drukpijn op de sinus tarsi
Mogelijke oorzaken restklachten na acuut enkelletsel
Functionele instabiliteit Osteofyten met en zonder inklemming
Een distaal tibiofibulair syndesmoseruptuur Inklemming (weke delen)
(osteo)Chondrale laesies Littekenweefsel
Osteochondritis dissecans Subtalaire (mechanische) instabiliteit
Sintus tarsi syndroom Artrtose
> Diagnostiek
Ottowa Ankle Rules (tot 7 dagen na trauma te gebruiken voor fractuurdiagnostiek)
Pijn malleolaire gebied én minimaal 1 van de volgende criteria;
- Onvermogen de enkel te belasten (4 stappen, 2x2-lopen zonder hulp)
- Pijn bij palpatie van dorsale of caudale zijde van de laterale malleolus (onderste 6 cm)
- Pijn bij palpatie van dorsale of caudale zijde van de mediale malleolus (onderste 6 cm)
- Pijn bij palpatie van de basis van het os metatarsale V
- Pijn bij palpatie van het os naviculare
Specifiek voor verdenking fractuur in de middenvoet:
- Asdrukpijn in de voorvoet of de hiel
, - drukpijn op het verloop van de fibula (de zogeheten maisoneuf-fractuur).
- Indien PT de voet binnen 48 uur na het trauma kan belasten gering kans op fractuur
- Een onderzoeksbevinding die spier- en/of peesletsels doet ver- moeden is het onvermogen van de
patiënt om de spieren van het onderbeen aan te spannen vanwege de pijn en/of vanwege onder-
breking van de continuïteit van de spier en/of pees.
- Bij verdenking op een fractuur, spier- en/of peesletsel of uitgebreidere pathologie wordt, in overleg
met de patiënt, terugverwezen of overleg gepleegd met de huisarts of de specialist, die alsnog
aanvullende diagnostiek kan verrichten c.q. aanvragen om vervolgens het te voeren beleid te
bepalen.
> Stroomdiagram diagnostiek
