Leerdoelen AFPF casus 1 Blok 2B
Uitleggen wat het doel is van preoperatief onderzoek en waaruit dit bestaat
preoperatieve onderzoek heeft als doel het zo optimaal en veilig mogelijk laten verlopen van
de anesthesie bij de voorgenomen ingreep. Preoperatief onderzoek wordt verricht om de
conditie van de patiënt en het anesthesierisico vast te stellen. De basis van het
preoperatieve onderzoek wordt gevormd door de anamnese en het lichamelijk onderzoek.
Aanvullend onderzoek wordt alleen op indicatie verricht. Ook vormt voorlichting over de
ingreep een onderdeel van preoperatief onderzoek.
De aandachtspunten van de anamnese bij het preoperatieve onderzoek
benoemen
Bij de anamnese wordt gevraagd naar bestaande ziekten en aangeboren afwijkingen. Vooral
wordt aandacht besteed aan het hart- en vaatstelsel, de longen, de luchtwegen en
stollingsproblemen. In verband met mogelijke geneesmiddeleninteracties wordt gevraagd
naar roken, medicijngebruik, alcohol en drugs. Er wordt gevraagd naar allergieën (antibiotica,
latex, jodium). Patiënten die geen lichamelijke inspanning kunnen verrichten hebben grotere
kans op postoperatieve complicaties, daarom wordt gevraagd naar hun
inspanningstolerantie. Ook wordt gevraagd naar de reactie op eerdere anesthesie en op
vreemde reacties op anesthesie in de familie.
Benoemen welke classificatie wordt gebruikt bij de risico-inschatting
Er wordt gebruikt gemaakt van de ASA-classificatie.
ASA I Patiënt in goede gezondheid.
ASA II Patiënt met een lichte aandoening, die geen invloed heeft op zijn dagelijks
functioneren. Bijvoorbeeld een patiënt met een milde hypertensie die met medicijnen goed
onder controle is.
ASA III Patiënt met een ernstige aandoening, die wel invloed heeft op zijn dagelijks
functioneren. Bijvoorbeeld ernstige diabetes mellitus met hart- en vaatproblemen.
ASA IV Patiënt met ernstige preoperatieve gezondheidsproblemen. De patiënt heeft een
aandoening (hart, lever-of nierfalen) die levensgevaar oplevert bij operatie.
ASA V Patiënt met zeer ernstige preoperatieve gezondheidsproblemen. De patiënt heeft met
of zonder operatie een grote kans om te overlijden.
Uitleggen welke groepen patiënten er aanvullend laboratoriumonderzoek
krijgen bij het preoperatieve onderzoek
Aanvullend laboratoriumonderzoek wordt alleen op indicatie gedaan. Zo wordt
stollingsonderzoek gedaan bij patiënten met stollingsstoornissen of gebruik van
antistollingsmiddelen. Wanneer de kans bestaat dat de patiënt een bloedtransfusie moet
krijgen wordt de bloedgroep en de resusfactor bepaald. Een thoraxfoto wordt alleen gemaakt
als uit de anamnese of het lichamelijk onderzoek verdenking bestaat op een longziekte,
decompensatio cordis of als de operatie in de borstholte plaatsvindt. Bij patiënten boven de
zestig jaar wordt meestal standaard een ecg gemaakt, omdat een hartinfarct ook zonder
symptomen kan verlopen. Verder wordt een ecg alleen verricht bij patiënten met bijvoorbeeld
hypertensie, diabetes mellitus, kortademigheid, oedeem aan de benen.
,De voorbereiding op de operatie samenvatten
Voor de operatie moet de patiënt zich douchen of wassen. Make-up, nagellak, piercings,
sieraden, gebitsprothesen en bril moeten verwijderd worden.
Het lichaamshaar moet voor de operatie alleen verwijderd worden wanneer dat noodzakelijk
is om operatietechnische redenen (als het haar in de weg zit). Voordat de patiënt naar de
operatiekamer gaat, is het van belang dat de verpleegkundigen ervoor zorgen dat de patiënt
goed (uit)geplast heeft. Een tot twee uur voor de operatie krijgt de patiënt zijn premedicatie.
Daarna krijgt de patiënt operatiekleding aan. Meestal is dit een jasje waarbij de achterkant
losjes vastzit. Vervolgens wordt hij naar het operatiecomplex gebracht. Bij de voorbereiding
in de operatiekamer zorgen de chirurg, arts-assistent en operatieassistent dat zij schone
operatiekleding aan hebben. Het haar wordt bedekt met een operatiemuts en voor het
betreden van de operatiekamer wordt een mondkapje voorgedaan. Vervolgens starten zij
met het wassen van de handen en onderarmen. De (steriele) operatiehandschoenen worden
aangetrokken en de operatiejas wordt gesloten met hulp van de verpleegkundige. Als de
patiënt op de operatieafdeling is gearriveerd, worden de gegevens van de patiënt en de
ingreep gecontroleerd. Zo ook aan welke zijde, links of rechts, de patiënt geopereerd wordt.
Tegenwoordig is het verplicht om de te opereren zijde af te laten tekenen door de chirurg. De
patiënt wordt aangesloten aan de standaardbewaking: ecg, pulsoximeter en bloeddrukmeter.
De uitgangswaarden worden vastgelegd. Afhankelijk van de inleidingtechniek wordt een
intraveneuze toegangsweg aangelegd. Het gebied waar de operatie plaats gaat vinden,
wordt gedesinfecteerd, de rest van het lichaam van de patiënt wordt met steriele doeken
afgedekt.
De aandachtspunten op de recovery benoemen bij algehele en regionale
anesthesie
- Motoriek
- Ademhaling
- Circulatie
- Bewustzijn
- Kleur (van de huid)
De belangrijkste redenen uitleggen om premedicatie te geven
De belangrijkste redenen om patiënten premedicatie te geven zijn:
- Verminderen van angst
- Sedatie
- Amnesie
- Verminderen van preoperatieve pijn
- Verminderen van de kans op aspiratie van zure maaginhoud.
De verschillende groepen geneesmiddelen die worden gebruikt als
premedicatie benoemen
De volgende medicijnen kunnen als premedicatie worden ingezet:
- benzodiazepinen: diazepam, lorazepam, midazolam
- opiaten
- anticholinergica: atropine, scopolamine
- medicijnen ter vermindering van de kans op aspiratie van zure maaginhoud.
, De effecten van benzodiazepinen samenvatten
De effecten van benzodiazepinen zijn:
- angstreductie (onder andere door remming van het limbisch systeem)
- kalmerende werking (sedatie)
- amnesie: de herinnering aan de (onaangename) ingreep gaat verloren
- anti-epileptische eigenschappen
- enige spierverslapping
De operaties en aandoeningen met een verhoogde kans op diepveneuze
trombose benoemen
Er is een verhoogde kans op een diepveneuze trombose bij de volgende operaties en
aandoeningen:
- grote abdominale operaties
- orthopedische operatie
- hoge leeftijd
- vetzucht (obesitas)
- spataderen (varicosis)
- kwaadaardige tumoren
- voorgeschiedenis met trombose
- kraambed
- trauma
- hartinfarct, decompensatio cordis
- bypassoperaties/klepoperaties
De tromboseprofylaxe benoemen
Tromboseprofylaxe zijn maatregelen om trombose te voorkomen. Voor de onmiddellijke
tromboseprofylaxe wordt gebruik gemaakt van een laag moleculair gewicht heparine
(LMWH). Voor een korte periode van profylaxe zijn de orale antistollingsmiddelen
De verschillende vormen van anesthesie benoemen en de effecten op het
lichaam
Er zijn verschillende vormen van anesthesie:
- Algehele anesthesie (narcose) : het hele lichaam is verdoofd, de patiënt is in diepe
slaap zodat hij van de ingreep niets merkt, daarna kan hij zich van de operatie niets
herinneren.
- Plaatselijke anesthesie : een gedeelte van het lichaam wordt gevoelloos gemaakt, de
patiënt blijft wakker. Het operatiegebied wordt meestal afgeschermd met een scherm
of doeken, zodat de patiënt de operatiehandelingen niet ziet. Als de patiënt ertegen
opziet om de operatie bewust mee te maken, kan hij een slaapmiddel krijgen. De
plaatselijke anesthesie wordt ingedeeld in regionale (‘ruggenprik’ of zenuwblokkade)
en lokale anesthesie (alleen de operatieplek wordt verdoofd).
Het toedienen van de anesthesie heeft de volgende effecten op het lichaam:
- Onderdrukken van de pijnprikkels
- Ontspannen van de spieren
- Verminderen van het bewustzijn
- Beheersen van bewuste en onbewuste reflexen
Uitleggen wat het doel is van preoperatief onderzoek en waaruit dit bestaat
preoperatieve onderzoek heeft als doel het zo optimaal en veilig mogelijk laten verlopen van
de anesthesie bij de voorgenomen ingreep. Preoperatief onderzoek wordt verricht om de
conditie van de patiënt en het anesthesierisico vast te stellen. De basis van het
preoperatieve onderzoek wordt gevormd door de anamnese en het lichamelijk onderzoek.
Aanvullend onderzoek wordt alleen op indicatie verricht. Ook vormt voorlichting over de
ingreep een onderdeel van preoperatief onderzoek.
De aandachtspunten van de anamnese bij het preoperatieve onderzoek
benoemen
Bij de anamnese wordt gevraagd naar bestaande ziekten en aangeboren afwijkingen. Vooral
wordt aandacht besteed aan het hart- en vaatstelsel, de longen, de luchtwegen en
stollingsproblemen. In verband met mogelijke geneesmiddeleninteracties wordt gevraagd
naar roken, medicijngebruik, alcohol en drugs. Er wordt gevraagd naar allergieën (antibiotica,
latex, jodium). Patiënten die geen lichamelijke inspanning kunnen verrichten hebben grotere
kans op postoperatieve complicaties, daarom wordt gevraagd naar hun
inspanningstolerantie. Ook wordt gevraagd naar de reactie op eerdere anesthesie en op
vreemde reacties op anesthesie in de familie.
Benoemen welke classificatie wordt gebruikt bij de risico-inschatting
Er wordt gebruikt gemaakt van de ASA-classificatie.
ASA I Patiënt in goede gezondheid.
ASA II Patiënt met een lichte aandoening, die geen invloed heeft op zijn dagelijks
functioneren. Bijvoorbeeld een patiënt met een milde hypertensie die met medicijnen goed
onder controle is.
ASA III Patiënt met een ernstige aandoening, die wel invloed heeft op zijn dagelijks
functioneren. Bijvoorbeeld ernstige diabetes mellitus met hart- en vaatproblemen.
ASA IV Patiënt met ernstige preoperatieve gezondheidsproblemen. De patiënt heeft een
aandoening (hart, lever-of nierfalen) die levensgevaar oplevert bij operatie.
ASA V Patiënt met zeer ernstige preoperatieve gezondheidsproblemen. De patiënt heeft met
of zonder operatie een grote kans om te overlijden.
Uitleggen welke groepen patiënten er aanvullend laboratoriumonderzoek
krijgen bij het preoperatieve onderzoek
Aanvullend laboratoriumonderzoek wordt alleen op indicatie gedaan. Zo wordt
stollingsonderzoek gedaan bij patiënten met stollingsstoornissen of gebruik van
antistollingsmiddelen. Wanneer de kans bestaat dat de patiënt een bloedtransfusie moet
krijgen wordt de bloedgroep en de resusfactor bepaald. Een thoraxfoto wordt alleen gemaakt
als uit de anamnese of het lichamelijk onderzoek verdenking bestaat op een longziekte,
decompensatio cordis of als de operatie in de borstholte plaatsvindt. Bij patiënten boven de
zestig jaar wordt meestal standaard een ecg gemaakt, omdat een hartinfarct ook zonder
symptomen kan verlopen. Verder wordt een ecg alleen verricht bij patiënten met bijvoorbeeld
hypertensie, diabetes mellitus, kortademigheid, oedeem aan de benen.
,De voorbereiding op de operatie samenvatten
Voor de operatie moet de patiënt zich douchen of wassen. Make-up, nagellak, piercings,
sieraden, gebitsprothesen en bril moeten verwijderd worden.
Het lichaamshaar moet voor de operatie alleen verwijderd worden wanneer dat noodzakelijk
is om operatietechnische redenen (als het haar in de weg zit). Voordat de patiënt naar de
operatiekamer gaat, is het van belang dat de verpleegkundigen ervoor zorgen dat de patiënt
goed (uit)geplast heeft. Een tot twee uur voor de operatie krijgt de patiënt zijn premedicatie.
Daarna krijgt de patiënt operatiekleding aan. Meestal is dit een jasje waarbij de achterkant
losjes vastzit. Vervolgens wordt hij naar het operatiecomplex gebracht. Bij de voorbereiding
in de operatiekamer zorgen de chirurg, arts-assistent en operatieassistent dat zij schone
operatiekleding aan hebben. Het haar wordt bedekt met een operatiemuts en voor het
betreden van de operatiekamer wordt een mondkapje voorgedaan. Vervolgens starten zij
met het wassen van de handen en onderarmen. De (steriele) operatiehandschoenen worden
aangetrokken en de operatiejas wordt gesloten met hulp van de verpleegkundige. Als de
patiënt op de operatieafdeling is gearriveerd, worden de gegevens van de patiënt en de
ingreep gecontroleerd. Zo ook aan welke zijde, links of rechts, de patiënt geopereerd wordt.
Tegenwoordig is het verplicht om de te opereren zijde af te laten tekenen door de chirurg. De
patiënt wordt aangesloten aan de standaardbewaking: ecg, pulsoximeter en bloeddrukmeter.
De uitgangswaarden worden vastgelegd. Afhankelijk van de inleidingtechniek wordt een
intraveneuze toegangsweg aangelegd. Het gebied waar de operatie plaats gaat vinden,
wordt gedesinfecteerd, de rest van het lichaam van de patiënt wordt met steriele doeken
afgedekt.
De aandachtspunten op de recovery benoemen bij algehele en regionale
anesthesie
- Motoriek
- Ademhaling
- Circulatie
- Bewustzijn
- Kleur (van de huid)
De belangrijkste redenen uitleggen om premedicatie te geven
De belangrijkste redenen om patiënten premedicatie te geven zijn:
- Verminderen van angst
- Sedatie
- Amnesie
- Verminderen van preoperatieve pijn
- Verminderen van de kans op aspiratie van zure maaginhoud.
De verschillende groepen geneesmiddelen die worden gebruikt als
premedicatie benoemen
De volgende medicijnen kunnen als premedicatie worden ingezet:
- benzodiazepinen: diazepam, lorazepam, midazolam
- opiaten
- anticholinergica: atropine, scopolamine
- medicijnen ter vermindering van de kans op aspiratie van zure maaginhoud.
, De effecten van benzodiazepinen samenvatten
De effecten van benzodiazepinen zijn:
- angstreductie (onder andere door remming van het limbisch systeem)
- kalmerende werking (sedatie)
- amnesie: de herinnering aan de (onaangename) ingreep gaat verloren
- anti-epileptische eigenschappen
- enige spierverslapping
De operaties en aandoeningen met een verhoogde kans op diepveneuze
trombose benoemen
Er is een verhoogde kans op een diepveneuze trombose bij de volgende operaties en
aandoeningen:
- grote abdominale operaties
- orthopedische operatie
- hoge leeftijd
- vetzucht (obesitas)
- spataderen (varicosis)
- kwaadaardige tumoren
- voorgeschiedenis met trombose
- kraambed
- trauma
- hartinfarct, decompensatio cordis
- bypassoperaties/klepoperaties
De tromboseprofylaxe benoemen
Tromboseprofylaxe zijn maatregelen om trombose te voorkomen. Voor de onmiddellijke
tromboseprofylaxe wordt gebruik gemaakt van een laag moleculair gewicht heparine
(LMWH). Voor een korte periode van profylaxe zijn de orale antistollingsmiddelen
De verschillende vormen van anesthesie benoemen en de effecten op het
lichaam
Er zijn verschillende vormen van anesthesie:
- Algehele anesthesie (narcose) : het hele lichaam is verdoofd, de patiënt is in diepe
slaap zodat hij van de ingreep niets merkt, daarna kan hij zich van de operatie niets
herinneren.
- Plaatselijke anesthesie : een gedeelte van het lichaam wordt gevoelloos gemaakt, de
patiënt blijft wakker. Het operatiegebied wordt meestal afgeschermd met een scherm
of doeken, zodat de patiënt de operatiehandelingen niet ziet. Als de patiënt ertegen
opziet om de operatie bewust mee te maken, kan hij een slaapmiddel krijgen. De
plaatselijke anesthesie wordt ingedeeld in regionale (‘ruggenprik’ of zenuwblokkade)
en lokale anesthesie (alleen de operatieplek wordt verdoofd).
Het toedienen van de anesthesie heeft de volgende effecten op het lichaam:
- Onderdrukken van de pijnprikkels
- Ontspannen van de spieren
- Verminderen van het bewustzijn
- Beheersen van bewuste en onbewuste reflexen
