bestuursrecht
hoofdstuk 1
het bestuursrecht bevat de regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen
besturen.
er wordt onderscheid gemaakt tussen algemeen en bijzonder bestuursrecht:
- algemeen bestuursrecht wordt in de algemene wet bestuursrecht geregeld (awb): er
worden in deze wet algemene regels gegeven voor rechtsbescherming en
handhaving bijv.
- bijzonder bestuursrecht richt zich op een bepaald onderdeel van het bestuursrecht.
het gaat over verschillende terreinen in de overheidszorg: bijv. onderwijs, milieu,
sociale zekerheid, etc.
bestuursrecht hoort bij het publiekrecht (overheid-burger)
materieel en formeel bestuursrecht
materieel - bevat rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen aanspraken of
verplichtingen zijn opgenomen.
formeel - procesrechtelijke regels die de burger nodig heeft om tegen het optreden van de
overheid iets te ondernemen.
het bestuursrecht kun je terugvinden in:
- internationale recht
- nationale wetgeving
- jurisprudentie
- ongeschreven bestuursrecht
kenmerken van het bestuursrecht
- voor overheidsoptreden is het legaliteitsbeginsel van toepassing. het
legaliteitsbeginsel houdt in dat bevoegdheden en rechten van de overheid om op te
treden in de wet zijn terug te vinden. de bevoegdheid om als overheid te handelen
mag slechts voor zover de wettelijke regels en rechtsbeginselen dit toestaan.
- instrumenten die de overheid heeft om gebruik te maken van zijn macht staan in een
op democratische wijze tot stand gekomen wet.
- specialiteitsbeginsel - de bevoegdheid van de overheid kan alleen worden
aangewend voor het specifieke doel waarvoor die wet is bedoeld. indien de overheid
zijn bevoegdheid voor een ander doel aanwendt, is er sprake van détournement de
pouvoir
communicatie met de overheid
art. 2:1 lid 1 awb - ieder kan zich in het verkeer met bestuursorganen laten bijstaan of door
een gemachtigde laten vertegenwoordigen. de overheid mag bijstand of vertegenwoordiging
afwijzen. alleen als hier een goede reden voor is, advocaten mogen nooit geweigerd
worden.
,hoofdstuk 2
een bestuursorgaan kan op drie manieren een bevoegdheid verkrijgen:
1. attributie
2. delegatie
3. mandaat
attributie
toekennen (scheppen) van een nieuwe bevoegdheid. er wordt een nieuwe bevoegdheid in
het leven geroepen.
- art. 147 lid in gemeentewet - gemeenteraad mag verordeningen vaststellen. de
gemeenteraad heeft daarmee een geattribueerde bevoegdheid gekregen.
delegatie
overdragen van een bevoegdheid aan een ander. er moet een wettelijk voorschrift zijn dat
delegatie mogelijk maakt (art. 10:25 awb).
- degene die de bevoegdheid overdraagt noem je de delegans. degene die de
bevoegdheid krijgt noem je de delegataris.
bij delegatie raakt het bestuursorgaan dat delegeert zijn bevoegdheid kwijt (art. 10:17 awb)
- bevoegdheid terugkrijgen - delegatie intrekken (art. 10:18 awb)
delegatie aan ondergeschikten is niet toegestaan (art. 10:14 awb)
mandaat
de bevoegdheid om in de naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen (art. 10:1 awb).
bij mandaat worden er geen bevoegdheden overgedragen. de verantwoordelijkheid en
bevoegdheid blijven dus bij het bestuursorgaan dat de ander gemachtigd heeft om in de
naam van hem besluiten te nemen (10:2 awb)
- mandaat moet schriftelijk worden verleent. (art. 10:7 awb) behalve in speciale
gevallen (bijv. plotselinge beslissing)
degene die namens de ander de bevoegdheid uitvoert noem je de mandataris, degene die
mandaat geeft is mandans.
webcollege
openbaar bestuur
dat gedeelte van de overheid die gaat over het besturen van het land
overheid
- rijksoverheid (duo,uwv, belastingdienst etc.)
- provinciale overheid (toezicht op gemeenten)
- gemeentelijke overheid (vergunningen, subsidies, bijstand)
wat regelt het bestuursrecht?
rechtsverhouding tussen openbaar bestuur en de burger (publiekrecht)
indeling bestuursrecht
formeel & materieel
algemeen & bijzonder
, formeel - procedures die de overheid in acht moet nemen bij het nemen van individuele
beslissingen die burgers aangaan.
materieel - inhoudelijke regels die de overheid moet hanteren
algemeen - regels van de procedures die de overheid moet hanteren jegens de burgers
- algemene wet bestuursrecht (awb)
bijzonder - inhoud/onderwerpen (bijv. aow)
bijzonder gaat altijd boven algemeen
3 kernbegrippen awb
- wat is een bestuursorgaan
- wie is belanghebbende
- wat is bestuursbevoegdheid
wat is een bestuursorgaan?
art. 1:1 awb
a orgaan: een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld
- art. 2:1 BW - rechtspersoon?
- art. 123 GW - krachtens publiekrecht ingesteld?
- art. 5 jo. 6 gemw - orgaan?
rechtsgevolg: bestuursorgaan. alleen dan is de awb van toepassing. alleen dan kun je in
bezwaar gaan.
b orgaan: een ander persoon of college met enig openbaar gezag bekleed
- persoon of college?
- openbaar gezag?
bijv. monteur die apk keuringen doet - openbaar belang (verkeersveiligheid - taak v/d
overheid - maar geeft de taak uit aan een garage) de garage is dan enkel bij het doen van
een apk keuring een bestuursorgaan.
les 1
bestuursorgaan art. 1:1 awb
rechtspersoon
de gemeente amsterdam is een rechtspersoon op grond van art. 2:1 awb
burgemeester is een orgaan van de gemeente op grond van art. 5 jo. 6 gemeentewet
krachtens publiekrecht ingesteld: de gemeente is een publiekrechtelijke rechtspersoon op
grond van art. 123 gw
hoofdstuk 1
het bestuursrecht bevat de regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen
besturen.
er wordt onderscheid gemaakt tussen algemeen en bijzonder bestuursrecht:
- algemeen bestuursrecht wordt in de algemene wet bestuursrecht geregeld (awb): er
worden in deze wet algemene regels gegeven voor rechtsbescherming en
handhaving bijv.
- bijzonder bestuursrecht richt zich op een bepaald onderdeel van het bestuursrecht.
het gaat over verschillende terreinen in de overheidszorg: bijv. onderwijs, milieu,
sociale zekerheid, etc.
bestuursrecht hoort bij het publiekrecht (overheid-burger)
materieel en formeel bestuursrecht
materieel - bevat rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen aanspraken of
verplichtingen zijn opgenomen.
formeel - procesrechtelijke regels die de burger nodig heeft om tegen het optreden van de
overheid iets te ondernemen.
het bestuursrecht kun je terugvinden in:
- internationale recht
- nationale wetgeving
- jurisprudentie
- ongeschreven bestuursrecht
kenmerken van het bestuursrecht
- voor overheidsoptreden is het legaliteitsbeginsel van toepassing. het
legaliteitsbeginsel houdt in dat bevoegdheden en rechten van de overheid om op te
treden in de wet zijn terug te vinden. de bevoegdheid om als overheid te handelen
mag slechts voor zover de wettelijke regels en rechtsbeginselen dit toestaan.
- instrumenten die de overheid heeft om gebruik te maken van zijn macht staan in een
op democratische wijze tot stand gekomen wet.
- specialiteitsbeginsel - de bevoegdheid van de overheid kan alleen worden
aangewend voor het specifieke doel waarvoor die wet is bedoeld. indien de overheid
zijn bevoegdheid voor een ander doel aanwendt, is er sprake van détournement de
pouvoir
communicatie met de overheid
art. 2:1 lid 1 awb - ieder kan zich in het verkeer met bestuursorganen laten bijstaan of door
een gemachtigde laten vertegenwoordigen. de overheid mag bijstand of vertegenwoordiging
afwijzen. alleen als hier een goede reden voor is, advocaten mogen nooit geweigerd
worden.
,hoofdstuk 2
een bestuursorgaan kan op drie manieren een bevoegdheid verkrijgen:
1. attributie
2. delegatie
3. mandaat
attributie
toekennen (scheppen) van een nieuwe bevoegdheid. er wordt een nieuwe bevoegdheid in
het leven geroepen.
- art. 147 lid in gemeentewet - gemeenteraad mag verordeningen vaststellen. de
gemeenteraad heeft daarmee een geattribueerde bevoegdheid gekregen.
delegatie
overdragen van een bevoegdheid aan een ander. er moet een wettelijk voorschrift zijn dat
delegatie mogelijk maakt (art. 10:25 awb).
- degene die de bevoegdheid overdraagt noem je de delegans. degene die de
bevoegdheid krijgt noem je de delegataris.
bij delegatie raakt het bestuursorgaan dat delegeert zijn bevoegdheid kwijt (art. 10:17 awb)
- bevoegdheid terugkrijgen - delegatie intrekken (art. 10:18 awb)
delegatie aan ondergeschikten is niet toegestaan (art. 10:14 awb)
mandaat
de bevoegdheid om in de naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen (art. 10:1 awb).
bij mandaat worden er geen bevoegdheden overgedragen. de verantwoordelijkheid en
bevoegdheid blijven dus bij het bestuursorgaan dat de ander gemachtigd heeft om in de
naam van hem besluiten te nemen (10:2 awb)
- mandaat moet schriftelijk worden verleent. (art. 10:7 awb) behalve in speciale
gevallen (bijv. plotselinge beslissing)
degene die namens de ander de bevoegdheid uitvoert noem je de mandataris, degene die
mandaat geeft is mandans.
webcollege
openbaar bestuur
dat gedeelte van de overheid die gaat over het besturen van het land
overheid
- rijksoverheid (duo,uwv, belastingdienst etc.)
- provinciale overheid (toezicht op gemeenten)
- gemeentelijke overheid (vergunningen, subsidies, bijstand)
wat regelt het bestuursrecht?
rechtsverhouding tussen openbaar bestuur en de burger (publiekrecht)
indeling bestuursrecht
formeel & materieel
algemeen & bijzonder
, formeel - procedures die de overheid in acht moet nemen bij het nemen van individuele
beslissingen die burgers aangaan.
materieel - inhoudelijke regels die de overheid moet hanteren
algemeen - regels van de procedures die de overheid moet hanteren jegens de burgers
- algemene wet bestuursrecht (awb)
bijzonder - inhoud/onderwerpen (bijv. aow)
bijzonder gaat altijd boven algemeen
3 kernbegrippen awb
- wat is een bestuursorgaan
- wie is belanghebbende
- wat is bestuursbevoegdheid
wat is een bestuursorgaan?
art. 1:1 awb
a orgaan: een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld
- art. 2:1 BW - rechtspersoon?
- art. 123 GW - krachtens publiekrecht ingesteld?
- art. 5 jo. 6 gemw - orgaan?
rechtsgevolg: bestuursorgaan. alleen dan is de awb van toepassing. alleen dan kun je in
bezwaar gaan.
b orgaan: een ander persoon of college met enig openbaar gezag bekleed
- persoon of college?
- openbaar gezag?
bijv. monteur die apk keuringen doet - openbaar belang (verkeersveiligheid - taak v/d
overheid - maar geeft de taak uit aan een garage) de garage is dan enkel bij het doen van
een apk keuring een bestuursorgaan.
les 1
bestuursorgaan art. 1:1 awb
rechtspersoon
de gemeente amsterdam is een rechtspersoon op grond van art. 2:1 awb
burgemeester is een orgaan van de gemeente op grond van art. 5 jo. 6 gemeentewet
krachtens publiekrecht ingesteld: de gemeente is een publiekrechtelijke rechtspersoon op
grond van art. 123 gw
