Urinewegen
Cellen zorgen voor uitscheiden afvalstoffen. Dit verstoort homeostase.
- afvalstoffen uit bloed verwijderen
- samenstelling bloed
- osmotische waarde bloed
- overmaat aan stoffen verwijderen
- hoe veel zouten/vocht houdt het lichaam vast (wat bloedvolume en bloeddruk reguleert)
- aanmaak rode bloedcellen (door nieren)
- evenwicht zuren en basen
- uitscheiden urine
Nieren
= renes
Nieren liggen iets onder de ribben in de buikholte. Rechter nier ligt iets lager
dan links omdat de lever aan de rechter kant groter is dan de linker kant.
Nierhilus is waar de bloedvaten, zenuwtakken en lymfevaten uit gaan.
Op de nieren zitten de bijnieren (hormoonklieren). Om de nier zit vet voor
ondersteuning. Steunvet (fascia renalis) is bindweefselmantel om het vet heen,
zowel het vet als het steunvet zijn belangrijk zodat de nier op zijn plek blijft en
zorgt voor schokdemping.
Nier heeft een bindweefselkapsel, cortex en medulla.
Merg wordt gekenmerkt door mergpiramides (kegel
vormig) dat mergstralen/strepen heeft. In het merg
wordt urine geproduceerd en nierpapillen zorgen ervoor
dat urine wordt opgeslagen in calices (kelken). Deze monden weer uit in de
nierbekken (pelvis/pyelum) welke uitmondt in de ureter (urineleider)
Doorbloeding
, Nieren krijgen in vergelijking met andere organen veel bloed. (20% HVM)
Bloed gaat via de nierslagader (A. renalis) over in de interlobaire arteriën
(vertakkingen van A. renalis – lopen er omheen) langs de mergpiramide,
boogarterie langs de basis van de piramide en vanaf de boogarterie vertakt
deze ader in de interlobulaire arteriën (lopen de piramide in)
Arteriolen vormen een arteriële portale circulatie: twee capillair netwerken
waarbij de eerste zuurstofrijk is en de ander zuurstof arm.
Venen lopen parallel aan arteriën, deze vertakkingen komen bijeen in de V.
Renalis: nier ader
Functionele bloedzuiveringseenheden nier:
nefronen
Ligging: in merg piramides maar deels in de
cortex. Nefronen (daar heb je veel stuks van)
zorgen voor zuivering nieren en verzameling
urine. Ze hebben veel onderdelen: de
verzamelbuisjes geven gestreept karakter aan
de piramide.
1. kapsel van bowman met daar in de
glomerulus: lichaam van malpigi
(filtereenheid). Ingedeukt dubbelwandig
zakje, wat een haarvaatje bevat (in elkaar
gepropte kluwe); glomerulus.
Het haarvaatje heeft een toevoerende arteriole (vas afferens) en een afvoerende arteriole (vas
efferens). Deze hebben beiden zuurstofrijk bloed!
In lichaam malpigi wordt voorurine geproduceerd door
middel van het bloed te persen door het membraan
(endotheel), maar ook door membraan kapsel van
Bowman; glomerulusmembraan. Dat is speciaal soort
epitheel wat bestaat uit podocyten (cellen met vele
uitlopers). Al de uitlopers met spleten ertussen zorgen
voor maken van voor urine, soort van zeef). Alles wat
klein genoeg is komt in het voor urine terecht, alles wat
te groot is net.
2. Voorurine wordt in proximale tubulus verzamelt. Dit zit
in het cortex!! Alle onderdelen daarna zitten in merg.