Samenvatting – Intergroup contact and prejudice between Dutch Majority and Muslim minority youth
in the Netherlands – Paul Vedder, Erlijn Wenink and Mitch van Geel
De contact hypothese van Allport (1954) stelt dat contact met individuele leden van een ‘outgroup’
resulteert in een nieuwe of positieve houding ten opzichte van outgroup-leden. In dit artikel zijn er 3
uitdagingen wat betreft de contact hypothese. Allereerst positiviteitsbias: er is te weinig aandacht voor
de rol van negatieve ervaringen bij contact tussen intergroups. Daarnaast een meerderheidsbias: er is
dominant aandacht voor de meerderheidsgroep en er is te weinig aandacht voor minderheidsgroepen
wat betreft het contact bij intergroups. Tot slot is er een uitdaging om de processen die onder de relatie
tussen ervaringen van contact bij intergroups en houdingen van intergroups liggen, te begrijpen. In dit
onderzoek kijken we naar direct- en langdurig contact en we focussen ons op de Nederlandse
meerderheid- en Moslim minderheid jongeren. Uit eerder onderzoek is namelijk gebleken dat ze
bevooroordeeld zijn ten opzichte van elkaar.
Positive and negative contact effects, direct and extended
Er zijn een aantal studies die gevonden hebben dat er potentiële effecten zijn bij negatief
intergroepscontact. Uit een onderzoek is bijvoorbeeld gebleken dat wanneer er meer negatief contact
was, dit een sterkere en meer consistente voorspellers was op de houding naar rassen toe dan een
positief gestabiliseerd contact. Dit wilde zeggen dat wanneer men een positief contact had met een
zwarte of islamitisch persoon, zij minder bevooroordeeld bleken naar die outgroups toe. De hoeveelheid
positief contact leek in minder mate belangrijk te zijn. In een ander onderzoek is bijvoorbeeld gebleken
dat negatief contact met zwarte Amerikanen minder vaak voorkwam dan positief contact en dit was
sterker verbonden met houdingen naar de intergroup toe dan positief contact. Dit resultaat werd ook in
andere onderzoeken gevonden. In de studies word over het algemeen niet gekeken naar de vergelijking
van positief en negatief contact voor houdingen naar intergroups toe. Dit is juist wel belangrijk om te
bekijken zodat vooroordelen kunt verklaren. Negatief contact is verwant met discriminatie en racisme.
Als je kijkt naar discriminatie in Nederland heeft dit vooral betrekking op de afwijking van allochtone en
andere minderheidsgroepen. Jongeren van meerderheidsgroepen zullen niet snel toegeven dat ze zelf te
maken hebben met discriminatie. Daarom hebben we in deze studie gekozen om een schaal te gebruiken
die onderzoek doet naar een breed scala aan negatieve ervaringen die zowel kunnen gelden voor
meerderheidsgroepen als minderheidsgroepen. Mensen hebben niet alleen te maken met hun eigen
positieve of negatieve ervaringen met contacten, ze horen ook de ervaringen van andere mensen.
Wanneer men zich bewust is van de nauwe relatie van een ingroup-lid met een outgroup-lid kan dit
leiden tot positievere outgroup houdingen. Pettigrew (2007) heeft onderzoek gedaan naar de relatie
tussen direct- en indirect contact, beide soort van contact zijn zeer hoog positief aan elkaar gerelateerd.
Ze zijn beide negatieve gerelateerd aan negatieve intergroup houdingen en samen kunnen ze de
voorspelling van intergroup houdingen verbeteren. uit een ander onderzoek is gebleken dat direct
contact met outgroup leden sterker gerelateerd is met de houdingen naar outgroups dan langdurige
contact. Desondanks heeft langdurige contact toch voordelen. Het maakt verbeteringen in intergroup
relaties minder afhankelijk van persoonlijke nabijheid. Bovendien kunnen sommige vormen van
langdurige contacteffecten worden gerealiseerd in een vertrouwde omgeving (denk aan boeken,
verhalen of films die gaan over intergroup vriendschappen) en daardoor zijn ze een goed potentieel voor
interventies om vooroordelen te beperken. Er is weinig onderzoek gedaan naar de mogelijke nadelen
van negatief langdurig contact. Dit onderzoek omvat positieve en negatieve, direct en langdurige
intergroup contact ervaringen en heeft als doel om hun relatie met de intergroup houdingen van
adolescenten te onderzoeken.
, Majority and minority perspectives
Uit een onderzoek is gebleken dat wanneer je kijkt naar de effecten van direct outgroup contact op
vooroordelen dit over het algemeen zwakker is voor minderheden dan voor meerderheden. Dit kan
verklaard worden doordat minderheidsgroepen een zwakker status in de samenleving hebben, zij beter
kunnen anticiperen en kunnen omgaan met discriminatie ten opzichte van meerderheidsgroepen. De
relatie tussen positieve intergroups contacten en intergroups houdingen is niet even sterk voor
minderheden en meerderheden, zo kan de voorspellende waarde van negatief intergroup contact voor
intergroup houdingen verschillen bij minderheidsgroepen en meerderheidsgroepen. De paar studies die
gekeken hebben naar de effecten van langdurige outgroup contact op outgroup houdingen, hebben
gelijke effecten gevonden voor minderheidsgroepen en meerderheidsgroepen. Hoewel directe contact-
effecten waarschijnlijk uiteenlopen voor minderheidsgroepen en meerderheidsgroepen, lijken
langdurige contact-effecten vergelijkbaar te zijn voor minderheids- en meerderheidsgroepen. Dit kan
verklaard worden doordat over het algemeen tweedehands informatie over contacten als minder
betrouwbaar worden ervaren dan informatie uit persoonlijk en directe contact.
Explaining the link between intergroup contacts and intergroup attitudes
Volgens Barlow et al (2013) kan zowel positief als negatief contact ervaringen een verschillende invloed
hebben op leden van minderheidsgroepen en leden van meerderheidsgroepen. Contact kan invloed
hebben op de houding van intergroups door middel van bemiddelende variabelen. Studies die keken
naar positief contact suggereren dat de weg van contact naar intergroup houdingen leidt tot intergroup
angst. Positieve contactervaringen voorspellen namelijk een afname van intergroup angst en een
verbeterde intergroup houding. Er kan worden verwacht dat negatief contact gerelateerd is aan meer
intergroup angst die voorspellend is voor slechtere intergroup houdingen.
Current study
De huidige studie kijkt naar de volgende twee dingen:
- De relatie tussen positief- en negatief contact en intergroup houdingen
- Kijkt naar de rol van intergroup angst als mediator bij contact en intergroup houdingen
Er wordt ook nog gekeken naar direct- en langdurig contact. Dit onderzoek wordt afgenomen in de
Nederlandse meerderheidsgroep en de Moslim minderheidsgroep. We verwachten dat:
- een positieve langdurig contact negatief gerelateerd is aan vooroordelen: negatieve intergroup
houdingen. We verwachten dat negatief contact en langdurig negatief contact positief
gerelateerd zijn aan vooroordelen.
- Een intergroup angst medieert bij de relatie tussen negatief/positief contact en vooroordelen
- Een gematigdheid en gemodereerde bemiddeling met sterkere relaties voor de Nederlandse
meerderheidsgroep dan voor de Moslim minderheidsgroep
Method
Participants
De steekproef bestaat uit 840 studenten uit 41 verschillende klassen van 6 middelbare scholen. Zowel
Nederlandse meerderheidsjongeren moesten vragen invullen over het contact met Moslim jongeren als
Moslim minderheidsjongeren die vragen moesten invullen over het contact met Nederlandse jongeren.
Wanneer één van de ouders in het buitenland is geboren, behoor je tot de minderheidsgroep.
Uiteindelijk vielen er 13 studenten uit dus bestond de steekproef nog uit 827 jongeren. Daarvan werden
weer 141 jongeren uit de steekproef gehaald omdat ze niet paste in de minderheidsgroep en
meerderheidsgroep. Van de 686 jongeren waren 317 meerderheidsjongeren en 369
minderheidsjongeren. De meeste jongeren uit de moslim minderheidsgroep zijn in Nederland geboren
en anders zijn ze in Turkije of Marokko geboren.
in the Netherlands – Paul Vedder, Erlijn Wenink and Mitch van Geel
De contact hypothese van Allport (1954) stelt dat contact met individuele leden van een ‘outgroup’
resulteert in een nieuwe of positieve houding ten opzichte van outgroup-leden. In dit artikel zijn er 3
uitdagingen wat betreft de contact hypothese. Allereerst positiviteitsbias: er is te weinig aandacht voor
de rol van negatieve ervaringen bij contact tussen intergroups. Daarnaast een meerderheidsbias: er is
dominant aandacht voor de meerderheidsgroep en er is te weinig aandacht voor minderheidsgroepen
wat betreft het contact bij intergroups. Tot slot is er een uitdaging om de processen die onder de relatie
tussen ervaringen van contact bij intergroups en houdingen van intergroups liggen, te begrijpen. In dit
onderzoek kijken we naar direct- en langdurig contact en we focussen ons op de Nederlandse
meerderheid- en Moslim minderheid jongeren. Uit eerder onderzoek is namelijk gebleken dat ze
bevooroordeeld zijn ten opzichte van elkaar.
Positive and negative contact effects, direct and extended
Er zijn een aantal studies die gevonden hebben dat er potentiële effecten zijn bij negatief
intergroepscontact. Uit een onderzoek is bijvoorbeeld gebleken dat wanneer er meer negatief contact
was, dit een sterkere en meer consistente voorspellers was op de houding naar rassen toe dan een
positief gestabiliseerd contact. Dit wilde zeggen dat wanneer men een positief contact had met een
zwarte of islamitisch persoon, zij minder bevooroordeeld bleken naar die outgroups toe. De hoeveelheid
positief contact leek in minder mate belangrijk te zijn. In een ander onderzoek is bijvoorbeeld gebleken
dat negatief contact met zwarte Amerikanen minder vaak voorkwam dan positief contact en dit was
sterker verbonden met houdingen naar de intergroup toe dan positief contact. Dit resultaat werd ook in
andere onderzoeken gevonden. In de studies word over het algemeen niet gekeken naar de vergelijking
van positief en negatief contact voor houdingen naar intergroups toe. Dit is juist wel belangrijk om te
bekijken zodat vooroordelen kunt verklaren. Negatief contact is verwant met discriminatie en racisme.
Als je kijkt naar discriminatie in Nederland heeft dit vooral betrekking op de afwijking van allochtone en
andere minderheidsgroepen. Jongeren van meerderheidsgroepen zullen niet snel toegeven dat ze zelf te
maken hebben met discriminatie. Daarom hebben we in deze studie gekozen om een schaal te gebruiken
die onderzoek doet naar een breed scala aan negatieve ervaringen die zowel kunnen gelden voor
meerderheidsgroepen als minderheidsgroepen. Mensen hebben niet alleen te maken met hun eigen
positieve of negatieve ervaringen met contacten, ze horen ook de ervaringen van andere mensen.
Wanneer men zich bewust is van de nauwe relatie van een ingroup-lid met een outgroup-lid kan dit
leiden tot positievere outgroup houdingen. Pettigrew (2007) heeft onderzoek gedaan naar de relatie
tussen direct- en indirect contact, beide soort van contact zijn zeer hoog positief aan elkaar gerelateerd.
Ze zijn beide negatieve gerelateerd aan negatieve intergroup houdingen en samen kunnen ze de
voorspelling van intergroup houdingen verbeteren. uit een ander onderzoek is gebleken dat direct
contact met outgroup leden sterker gerelateerd is met de houdingen naar outgroups dan langdurige
contact. Desondanks heeft langdurige contact toch voordelen. Het maakt verbeteringen in intergroup
relaties minder afhankelijk van persoonlijke nabijheid. Bovendien kunnen sommige vormen van
langdurige contacteffecten worden gerealiseerd in een vertrouwde omgeving (denk aan boeken,
verhalen of films die gaan over intergroup vriendschappen) en daardoor zijn ze een goed potentieel voor
interventies om vooroordelen te beperken. Er is weinig onderzoek gedaan naar de mogelijke nadelen
van negatief langdurig contact. Dit onderzoek omvat positieve en negatieve, direct en langdurige
intergroup contact ervaringen en heeft als doel om hun relatie met de intergroup houdingen van
adolescenten te onderzoeken.
, Majority and minority perspectives
Uit een onderzoek is gebleken dat wanneer je kijkt naar de effecten van direct outgroup contact op
vooroordelen dit over het algemeen zwakker is voor minderheden dan voor meerderheden. Dit kan
verklaard worden doordat minderheidsgroepen een zwakker status in de samenleving hebben, zij beter
kunnen anticiperen en kunnen omgaan met discriminatie ten opzichte van meerderheidsgroepen. De
relatie tussen positieve intergroups contacten en intergroups houdingen is niet even sterk voor
minderheden en meerderheden, zo kan de voorspellende waarde van negatief intergroup contact voor
intergroup houdingen verschillen bij minderheidsgroepen en meerderheidsgroepen. De paar studies die
gekeken hebben naar de effecten van langdurige outgroup contact op outgroup houdingen, hebben
gelijke effecten gevonden voor minderheidsgroepen en meerderheidsgroepen. Hoewel directe contact-
effecten waarschijnlijk uiteenlopen voor minderheidsgroepen en meerderheidsgroepen, lijken
langdurige contact-effecten vergelijkbaar te zijn voor minderheids- en meerderheidsgroepen. Dit kan
verklaard worden doordat over het algemeen tweedehands informatie over contacten als minder
betrouwbaar worden ervaren dan informatie uit persoonlijk en directe contact.
Explaining the link between intergroup contacts and intergroup attitudes
Volgens Barlow et al (2013) kan zowel positief als negatief contact ervaringen een verschillende invloed
hebben op leden van minderheidsgroepen en leden van meerderheidsgroepen. Contact kan invloed
hebben op de houding van intergroups door middel van bemiddelende variabelen. Studies die keken
naar positief contact suggereren dat de weg van contact naar intergroup houdingen leidt tot intergroup
angst. Positieve contactervaringen voorspellen namelijk een afname van intergroup angst en een
verbeterde intergroup houding. Er kan worden verwacht dat negatief contact gerelateerd is aan meer
intergroup angst die voorspellend is voor slechtere intergroup houdingen.
Current study
De huidige studie kijkt naar de volgende twee dingen:
- De relatie tussen positief- en negatief contact en intergroup houdingen
- Kijkt naar de rol van intergroup angst als mediator bij contact en intergroup houdingen
Er wordt ook nog gekeken naar direct- en langdurig contact. Dit onderzoek wordt afgenomen in de
Nederlandse meerderheidsgroep en de Moslim minderheidsgroep. We verwachten dat:
- een positieve langdurig contact negatief gerelateerd is aan vooroordelen: negatieve intergroup
houdingen. We verwachten dat negatief contact en langdurig negatief contact positief
gerelateerd zijn aan vooroordelen.
- Een intergroup angst medieert bij de relatie tussen negatief/positief contact en vooroordelen
- Een gematigdheid en gemodereerde bemiddeling met sterkere relaties voor de Nederlandse
meerderheidsgroep dan voor de Moslim minderheidsgroep
Method
Participants
De steekproef bestaat uit 840 studenten uit 41 verschillende klassen van 6 middelbare scholen. Zowel
Nederlandse meerderheidsjongeren moesten vragen invullen over het contact met Moslim jongeren als
Moslim minderheidsjongeren die vragen moesten invullen over het contact met Nederlandse jongeren.
Wanneer één van de ouders in het buitenland is geboren, behoor je tot de minderheidsgroep.
Uiteindelijk vielen er 13 studenten uit dus bestond de steekproef nog uit 827 jongeren. Daarvan werden
weer 141 jongeren uit de steekproef gehaald omdat ze niet paste in de minderheidsgroep en
meerderheidsgroep. Van de 686 jongeren waren 317 meerderheidsjongeren en 369
minderheidsjongeren. De meeste jongeren uit de moslim minderheidsgroep zijn in Nederland geboren
en anders zijn ze in Turkije of Marokko geboren.
