Samenvatting HRM Operationeel
Personeelsmanagement
,Inhoud
Deel 1 Werving, selectie en introductie (instroom)................................................................................2
Hoofdstuk 1 Ontwikkelingen binnen het vakgebied P&O...................................................................2
Hoofdstuk 2 Personeelsbehoefte en planning....................................................................................3
Hoofdstuk 3 Functieanalyse, beschrijving en waardering...................................................................4
Hoofdstuk 4 Arbeidsmarktcommunicatie...........................................................................................5
Hoofdstuk 5 werving en wervingsmiddelen.......................................................................................7
Hoofdstuk 6 selectie en selectiemiddelen..........................................................................................7
Hoofdstuk 7 Testen van de nieuwe medewerker...............................................................................8
Hoofdstuk 8 Introductie van de nieuwe medewerker........................................................................9
Deel 2 P&O juridisch/financieel (Instroom/doorstroom).......................................................................9
Hoofdstuk 9 Arbeidsvoorwaarden en beloning..................................................................................9
Hoofdstuk 10 Arbeidsovereenkomst................................................................................................11
Hoofdstuk 11 Salaris.........................................................................................................................13
Hoofdstuk 12 bedrijfsreglementen en gedragscodes.......................................................................14
Deel 3 Binden en boeien (doorstroom)................................................................................................15
Hoofdstuk 13 Loopbaanmanagement..............................................................................................15
Hoofdstuk 14 Beoordelen.................................................................................................................15
Hoofdstuk 15 Bedrijfsopleiding en training......................................................................................17
Hoofdstuk 16 Management development........................................................................................19
Hoofdstuk 17 Leeftijdsbewust personeelsbeleid..............................................................................20
Hoofdstuk 18 Competentie management........................................................................................20
Deel 4 Communicatie met medewerkers (doorstroom).......................................................................21
Hoofdstuk 19 Beoordelingsgesprek..................................................................................................21
Hoofdstuk 20 Functioneringsgesprek...............................................................................................22
Hoofdstuk 21 Werkoverleg...............................................................................................................22
Hoofdstuk 22 Medezeggenschap en de ondernemingsraad.............................................................23
Deel 5 Welzijn van de medewerkers (doorstroom)..............................................................................24
Hoofdstuk 23 Tevredenheid van medewerkers................................................................................24
Hoofdstuk 24 Arbeidsomstandigheden en Arbowetgeving..............................................................25
Hoofdstuk 25 Werkstress.................................................................................................................27
Hoofdstuk 26 Probleemgedrag.........................................................................................................27
Hoofdstuk 27 Welzijn van zwangere medewerkers..........................................................................28
Hoofdstuk 28 Ziekteverzuim.............................................................................................................29
Hoofdstuk 29 Re-integratie en WIA..................................................................................................30
1
Samenvatting HRM Operationeel Personeelsmanagement Esther Slotman
,Deel 6 P&O administratief (doorstroom)..............................................................................................31
Hoofdstuk 30 Personeelsadministratie en informatiesystemen.......................................................31
Hoofdstuk 31 Salarisadministratie....................................................................................................32
Deel 7 Vertrek van medewerkers (uitstroom)......................................................................................33
Hoofdstuk 32 Uitstroommanagement: het vertrek van personeel...................................................33
Hoofdstuk 33 Verloop van personeel...............................................................................................34
Hoofdstuk 34 Verloop: vormen van pensioen..................................................................................34
Hoofdstuk 35 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst.................................................................35
Hoofdstuk 36 Outplacement............................................................................................................36
Deel 1 Werving, selectie en introductie (instroom)
Hoofdstuk 1 Ontwikkelingen binnen het vakgebied P&O
P&O: personeel en organisatie. Een groep mensen. Breed vakgebied dat alles te maken heeft met:
- Het werven en selecteren van personeel, oftewel de instroom van personeel;
- Het binden en boeien van personeel, ofwel de doorstroom van personeel;
- Het verstrek van personeel, ofwel de uitstroom.
HRM: humanresourcesmanagement: de verborgen bronnen van de individuele mens en de wijze
waarop de manager deze bronnen kan aanboren en managen.
Operationeel personeelsmanagement: hands-on P&O: heeft betrekking op de dagelijkse voortgang
van het werk van de medewerkers. Ook verantwoordelijk voor het uitvoerende personeelswerk. Hij
moet ervoor zorgen dat medewerkers worden geworven, geselecteerd, beloond, opgeleid, ontslagen
enz.
Strategisch personeelsmanagement: richt zich veel meer op de ontwikkelingen en veranderingen
binnen de organisatie als geheel en de gevolgen daarvan door het personeelsmanagement. Het gaat
dus vooral om de organisatie als geheel, compleet met haar strategie en doelstellingen, waarbij de
instroom, doorstroom en uitstroom een centrale positie inneemt.
Instroombeleid: het werven en selecteren van werknemers.
Doorstroombeleid: het binden en boeien van werknemers.
Aspecten die direct van invloed zijn op de arbeidsmarkt:
- Conjunctuur en arbeidsmarkt: wanneer er voorspoed is in de economische markt, zijn er
meer banen. Dus zijn er meer werknemers nodig, nadeel is wel dat er minder
gespecialiseerde mensen vaak zijn. Wanneer het minder gaat minder banen.
- Vergrijzing en ontgroening: Het percentage ouderen neemt drastisch toe.
- Beroepsbevolking.
- Opleidingsniveau.
Ontgroening: twintigers.
Geschiedenis P&O:
- Kleinschaligheid (voor 1870) – Veel zelfstandigheid en geen P&O;
- Industrialisatie en vroegkapitalisme (1870-1918) – nieuwe technologische ontwikkelingen;
2
Samenvatting HRM Operationeel Personeelsmanagement Esther Slotman
, - Rationalisatie en economische crisis (1918-1945) – eerste vakbonden, productieprocessen;
werden gerationaliseerd.
Taylorisme: ook wel scientific management: menselijke arbeid werd gezien als een economische en
organisatorische grootheid en moest binnen duidelijk afgebakende structuren plaatsvinden.
Frederick Taylor was hiervan de aanvoerder.
- Economische heropleving (1945-1965) – Na de oorlog. Verdere rationalisering van productie
en bedrijfsprocessen.
Humanrelationsopvatting: er is geen wezenlijk verschil tussen leidinggevenden en
ondergeschikten.
- Economische expansie (1965-1975) – De welvaart neemt toe. Werknemers eisen meer loon
en meer zeggenschap.
Revisionisme: nadruk op dat mensen behoefte hebben aan verantwoordelijkheid en
ontplooiing.
- Stagnatie en heroriëntatie (1975-1985) – oliecrisis en toenemende buitenlandse crises. Veel
faillissement.
- Differentiatie en flexibiliteit (1985-2000).
- Globalisering en individualisering (2000-heden) – opkomst internet, snelle ontwikkelingen.
technologie en vergrijzing.
Veranderingen binnen P&O
- Van P&O naar O&P;
- Van staf naar lijn;
- Van homogeen naar heterogeen;
- Van schriftelijk naar digitaal.
Invloeden toekomst P&O:
- Leeftijdsbewust personeelsbeleid (duurzame inzetbaarheid): veel babyboomers gaan met
pensioen, dus meer kosten en meer vrije banen.
- Shared services: administratieve P&O zaken, zoals de personeelsadministratie en het betalen
van de salarissen. Een centrale afdeling waar deze taken worden uitgevoerd.
- Decentralisering: regelgeving wordt steeds vaker in hoofdlijnen uitgezet.
- Arbeidsvoorwaarden op maat: grote variëteit zowel als het gaat om werktijden en vormen
van dienstverband, als wanneer het gaat om arbeidsomstandigheden en vormen van
beloning.
- Het nieuwe werken: P&O’ers moeten meer een coach rol aannemen. Eigen
verantwoordelijkheid van de werknemer staat centraal bij het nieuwe werken.
- Nieuwe generaties.
- Diversiteitsbeleid: de wereld veranderd en de mensen ook.
Hoofdstuk 2 Personeelsbehoefte en planning
Personeelsplanning: het in kaart brengen van de personeelsbehoefte. Dus het omvat het hele
strategische beleid rondom de instroom, doorstroom en uitstroom van personeel.
Personeelsbehoefte: het aantal soort personeelsleden dat een bedrijf nodig heeft om tot een
evenwichtig personeelsbestand te komen.
Stappenplan personeelsplanning
3
Samenvatting HRM Operationeel Personeelsmanagement Esther Slotman
Personeelsmanagement
,Inhoud
Deel 1 Werving, selectie en introductie (instroom)................................................................................2
Hoofdstuk 1 Ontwikkelingen binnen het vakgebied P&O...................................................................2
Hoofdstuk 2 Personeelsbehoefte en planning....................................................................................3
Hoofdstuk 3 Functieanalyse, beschrijving en waardering...................................................................4
Hoofdstuk 4 Arbeidsmarktcommunicatie...........................................................................................5
Hoofdstuk 5 werving en wervingsmiddelen.......................................................................................7
Hoofdstuk 6 selectie en selectiemiddelen..........................................................................................7
Hoofdstuk 7 Testen van de nieuwe medewerker...............................................................................8
Hoofdstuk 8 Introductie van de nieuwe medewerker........................................................................9
Deel 2 P&O juridisch/financieel (Instroom/doorstroom).......................................................................9
Hoofdstuk 9 Arbeidsvoorwaarden en beloning..................................................................................9
Hoofdstuk 10 Arbeidsovereenkomst................................................................................................11
Hoofdstuk 11 Salaris.........................................................................................................................13
Hoofdstuk 12 bedrijfsreglementen en gedragscodes.......................................................................14
Deel 3 Binden en boeien (doorstroom)................................................................................................15
Hoofdstuk 13 Loopbaanmanagement..............................................................................................15
Hoofdstuk 14 Beoordelen.................................................................................................................15
Hoofdstuk 15 Bedrijfsopleiding en training......................................................................................17
Hoofdstuk 16 Management development........................................................................................19
Hoofdstuk 17 Leeftijdsbewust personeelsbeleid..............................................................................20
Hoofdstuk 18 Competentie management........................................................................................20
Deel 4 Communicatie met medewerkers (doorstroom).......................................................................21
Hoofdstuk 19 Beoordelingsgesprek..................................................................................................21
Hoofdstuk 20 Functioneringsgesprek...............................................................................................22
Hoofdstuk 21 Werkoverleg...............................................................................................................22
Hoofdstuk 22 Medezeggenschap en de ondernemingsraad.............................................................23
Deel 5 Welzijn van de medewerkers (doorstroom)..............................................................................24
Hoofdstuk 23 Tevredenheid van medewerkers................................................................................24
Hoofdstuk 24 Arbeidsomstandigheden en Arbowetgeving..............................................................25
Hoofdstuk 25 Werkstress.................................................................................................................27
Hoofdstuk 26 Probleemgedrag.........................................................................................................27
Hoofdstuk 27 Welzijn van zwangere medewerkers..........................................................................28
Hoofdstuk 28 Ziekteverzuim.............................................................................................................29
Hoofdstuk 29 Re-integratie en WIA..................................................................................................30
1
Samenvatting HRM Operationeel Personeelsmanagement Esther Slotman
,Deel 6 P&O administratief (doorstroom)..............................................................................................31
Hoofdstuk 30 Personeelsadministratie en informatiesystemen.......................................................31
Hoofdstuk 31 Salarisadministratie....................................................................................................32
Deel 7 Vertrek van medewerkers (uitstroom)......................................................................................33
Hoofdstuk 32 Uitstroommanagement: het vertrek van personeel...................................................33
Hoofdstuk 33 Verloop van personeel...............................................................................................34
Hoofdstuk 34 Verloop: vormen van pensioen..................................................................................34
Hoofdstuk 35 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst.................................................................35
Hoofdstuk 36 Outplacement............................................................................................................36
Deel 1 Werving, selectie en introductie (instroom)
Hoofdstuk 1 Ontwikkelingen binnen het vakgebied P&O
P&O: personeel en organisatie. Een groep mensen. Breed vakgebied dat alles te maken heeft met:
- Het werven en selecteren van personeel, oftewel de instroom van personeel;
- Het binden en boeien van personeel, ofwel de doorstroom van personeel;
- Het verstrek van personeel, ofwel de uitstroom.
HRM: humanresourcesmanagement: de verborgen bronnen van de individuele mens en de wijze
waarop de manager deze bronnen kan aanboren en managen.
Operationeel personeelsmanagement: hands-on P&O: heeft betrekking op de dagelijkse voortgang
van het werk van de medewerkers. Ook verantwoordelijk voor het uitvoerende personeelswerk. Hij
moet ervoor zorgen dat medewerkers worden geworven, geselecteerd, beloond, opgeleid, ontslagen
enz.
Strategisch personeelsmanagement: richt zich veel meer op de ontwikkelingen en veranderingen
binnen de organisatie als geheel en de gevolgen daarvan door het personeelsmanagement. Het gaat
dus vooral om de organisatie als geheel, compleet met haar strategie en doelstellingen, waarbij de
instroom, doorstroom en uitstroom een centrale positie inneemt.
Instroombeleid: het werven en selecteren van werknemers.
Doorstroombeleid: het binden en boeien van werknemers.
Aspecten die direct van invloed zijn op de arbeidsmarkt:
- Conjunctuur en arbeidsmarkt: wanneer er voorspoed is in de economische markt, zijn er
meer banen. Dus zijn er meer werknemers nodig, nadeel is wel dat er minder
gespecialiseerde mensen vaak zijn. Wanneer het minder gaat minder banen.
- Vergrijzing en ontgroening: Het percentage ouderen neemt drastisch toe.
- Beroepsbevolking.
- Opleidingsniveau.
Ontgroening: twintigers.
Geschiedenis P&O:
- Kleinschaligheid (voor 1870) – Veel zelfstandigheid en geen P&O;
- Industrialisatie en vroegkapitalisme (1870-1918) – nieuwe technologische ontwikkelingen;
2
Samenvatting HRM Operationeel Personeelsmanagement Esther Slotman
, - Rationalisatie en economische crisis (1918-1945) – eerste vakbonden, productieprocessen;
werden gerationaliseerd.
Taylorisme: ook wel scientific management: menselijke arbeid werd gezien als een economische en
organisatorische grootheid en moest binnen duidelijk afgebakende structuren plaatsvinden.
Frederick Taylor was hiervan de aanvoerder.
- Economische heropleving (1945-1965) – Na de oorlog. Verdere rationalisering van productie
en bedrijfsprocessen.
Humanrelationsopvatting: er is geen wezenlijk verschil tussen leidinggevenden en
ondergeschikten.
- Economische expansie (1965-1975) – De welvaart neemt toe. Werknemers eisen meer loon
en meer zeggenschap.
Revisionisme: nadruk op dat mensen behoefte hebben aan verantwoordelijkheid en
ontplooiing.
- Stagnatie en heroriëntatie (1975-1985) – oliecrisis en toenemende buitenlandse crises. Veel
faillissement.
- Differentiatie en flexibiliteit (1985-2000).
- Globalisering en individualisering (2000-heden) – opkomst internet, snelle ontwikkelingen.
technologie en vergrijzing.
Veranderingen binnen P&O
- Van P&O naar O&P;
- Van staf naar lijn;
- Van homogeen naar heterogeen;
- Van schriftelijk naar digitaal.
Invloeden toekomst P&O:
- Leeftijdsbewust personeelsbeleid (duurzame inzetbaarheid): veel babyboomers gaan met
pensioen, dus meer kosten en meer vrije banen.
- Shared services: administratieve P&O zaken, zoals de personeelsadministratie en het betalen
van de salarissen. Een centrale afdeling waar deze taken worden uitgevoerd.
- Decentralisering: regelgeving wordt steeds vaker in hoofdlijnen uitgezet.
- Arbeidsvoorwaarden op maat: grote variëteit zowel als het gaat om werktijden en vormen
van dienstverband, als wanneer het gaat om arbeidsomstandigheden en vormen van
beloning.
- Het nieuwe werken: P&O’ers moeten meer een coach rol aannemen. Eigen
verantwoordelijkheid van de werknemer staat centraal bij het nieuwe werken.
- Nieuwe generaties.
- Diversiteitsbeleid: de wereld veranderd en de mensen ook.
Hoofdstuk 2 Personeelsbehoefte en planning
Personeelsplanning: het in kaart brengen van de personeelsbehoefte. Dus het omvat het hele
strategische beleid rondom de instroom, doorstroom en uitstroom van personeel.
Personeelsbehoefte: het aantal soort personeelsleden dat een bedrijf nodig heeft om tot een
evenwichtig personeelsbestand te komen.
Stappenplan personeelsplanning
3
Samenvatting HRM Operationeel Personeelsmanagement Esther Slotman
