Samenvatting Ondernemingsrecht

Ondernemingsrecht

Week 1

Onderscheid tussen ondernemingsvormen.
- Natuurlijke persoon = eenmanszaak
- Natuurlijke persoon gezamenlijk = maatschap, VOF en CV
- Rechtspersoon = BV, NV, stichting en vereniging (boek 2 BW)

Karakter rechtspersoon art. 2:5 BW
 Zelfstandige drager van rechten en plichten
 Afgescheiden vermogen
 Beperking van aansprakelijkheid

Rechtspersoon: ratio
- Vastomlijnde juridische organisatie
- Rechtszekerheid door tussenkomst notaris
- Voortbestaan niet afhankelijk van natuurlijke personen
- Eenvoudige overdraagbaarheid eigenaarsbelang bij kapitaalvennootschappen
- Beperking van persoonlijke aansprakelijkheid

Eenmanszaak:
Voordelen:
- Goedkoop oprichting
- Flexibiliteit
Nadeel
- Voorbestaan afhankelijk van natuurlijker persoon
- Geen eenvoudige overdraagbaarheid eigenaarsbelang
- Geen beperking van persoonlijk aansprakelijkheid

NV en BV = gericht op het behalen van winst ten behoeve van de aandeelhouders
Stichting en vereniging = verbod tot uitkeren winst aan bestuurders en leden.

NV (art. 2:64 lid 1 BW)
 Een rechtspersoon met een in overdraagbare aandelen verdeeld maatschappelijk kapitaal
 Openbaar samenwerkingsverband
 Voor grote publieke kapitaalvennootschappen
 Aandelen op naam en aan toonder
 Beursnotering is mogelijk
 minimumkapitaal: 45.000
 Geen blokkeringsregeling.

BV (art. 2:175 BW)
 een rechtspersoon
 Besloten samenwerkingsverband
 Voor kleinere vennootschappen
 De aandeelhouders is meer betrokken bij de organisatie: de aandeelhouder en bestuurder zijn vaak
zelfde persoon
 Aandelen op naam
 minimumkapitaal: 0,01.
 Geen beursnotering
 Beginsel wel een blokkeringsregeling: art. 2:195 BW

,Wijziging t.a.v. kapitaal per 1 oktober 2012
- vervallen verplichting om in de statuten een maatschappelijk kapitaal op te nemen
- Van het maatschappelijk kapitaal hoef niet langer vijfde deel te zijn geplaatst en een vierde te zijn
gestort
- statuten hoeven niet langer het aantal aandelen te vermelden
(art. 2:178 BW)
 waarom deze verandering? Omdat veel meer Europese rechtspersonen in Nederland vestigde.

Wijziging t.a.v kapitaalbescherming
- Vervallen bankverklaring
- Vervallen accountantsverklaring

Wijziging ter flexibilisering
- Afschaffing verplichte blokkeringsregeling
- Introductie stemrechtloze aandelen; art. 2:228lid 5 BW
- Introductie winstrechtloze aandelen: art. 2:216 lid 7 BW

Stichting art. 2:285 lid 1 BW
- Rechtspersoon
- Gericht op bepaal doel
- Verbod tot uitkering van winst aan oprichting.
- Opgericht bij rechtshandeling
- Bij notariële akte
- Ledenverbod

Vereniging art. 2:26 lid 1 BW
- Rechtspersoon
- Gericht op bepaal doel
- Verbod tot uitkering van winst aan oprichting.
- Oprichting bij meerzijdige rechtshandeling
- Formele v. Informele vereniging
- Duale structuur: ledenvergadering en bestuur.

Commerciële stichting/vereniging
Criterium: onderworpen aan de vennootschapsbelasting (art. 2:50a BW 2:300a BW)
 voor zover zij een onderneming drijven
 in concurrentie treden
Gevolg: bestuurdersaansprakelijkheid in geval van faillissement.

Maatschap art. 7A:1655 BW
- overeenkomst
- 2 of meer personen
- inbreng
- Goederenrechtelijke gemeenschap
- Gericht op vermogensrechtelijke voordeel
 Nadruk ligt op het persoonlijk karakter van werkzaamheden (advocatenkantoor)
 Maatschap kan stil en openbaar. Stil = de vennootschap die niet openbaar is, maar is toch verplicht
tot inschrijving van het Handelsregister.

VOF art. 16 WvK
- Maatschap

,- Tot uitoefening van een bedrijf
- Onder gemeenschappelijke naam
 het commerciële karakter en de gerichtheid op winst staan centraal (groentewinkel)

CV art. 19 WvK
- Beherende vennoten
- Commanditaire (stille) vennoten
 het commerciële karakter en de gerichtheid op winst staan centraal.

Buitenlandse rechtspersonen
• Incorporatieleer: op een niet-Nederlandse rechtspersoon die zicht feitelijk in Nederland vestigt, is
het recht van het land oprichting van toepassing.

Oprichting van NV en BV
- Oprichtingshandeling
- Notariële akte
- Deelname in het kapitaal
- Inschrijving in Handelsregister: art. 2:69 BW en 2:180 BW bestuurdersaanprakelijk.
- Minimumkapitaal
- bankverklaring bij NV art. 2:93a BW.

Deelname in het kapitaal
- Storting door aandelen
• In geld art. 2:80a/191a BW
 uitgangspunt
NV: bankverklaring
• In natura art. 2:80b/191b BW
 naar economische maatstaven waardeerbaar
 geen arbeid art. 7 Tweede richtlijn.
- NV: accountantsverklaring art. 2;94a BW en art. 10 Tweede Richtlijn

Aandelen op naam: hoeven niet direct worden volgestort: art. 2:80/191 BW
 NV: ten minste 25% moet worden gestort (art. 9 Tweede Richtlijn)
Aandelen aan toonder: dienen direct worden volgestort: art. 2:82 lid 3 BW
 Hier weet je niet wie de aandeelhouder is.
Reële storting: Bas C-Arrest: er dient daadwerkelijk een reëel kapitaal ter beschikking van de op te
richten kapitaalvennootschap te worden gesteld door de aandeelhouder/oprichter.

Stortingsplicht = dwingend recht
art. 2:80 lid 3/191 lid 2 BW
art. 14 Tweede Richtlijn
 Aandeelhouder kan niet worden ontheven van de verplichting tot storting
 Wat kan er gebeuren dat er niet wordt gestort?
Bij NV: onder minimumkapitaal, art. 2:69 lid 2 sub b BW bestuurders aansprakelijkheid
 Gaat NV failliet? Art. 2:84/193 BW de curator kan de nog niet gedane stortingen innen.

Verjaring stortingsplicht
- Hoge Raad (De Rijk/Van Roy
 5 jaar (art. 3:307 lid 1 BW)
Rechtsvordering tot nakoming van een verbintenis uit een overeenkomst tot geven.
- Hierop is kritiek geweest en mevrouw Bier geeft aan dat het 20 jaar is

,  art. 3:306 BW: voortvloeiend uit de wet
- Hamers en Schwarz
Geen verjaringstermijn
 Gevallen waarin de wet anders bepaalt (art. 3:306 & 2:191 lid 2 BW)

Wat gebeurt er als je niet aan alle oprichtingsvereisten?
Ontstaansgebrek =
 NV of BV ontstaat niet door ontbrekende notariële akte
Oprichtingsgebrek =
 NV of BV kan worden ontbonden door;
- een gebrek aan totstandkoming
- statuten voldoen niet aan eisen van de wet
- NV/BV valt niet onder de wettelijke omschrijving van zijn rechtspersoon
- minimumkapitaal NV ontbreekt.

NV/BV in oprichting
 Binding art. 2:93/203 lid 1 BW
• Vennootschap
uitdrukkende of stilzwijgende bekrachtiging
directe binding
• Handelende persoon
Geen bekrachtiging en geen directe binding
 Aansprakelijkheid
• Vennootschap: na bekrachtiging
• Handelende persoon : voor bekrachtiging
 Aansprakelijkheid bij niet-nakoming
• Handelende persoon: wetenschap ten tijde van het verrichten van de handeling
• Bestuurder: wetenschap ten tijde van bekrachtiging
 Omkering bewijslast: faillissement binnen 1 jaar na oprichting.


Onderneming in EU

Gemeenschappelijke markt  momenteel 28 lidstaten.

Grensoverschrijdend economisch verkeer
Deelname economisch verkeer: modaliteiten
- Statisch: contracten (IPR overeenkomstenrecht, Rome I + Rome II)
- Dynamische: grensoverschrijdende migratie rechtspersonen:
1. Binnen EU/EER
2. Van/naar derde landen
3. Binnen 1 rechtsorde: interregionaal recht

Vestigingsvrijheid van nationale rechtspersonen?
 definitie: buitenlandse rechtspersoon?
Rechtspersoon rechtsgeldig opgericht naar het recht van een ander land
Bijv. Engelse Private Limited Company, waarvan hoofdbestuur is gevestigd in NL
Waarom? Engelse ondernemers die hier bedrijf willen voeren
of oprichting van BV als Nederland kost teveel moeite.
Belang rechtspraktijk: stand alone MKB, maar ook grensoverschrijdend concernrecht met
buitenlandse groepsleden.