Naam
Esmée van het Hof
Studentnummer
S1061064
Collegejaar
2022-2023
INTERNATIONAAL
Docenten
STRAFRECHT R. van Elst
Voorbereiding hoorcolleges
Radboud Universiteit, Nijmegen
,INHOUDSOPGAVE
HOOR/WERKCOLLEGE 1: RECHTSMACHT 14/9/22..........................................................................................3
CASUS HUWELIJKSREIS.............................................................................................................................................3
HOOR/WERKCOLLEGE 2: VERVOLG RECHTSMACHT 21/9/22...........................................................................7
CASUS PIRATEN TAIPAN............................................................................................................................................7
HOOR/WERKCOLLEGE 3: RECHTSMACHT EN IMMUNITEITEN 28/9/22............................................................9
CASUS: AMBASSADEFEEST.........................................................................................................................................9
Vraag 1...........................................................................................................................................................10
Vraag 3...........................................................................................................................................................13
CASUS: SOLDAAT VAN ISLAMITISCHE STAAT................................................................................................................15
Vraag 1..........................................................................................................................................................16
HOOR/WERKCOLLEGE 4: IMMUNITEITEN EN UITLEVERING 4/10/22.............................................................18
CASUS: G.W. BUSH IN NEDERLAND.........................................................................................................................18
HOOR/WERKCOLLEGE 5: UITLEVERING 12/10/22.......................................................................................... 21
CASUS: UITLEVERING AAN RUSLAND.........................................................................................................................21
HOOR/WERKCOLLEGE 6: MENSENRECHTENSCHENDINGEN 19/10/22............................................................25
CASUS: MENSENRECHTENSCHENDINGEN EN UITLEVERING..............................................................................................25
HOOR/WERKCOLLEGE 7: OVERDRACHT EN OVERNAME TENUITVOERLEGGING STRAFVONNIS 26/10/22.......27
CASUS – DE VILDER IN DE VERENIGDE STATEN VAN AMERIKA.......................................................................................27
CASUS - DE VILDER IN SPANJE.................................................................................................................................29
HOOR/WERKCOLLEGE 8, 9 EN 10: OVERDRACHT, VERSTEK EN UNIESTRAFRECHT 2-9-16/11/22.....................31
CASUS VERSTEK.................................................................................................................................................... 31
Vraag 1...........................................................................................................................................................32
Vraag 2...........................................................................................................................................................32
Vraag 3...........................................................................................................................................................33
Vraag 1...........................................................................................................................................................34
Vraag 2...........................................................................................................................................................34
Vraag 3...........................................................................................................................................................35
Vraag 4...........................................................................................................................................................35
Vraag 5...........................................................................................................................................................35
Vraag 6...........................................................................................................................................................35
Vraag 7...........................................................................................................................................................35
Vraag 8...........................................................................................................................................................36
Vraag 9...........................................................................................................................................................36
CASUS: ZWARTE PIET IS RACISME?...........................................................................................................................36
Vraag..............................................................................................................................................................37
HOOR/WERKCOLLEGE 13: OVERLEVERING 7/12/22......................................................................................39
CASUS OVERLEVERING AAN POLEN...........................................................................................................................39
CASUS RECHTSHULP...............................................................................................................................................43
,Hoor/werkcollege 1: Rechtsmacht 14/9/22
Literatuur
R. van Elst, ‘Rechtsmacht’, in Handboek internationaal strafrecht 2022, § 1, 2, 3 en 9.
Rechtspraak
HR 18 september 2001, ECLI:NL:HR:2001:AB1471, NJ 2002/559 m.nt. N.J. Schrijver en J.M. Reijntjes
(Decembermoorden Suriname).
HR 21 oktober 2008, ECLI:NL:HR:2008:BD6568, NJ 2009/108 m.nt. N. Keijzer.
CASUS HUWELIJKSREIS
Op huwelijksreis in het grensgebied van Pakistan en Afghanistan ontmoeten Lena en Kurt begin 2021
een man genaamd Omar. Gastvrij als hij is, introduceert Omar zijn Duitse gasten bij zijn Pakistaanse
familie. Zo komen Lena en Kurt in contact met Ben, die met Leila is getrouwd, een nicht van Omar.
Ben is betrokken bij een groep critici van wat zij de Amerikaanse bezetting van de regio noemen.
Lena en Kurt zijn in hun activiteiten geïnteresseerd en wonen een bijeenkomst bij waar Ben en zijn
vrienden plannen smeden om de Amerikanen uit Pakistan te verdrijven. Het is de aanwezigen
duidelijk dat kwaad met kwaad moet worden vergolden. Al snel liggen de plannen voor verzet
letterlijk op tafel. Enkele vrienden hebben spullen bij zich waarmee bermbommen gemaakt kunnen
worden. Op plattegronden worden plaatsen in het grensgebied aangewezen waar Amerikaanse
militairen patrouilleren. Lena en Kurt vragen of ook Duitse militairen in de regio opereren. Dat blijkt
het geval en op de kaart worden meteen de wegen aangegeven die de Duitse militairen gebruiken en
de ideale plaats om een berm bom te plaatsen. Lena maakt met haar mobiele telefoon opnames van
de bijeenkomst. Twee dagen later horen Lena en Kurt dat Ben om het leven is gekomen bij het
plaatsen van een berm bom aan de weg die de Duitse militairen bewaken. Om van al deze avonturen
te bekomen, reizen Lena en Kurt vanuit Pakistan meteen door naar Nederland om de Keukenhof te
bezoeken. Ze zijn het vliegtuig nauwelijks uit, of ze worden al aangehouden door Nederlandse
opsporingsambtenaren.
Vraag 1
Geef gemotiveerd aan of het WvSr een grondslag biedt voor de toepasselijkheid van de Nederlandse
strafwet indien Pakistan aan Nederland om uitlevering vraagt van Lena en Kurt en de Nederlandse
rechter de uitlevering ontoelaatbaar heeft verklaard of de Minister van Justitie & Veiligheid het
uitleveringsverzoek heeft afgewezen.
Op basis van territorialiteitsbeginsel is het mogelijk strafbare feiten te vervolgen die binnen ons
grondgebied zijn gepleegd (art. 2 Sr). Vlagbeginsel (art. 3 Sr) Universele rechtsmacht (art. 4 Sr).
Passief personaliteitsbeginsel/nationaliteitsbeginsel (art. 5 Sr). Internationale verplichtingen, zoals
universele rechtsmacht (art. 6 Sr). Actief personaliteitsbeginsel/nationaliteitsbeginsel (art. 7 Sr).
Internationaal misdrijven: als het gaat om misdrijven in de Wet internationale misdrijven, zoals
agressie, genocide, foltering, ed.
Art. 8c sub a Sr: ‘De Nederlandse strafwet is toepasselijk op de vreemdeling die zich buiten
Nederland schuldig maakt aan een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving een
gevangenisstraf van ten minste acht jaren is gesteld, indien deze vreemdeling zich in Nederland
bevindt en:
a. uitlevering ter zake van dit misdrijf is geweigerd op een grond die niet tevens inhoudt dat
naar Nederlands recht geen vervolging kan plaatshebben, of’
, Uitlevering is geweigerd en er staat levenslang op dit delict en ze zijn in Nederland. Veel positieve
antwoorden dus. Er is dus rechtsmacht. Dit artikel is bedacht om te voorkomen dat verdachten
straffeloos zijn indien uitlevering is geweigerd.
Art 8b lid 3 WvSr: ‘De Nederlandse strafwet is voorts toepasselijk op een ieder wiens uitlevering ter
zake van een terroristisch misdrijf dan wel een misdrijf ter voorbereiding of vergemakkelijking van
een terroristisch misdrijf ontoelaatbaar is verklaard, afgewezen of geweigerd.’
Wat de reden ook is, 8b (3) WvSr voorziet in rechtsmacht. Of je een verdragsrelatie hebt of niet dat
doet er niet toe. Deze bepaling kan alleen worden toegepast indien NL om uitlevering is gevraagd,
dus niet wanneer er niks gebeurd. NL kan deze bepaling dus alleen gebruiken in reactie op een
uitleveringsverzoek. Dit is het verschil met art 8c, deze twee bepalingen vullen elkaar aan. Art 8c
geeft een ruimere grondslag want niet is vereist dat er om uitlevering wordt gevraagd.
Verschil in bepalingen: art. 8b lid 3 Sr gaan over terroristische misdrijven zonder ondergrens terwijl
art. 8c Sr altijd kan als er maar minstens 8 jaar celstraf op staat.
Om welke strafbaar feit/welke strafbare feiten gaat het?
• Voorbereiding terroristisch misdrijf: art. 134a Sr.
• Deelname aan een criminele organisatie: 140 Sr.
• Deelname aan een criminele organisatie met oogmerk op terroristische misdrijven: art. 140a
Sr.
• Bomaanslag: art 157 Sr.
• Moord en doodslag: 289 en 287 Sr
• Samenspanning tot moord/doodslag met terroristisch oogmerk: art. 289a lid 1 Sr
• Terroristisch misdrijf: art. 83 Sr (definitie)
Art. 8c Sr moet wel gaan over weigeren van uitlevering (sub a) of ontbreken van verdragsrelatie (sub
b) waardoor geen uitlevering mogelijk is. Maar er staat niet bij met welke staat de verdragsrelatie
moet zijn, dus je kan het altijd aanvoeren. Er zijn altijd wel landen waarmee Nederland geen
verdragsrelatie heeft, bijvoorbeeld met Iran of Noord-Korea. Bij elk misdrijf kan je zo wel een
ontbrekende verdragsrelatie vinden. Het is enkel logisch als de voorwaarde betrekking heeft op het
land waar het strafbaar feit is begaan of waarvan de verdachte onderdaan is. Dat staat er niet!
Vraag 2
Geef gemotiveerd aan of het WvSr een andere grondslag, of andere grondslagen, biedt voor de
toepasselijkheid van de Nederlandse strafwet op Lena en Kurt.
Voor het antwoord op de vraag of de Nederlandse strafwet toepasselijk is, moet u in dit geval uitgaan
van het strafbare feit. Mogelijke vertrekpunten:
1. Om welk strafbaar feit gaat het? art. 140a Sr voorbereiden van een terroristisch misdrijf. Het
uiteindelijke feit was een bomaanslag en/of doodslag (art. 157/287/298 Sr).
Als een staat verzoekt om uitlevering dan moet je als staat ervan uitgaan dat het gaat om een
strafbaar feit (vertrouwensbeginsel).
2. Welk verdrag is mogelijk van toepassing? Verdrag inzake de bestrijding van terroristische
bomaanslagen en: Besluit internationale verplichtingen extraterritoriale rechtsmacht 2019
Art. 6 Sr: Nederlandse strafwet is toepasselijk op een ieder die zich buiten Nederland schuldig maakt
aan een feit voor zover een bij AMvB aangewezen verdrag of besluit van een volkenrechtelijke
organisatie tot het vestigen van rechtsmacht over dat feit verplicht. Verwijst naar het besluit
Esmée van het Hof
Studentnummer
S1061064
Collegejaar
2022-2023
INTERNATIONAAL
Docenten
STRAFRECHT R. van Elst
Voorbereiding hoorcolleges
Radboud Universiteit, Nijmegen
,INHOUDSOPGAVE
HOOR/WERKCOLLEGE 1: RECHTSMACHT 14/9/22..........................................................................................3
CASUS HUWELIJKSREIS.............................................................................................................................................3
HOOR/WERKCOLLEGE 2: VERVOLG RECHTSMACHT 21/9/22...........................................................................7
CASUS PIRATEN TAIPAN............................................................................................................................................7
HOOR/WERKCOLLEGE 3: RECHTSMACHT EN IMMUNITEITEN 28/9/22............................................................9
CASUS: AMBASSADEFEEST.........................................................................................................................................9
Vraag 1...........................................................................................................................................................10
Vraag 3...........................................................................................................................................................13
CASUS: SOLDAAT VAN ISLAMITISCHE STAAT................................................................................................................15
Vraag 1..........................................................................................................................................................16
HOOR/WERKCOLLEGE 4: IMMUNITEITEN EN UITLEVERING 4/10/22.............................................................18
CASUS: G.W. BUSH IN NEDERLAND.........................................................................................................................18
HOOR/WERKCOLLEGE 5: UITLEVERING 12/10/22.......................................................................................... 21
CASUS: UITLEVERING AAN RUSLAND.........................................................................................................................21
HOOR/WERKCOLLEGE 6: MENSENRECHTENSCHENDINGEN 19/10/22............................................................25
CASUS: MENSENRECHTENSCHENDINGEN EN UITLEVERING..............................................................................................25
HOOR/WERKCOLLEGE 7: OVERDRACHT EN OVERNAME TENUITVOERLEGGING STRAFVONNIS 26/10/22.......27
CASUS – DE VILDER IN DE VERENIGDE STATEN VAN AMERIKA.......................................................................................27
CASUS - DE VILDER IN SPANJE.................................................................................................................................29
HOOR/WERKCOLLEGE 8, 9 EN 10: OVERDRACHT, VERSTEK EN UNIESTRAFRECHT 2-9-16/11/22.....................31
CASUS VERSTEK.................................................................................................................................................... 31
Vraag 1...........................................................................................................................................................32
Vraag 2...........................................................................................................................................................32
Vraag 3...........................................................................................................................................................33
Vraag 1...........................................................................................................................................................34
Vraag 2...........................................................................................................................................................34
Vraag 3...........................................................................................................................................................35
Vraag 4...........................................................................................................................................................35
Vraag 5...........................................................................................................................................................35
Vraag 6...........................................................................................................................................................35
Vraag 7...........................................................................................................................................................35
Vraag 8...........................................................................................................................................................36
Vraag 9...........................................................................................................................................................36
CASUS: ZWARTE PIET IS RACISME?...........................................................................................................................36
Vraag..............................................................................................................................................................37
HOOR/WERKCOLLEGE 13: OVERLEVERING 7/12/22......................................................................................39
CASUS OVERLEVERING AAN POLEN...........................................................................................................................39
CASUS RECHTSHULP...............................................................................................................................................43
,Hoor/werkcollege 1: Rechtsmacht 14/9/22
Literatuur
R. van Elst, ‘Rechtsmacht’, in Handboek internationaal strafrecht 2022, § 1, 2, 3 en 9.
Rechtspraak
HR 18 september 2001, ECLI:NL:HR:2001:AB1471, NJ 2002/559 m.nt. N.J. Schrijver en J.M. Reijntjes
(Decembermoorden Suriname).
HR 21 oktober 2008, ECLI:NL:HR:2008:BD6568, NJ 2009/108 m.nt. N. Keijzer.
CASUS HUWELIJKSREIS
Op huwelijksreis in het grensgebied van Pakistan en Afghanistan ontmoeten Lena en Kurt begin 2021
een man genaamd Omar. Gastvrij als hij is, introduceert Omar zijn Duitse gasten bij zijn Pakistaanse
familie. Zo komen Lena en Kurt in contact met Ben, die met Leila is getrouwd, een nicht van Omar.
Ben is betrokken bij een groep critici van wat zij de Amerikaanse bezetting van de regio noemen.
Lena en Kurt zijn in hun activiteiten geïnteresseerd en wonen een bijeenkomst bij waar Ben en zijn
vrienden plannen smeden om de Amerikanen uit Pakistan te verdrijven. Het is de aanwezigen
duidelijk dat kwaad met kwaad moet worden vergolden. Al snel liggen de plannen voor verzet
letterlijk op tafel. Enkele vrienden hebben spullen bij zich waarmee bermbommen gemaakt kunnen
worden. Op plattegronden worden plaatsen in het grensgebied aangewezen waar Amerikaanse
militairen patrouilleren. Lena en Kurt vragen of ook Duitse militairen in de regio opereren. Dat blijkt
het geval en op de kaart worden meteen de wegen aangegeven die de Duitse militairen gebruiken en
de ideale plaats om een berm bom te plaatsen. Lena maakt met haar mobiele telefoon opnames van
de bijeenkomst. Twee dagen later horen Lena en Kurt dat Ben om het leven is gekomen bij het
plaatsen van een berm bom aan de weg die de Duitse militairen bewaken. Om van al deze avonturen
te bekomen, reizen Lena en Kurt vanuit Pakistan meteen door naar Nederland om de Keukenhof te
bezoeken. Ze zijn het vliegtuig nauwelijks uit, of ze worden al aangehouden door Nederlandse
opsporingsambtenaren.
Vraag 1
Geef gemotiveerd aan of het WvSr een grondslag biedt voor de toepasselijkheid van de Nederlandse
strafwet indien Pakistan aan Nederland om uitlevering vraagt van Lena en Kurt en de Nederlandse
rechter de uitlevering ontoelaatbaar heeft verklaard of de Minister van Justitie & Veiligheid het
uitleveringsverzoek heeft afgewezen.
Op basis van territorialiteitsbeginsel is het mogelijk strafbare feiten te vervolgen die binnen ons
grondgebied zijn gepleegd (art. 2 Sr). Vlagbeginsel (art. 3 Sr) Universele rechtsmacht (art. 4 Sr).
Passief personaliteitsbeginsel/nationaliteitsbeginsel (art. 5 Sr). Internationale verplichtingen, zoals
universele rechtsmacht (art. 6 Sr). Actief personaliteitsbeginsel/nationaliteitsbeginsel (art. 7 Sr).
Internationaal misdrijven: als het gaat om misdrijven in de Wet internationale misdrijven, zoals
agressie, genocide, foltering, ed.
Art. 8c sub a Sr: ‘De Nederlandse strafwet is toepasselijk op de vreemdeling die zich buiten
Nederland schuldig maakt aan een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving een
gevangenisstraf van ten minste acht jaren is gesteld, indien deze vreemdeling zich in Nederland
bevindt en:
a. uitlevering ter zake van dit misdrijf is geweigerd op een grond die niet tevens inhoudt dat
naar Nederlands recht geen vervolging kan plaatshebben, of’
, Uitlevering is geweigerd en er staat levenslang op dit delict en ze zijn in Nederland. Veel positieve
antwoorden dus. Er is dus rechtsmacht. Dit artikel is bedacht om te voorkomen dat verdachten
straffeloos zijn indien uitlevering is geweigerd.
Art 8b lid 3 WvSr: ‘De Nederlandse strafwet is voorts toepasselijk op een ieder wiens uitlevering ter
zake van een terroristisch misdrijf dan wel een misdrijf ter voorbereiding of vergemakkelijking van
een terroristisch misdrijf ontoelaatbaar is verklaard, afgewezen of geweigerd.’
Wat de reden ook is, 8b (3) WvSr voorziet in rechtsmacht. Of je een verdragsrelatie hebt of niet dat
doet er niet toe. Deze bepaling kan alleen worden toegepast indien NL om uitlevering is gevraagd,
dus niet wanneer er niks gebeurd. NL kan deze bepaling dus alleen gebruiken in reactie op een
uitleveringsverzoek. Dit is het verschil met art 8c, deze twee bepalingen vullen elkaar aan. Art 8c
geeft een ruimere grondslag want niet is vereist dat er om uitlevering wordt gevraagd.
Verschil in bepalingen: art. 8b lid 3 Sr gaan over terroristische misdrijven zonder ondergrens terwijl
art. 8c Sr altijd kan als er maar minstens 8 jaar celstraf op staat.
Om welke strafbaar feit/welke strafbare feiten gaat het?
• Voorbereiding terroristisch misdrijf: art. 134a Sr.
• Deelname aan een criminele organisatie: 140 Sr.
• Deelname aan een criminele organisatie met oogmerk op terroristische misdrijven: art. 140a
Sr.
• Bomaanslag: art 157 Sr.
• Moord en doodslag: 289 en 287 Sr
• Samenspanning tot moord/doodslag met terroristisch oogmerk: art. 289a lid 1 Sr
• Terroristisch misdrijf: art. 83 Sr (definitie)
Art. 8c Sr moet wel gaan over weigeren van uitlevering (sub a) of ontbreken van verdragsrelatie (sub
b) waardoor geen uitlevering mogelijk is. Maar er staat niet bij met welke staat de verdragsrelatie
moet zijn, dus je kan het altijd aanvoeren. Er zijn altijd wel landen waarmee Nederland geen
verdragsrelatie heeft, bijvoorbeeld met Iran of Noord-Korea. Bij elk misdrijf kan je zo wel een
ontbrekende verdragsrelatie vinden. Het is enkel logisch als de voorwaarde betrekking heeft op het
land waar het strafbaar feit is begaan of waarvan de verdachte onderdaan is. Dat staat er niet!
Vraag 2
Geef gemotiveerd aan of het WvSr een andere grondslag, of andere grondslagen, biedt voor de
toepasselijkheid van de Nederlandse strafwet op Lena en Kurt.
Voor het antwoord op de vraag of de Nederlandse strafwet toepasselijk is, moet u in dit geval uitgaan
van het strafbare feit. Mogelijke vertrekpunten:
1. Om welk strafbaar feit gaat het? art. 140a Sr voorbereiden van een terroristisch misdrijf. Het
uiteindelijke feit was een bomaanslag en/of doodslag (art. 157/287/298 Sr).
Als een staat verzoekt om uitlevering dan moet je als staat ervan uitgaan dat het gaat om een
strafbaar feit (vertrouwensbeginsel).
2. Welk verdrag is mogelijk van toepassing? Verdrag inzake de bestrijding van terroristische
bomaanslagen en: Besluit internationale verplichtingen extraterritoriale rechtsmacht 2019
Art. 6 Sr: Nederlandse strafwet is toepasselijk op een ieder die zich buiten Nederland schuldig maakt
aan een feit voor zover een bij AMvB aangewezen verdrag of besluit van een volkenrechtelijke
organisatie tot het vestigen van rechtsmacht over dat feit verplicht. Verwijst naar het besluit
