Samenvatting - Mediagebruik (CWB2022)

CWB2022 – Mediagebruik
Week 2
Kennisclip Uses and Gratifications
Uses and Gratifications van Rosengren, 1974

Communicatie vindt altijd plaats in een context:
 Beïnvloed de media
 Niet alleen mensen, maar ook de mediastructuur

Mediastructuur: alles wat te maken heeft met media




 Psychologische kenmerken, sociale positie,
levensgeschiedenis

 Massacommunicatie vindt plaatst door invloed van de samenleving én individuele
karakteristieken.
 Ontstaan uit de ‘angst’ voor media. Als tegenhanger van eerdere theorieën.

Langzaam ontstaat uit het hier bovenstaande model het Uses and Gratifications model van
Rosengren.
 Men gaat er binnen deze theorie vanuit dat mensen van dit alles bewust zijn.




1. (Basis)behoeften tussen haakjes  omdat behoefte kunnen veranderen.
2. Subjectief waargenomen problemen
3. Subjectief waargenomen oplossingen
4. Motieven van gedrag  wordt gevormd uit subjectieve problemen en oplossingen
5. Uses mediagedrag  met het gedrag probeer je de ervaren problemen op te lossen

1

, a. Uses: mediagedrag of mediagebruik
6. Ander gedrag  met het gedrag probeer je de ervaren problemen op te lossen
7. Gratificaties: bevrediging van behoeften (of niet)

Terugkoppeling in mediagedrag:
 Zie je aan de rechterkant > het gedrag heeft invloed op de individu of samenleving.
-  Je verandert als individu door het gebruik van media
o Het individu veranderd
o Sociale posities veranderen
o Levensgeschiedenis veranderd
- De samenleving veranderd ook, doordat je gebruik maakt van media heb je invloed op de
mediastructuur.
 Zie je aan de linkerkant terug > van de context naar behoefte > van gratificatie naar
behoefte door het gebruik van media.


Handig:
Gratifications sought: ook
wel motivaties of
behoeftes genoemd,
verwijst naar gratificaties
die mediagebruikers
verwachten te verkrijgen
van een medium.
Gratifications obtained:
verwijst naar gratificaties
die mediagebruikers
daadwerkelijk verkrijgen
van een medium.
Als gratifications sought
niet obtained wordt, dan
is de mediagebruiker
ontevreden en wijt
daarom uit naar een
ander medium.



Surveys in social Instagram: Motives for its use and relationship to narcissism and
contextual age – Sheldon & Bryant (2016)
89 -97
Instagram is de snelst groeiende sociale netwerksite ter wereld (2015).

Gebruik en bevredigingstheorie (Uses and gratifications theory)
 Is dat mensen actief zijn in het kiezen en gebruiken van media op basis van hun
behoeften.


2

, De behoeften van de bevrediging is niet voor alle soorten media even belangrijk. Maar
de belangrijkste motieven zijn:
o Afleiding: ontvluchten van problemen en emotionele ontlading
o Persoonlijke relatie: sociaal nut van informatie in gesprekken en vervanging van
gezelschap door de media
o Persoonlijke identiteit: waardevermeerdering en zelfbegrip
o Ontspanning
o Toezicht/surveillance
 De motieven per medium kunnen ook verschillend zijn
 Bevestigd ook dat iemand sociale en psychologische omstandigheden van invloed zijn op
het mediagebruik en de effecten ervan.

Theorie is ontwikkeld om na te gaan waarom mensen naar de televisie kijken  daarna
toegepast op verschillende nieuwe media  als gevolg daarvan zijn nieuwe categorieën
ontstaan die verklaren waarom mensen sociale media gebruiken.

Door het doen van onderzoek naar nieuwe bevredigingen voor een specifiek social media
kanalen, worden er vaak nieuwe motieven gevonden die specifiek zijn voor het gebruik van
dat kanaal.
 Ook is het belang van sommige bevredigingen veranderd.
o Entertainment > TV; sociale contacten > social media
 Sommige gebruiks- en bevredigingsmogelijkheden van social media waren nog niet
ontwikkeld toen de oorspronkelijke U&G-theorie werd ontwikkeld.
o Bijvoorbeeld: gemak, het uiten van meningen en kennis over anderen.

Motivation of information: Bij het zoeken naar interessante ideeën zullen gebruikers kennis
opdoen in het voorbijgaan.

Instagram  is meer gebaseerd op iemands persoonlijke identiteit dan op relationele
identiteit.
- Instagram staat voor zelfpromotie;
o Het posten van selfies verduidelijken iemands individualiteit.
- Instagram richt zich niet zozeer op sociale relaties.

Sociale betrokkenheid vindt plaats door middel van hashtags.
 Hashtags kunnen door alle mensen op Instagram worden gezien en dragen zo bij aan de
sociale-mediagemeenschap.

Factoren die van invloed zijn op het gebruik en de effecten van media, volgens de Gebruik
en bevredigingstheorie:
- Sociale en psychologische omstandigheden;
- Motieven;
- Verwachtingen.
 Kanttekening: er is geen enkele factor die het mediagebruik bepaalt; het is de interactie
tussen behoeften, individuele verschillen en sociale context die het gebruik voorspelt.

Contextuele leeftijd: beïnvloedt massa mediale en interpersoonlijke communicatie.

3

, - Personen die minder tevreden waren met hun leven gebruikten televisie als een middel
om te ontsnappen en hadden er een grotere affiniteit mee.
- Personen die meer tevreden waren met het leven en zich comfortabel voelden met
interpersoonlijke interactie, zochten liever meer informatie via het internet.
- Personen die minder tevreden waren met het leven het internet als een functioneel
alternatief voor interpersoonlijke communicatie en om de tijd te doden.
- Personen die minder tevreden waren met hun leven, speelde vaker Facebook spelletjes.
Om volgens Sheldon te ontsnappen aan het echte leven.

Narcisme: is een persoonlijkheidstrek die inhoudt dat iemand een overdreven zelfbeeld
heeft, een hoge mate van eigendunk, en een verlangen om bewonderd te worden.
 Denken dat ze beter zijn dan andere mensen, specialer en uniek.
 Geven voorkeur aan online gemeenschappen die bestaan uit oppervlakkige relaties. Zo
hebben ze volledige controle over hun zelfprestatie en zich op een onbeperkte manier
kunnen presenteren.
 Narcisten plaatsen vaker profielfoto's die hun aantrekkelijkheid accentueren.
 Positief gedrag gezien t.a.v. het regelmatig posten van persoonlijke foto’s op Facebook
en het liken en reageren op foto’s van vrienden.

Gebruikte methodes:
- Life position scale  is gebruikt om levenstevredenheid, interpersoonlijke interactie en
sociale activiteit te meten.
- 10-item Hypersensitive Narcissism Scale  is gebruikt om de verborgen narcisme score
van de deelnemers te meten.

Conclusies
Wat zijn de motivaties van mensen om Instagram te gebruiken?
- Surveillance/Kennis over anderen
- Documentatie
- De mate van ‘coolheid’: er is een positief verband tussen het gebruik van Instagram om
cool te zijn en voor surveillance (narsisme).
- Creativiteit
 Sociale activiteit kwam naar voren als één van de belangrijkste voorspellers van waarom
mensen Instagram gebruiken.
 Er is een positief verband gevonden tussen degenen die hoog scoorden in
interpersoonlijke interactie en het gebruik van Instagram voor coolheid, creatieve
doeleinden en surveillance.
 Er is een positief verband tussen veel sociale activiteit (reizen, naar sportevenementen
gaan, vrienden bezoeken, enz.) en gemotiveerd zijn om Instagram als te gebruiken.

Documentatie en creativiteit zijn twee redenen waarom studenten Instagram gebruiken, die
in eerdere U&G-studies over het gebruik van sociale media niet naar voren komen.




4