Samenvatting personen en familierecht, keuzevak 4e jaar

Leerdoelen Personen en Familierecht tentamen
Algemene leerdoelen:

1. Je hebt inzicht in de hoofdlijnen van het personen- en familierecht en het erfrecht. De
specifieke inhoudelijke onderdelen waar je inzicht in verkrijgt vind je in een overzicht onder
'literatuur' en per lesweek in de powerpoint.
2. Je kan het personen- en familierecht en het erfrecht plaatsen binnen de algemene
privaatrechtelijke regels.
3. Je bent in staat de wettelijke regels toe te passen op praktijksituaties, zoals deze in de
werkelijke rechtspraktijk vóorkomen.
4. Je bent in staat een juridisch complex vraagstuk op het terrein van het personen- en
familierecht vanuit diverse posities van partijen te analyseren.
5. Je bent in staat met betrekking tot deze problematiek een beslissing te nemen over de
rechtspositie van partijen en een advies te formuleren.

Week 1: H1 en 4
1. Je bent in staat de wettelijke regels toe te passen op een praktijkgerichte casus met
betrekking tot het personenrecht, namenrecht, burgerlijke stand enz.

Biologisch ouderschap:

 Je DNA zit als ouder in het kind

Het juridisch ouderschap:

 Een juridisch ouder is de ouder van een kind volgens de wet.
- Hoe word je juridisch mama? Art. 1:198 BW
- Hoe word je juridisch papa? Art. 1:199 BW

Hoe ontstaat bloedverwantschap, art. 1:3 BW?

Bloedverwantschap ontstaat door:

 Geboorte;
 Afstamming van dezelfde voorvader;
 Erkenning;
 Gerechtelijke vaststelling van het vaderschap;
 Adoptie.

Door adoptie worden de adoptieouders de juridische ouders van het kind en ontstaat er
bloedverwantschap. Bloedverwantschap is dus niet alleen biologisch bepaald.

,Schema aan- / bloedverwantschap:




Voornaam kiezen, art. 1:4 BW:

 Grote vrijheid, tenzij:
- Ongepaste naam
- Overeenstemmen met bestaande geslachtsnamen (Janssen of Bakker), tenzij deze ook
gebruikelijk is als voornaam (Wolf of Cherie).

Geen naam opgegeven of geweigerd:

- Ambtshalve art. 1:4 lid 3 BW
- Vondeling art. 1:5 lid 10 BW

Wijziging voornaam art. 1:4 lid 4 BW.

- Verzoekschrift van de betrokken persoon of zijn vertegenwoordiger.
- In principe ingewikkeld tenzij…

Geslachtsnaam > hoofdregel: keuze ouders/ gezagsdragers art. 1:5 lid 4 en 5 BW.

 3 momenten tot uitbrengen naamkeuze:
- Vóór de geboorte van het kind t.o.v. iedere a.b.s.
- Bij de geboorteaangifte t.o.v. a.b.s. van de gemeente waar het kind is geboren.
- Ter gelegenheid van de voltrekking van hun huwelijk of van de registratie van hun
partnerschap.

Geen geslachtsnaamkeuze uitgebracht?

Geboren (art. 1:5 lid 5 BW)

 Binnen de relatie of huwelijk/GP?
- Naam vader of meemoeder (!)
 Buiten de relatie of huwelijk/GP?
- Naam moeder, art. 1:5 lid 1 BW

,Adoptie (art. 1:5 lid 3 BW)

 Binnen heterohuwelijk?
- Naam adoptievader
 Andere gevallen? (homohuwelijk of geen huwlijk/GP)
- Houdt oorspronkelijke naam
- Tenzij bij verklaring een achternaam wordt gekozen

Geslachtsnamen (ex) man/ vrouw voeren, art. 1:9 BW:

 Vrouw (lid 1) en man (lid 3) mogen elkaar achternaam voeren/combineren zowel tijdens als
na het huwelijk/GP
- Tenzij.. (lid 2)
 Daarbuiten niet zomaar zonder toestemming iemand anders zijn naam voeren (art. 1:8 Bw)

Wijziging geslachtsnaam, art. 1:7 BW:

 Lid 1: op verzoek van de persoon zelf of zijn vertegenwoordiger aan de ‘Koning’ (= Ministerie
v. Justitie).
 Lid 2: het ontbreken van een voor en/of geslachtsnaam
- Lid 3: wijziging geslachtsnaam heeft geen gevolgen voor de meerderjarige kinderen of
kinderen die niet onder zijn gezag staan.

Woonplaats mens, art. 1:10 BW:

- Waar je huis staat
- Waar je bed staat

Woonplaats bedrijf, art 1:10 lid 2 BW:

- Wettelijk voorschrift/ statuten

Afgeleide woonplaats, art. 1:12 BW:

- Minderjarigen
- Handelingsonbekwaam

Sterfhuis (†), art. 1:13 BW:

- Laatste woonplaats

Burgerlijke stand, maken belangrijke akten (geboorte, huwelijk of echtscheiding) :

 Twee of meer ambtenaren per gemeente (1:16 BW)
 Taak ambtenaar (art. 1:16a BW)
- Opnemen/instandhouden akten
- Zorg voor toegankelijkheid

De 4 registers van de burgerlijke stand, art. 1:17 lid 1 BW:

1. Geboorteakte, art. 19 BW
2. Huwelijksakte
3. Geregistreerd partnerschapsakte
4. Overlijdensakte, art. 19f BW

, Akte van geboorte en overlijden, art. 1:19a t/m j BW:




´´Openbaarheid´´ aktes, art. 1:23 BW:

 Hoofdregel: openbaar art 1:23 BW maar >
 Inzage originele aktes:
- Bewaarders en OM (1:23a BW)
- OM/Rechter kunnen overlegging bevelen
 Eenieder heeft recht op (beperkt)uittreksel
 Alleen belanghebbende heeft recht op afschrift (art. 1:23b)

Wijzigen van aktes:

 Aanvulling/verbeteren of wijzigen aktes
- Gelast door de rechtbank (art.1:24 BW)
 ‘Schrijf/spelfouten
- Ambtenaar zelf (art. 1:24a BW)

Ander geslacht dan in geboorteakte:

- Artikel 1:28 BW en verder.

Week 2: H6
2. Je bent in staat de wettelijke regels toe te passen op een praktijkgerichte casus met
betrekking tot het huwelijk en de burgerlijke stand.

Art. 1:30 lid 1 BW: heterohuwelijk en homohuwelijk mogelijk (sinds 1 april 2001)

Art. 1:30 lid 2 BW: de wet beschouwt het huwelijk alleen in burgerlijke betrekkingen:

- Bij de burgerlijke stand getrouwd zijn, dus geen huwelijk in de kerk.

Vereisten huwelijk:

Materiele/inwendige vereisten:

 Leeftijd (art. 1:31 BW)
 Geestvermogens (art. 1:32 BW)
 Monogamie (art. 1:33 en 1:42 BW)