Samenvatting Herstel Ondersteunende Zorg
Hoofdstuk 2 Cliënten over herstel
In de psychiatrie gaat het niet om medisch herstel, om genezing van de aandoening, maar om herstel
vanuit cliëntenperspectief. Het gaat om een uniek , persoonlijk proces dat voor iedereen anders is.
‘Herstel is het unieke, persoonlijke proces waarin iemand met een psychiatrische aandoening na en
periode van ziekte probeert de regie over het leven terug te krijgen, het leven opnieuw vorm en inhoud
te geven, ook als de symptomen en beperkingen niet verdwenen zijn. Het gaat om een bevredigender
manier van leven, waarin hoop een belangrijke rol speelt.’
Het verhaal verteld
Er zijn grote verschillen in de mate waarin herstel een thema is voor cliënten en in de mate dat ze
erover hebben nagedacht. Ook gebruiken cliënten verschillende perspectieven en denken ze
verschillend over in hoeverre herstel haalbaar is.
Verleden of toekomst
De perspectieven van de cliënten verschillen van elkaar. De één blik terug op het verleden en herstel
ziet als een terugkeer naar de situatie zoals die voor hun ziekte was (oud perspectief), zoeken anderen
naar nieuwe wegen in hun leven (nieuw perspectief). Voor diegene die zijn blik op het verleden richt,
hoeft er niet veel te veranderen. Voor de anderen geldt dat zij juist het verleden achter zich willen
laten.
Haalbaarheid van herstel
Sommige cliënten vinden zichzelf hersteld of denken het herstel in de toekomst mogelijk is. Ook als
mensen denken dat herstel mogelijk is, blijven er soms twijfels bestaan.
Herstel is iets dat tijd nodig heeft en waarvoor een weg moet worden afgelegd. Herstellen gaat gepaard
met vallen en opstaan.
Wat houdt herstel in?
Vier fasen van herstel:
1) Herstel van de ziekte of aandoening
Hierbij gaat het vooral om het afnemen of verdwijnen van klachten of symptomen.
2) Herstel van zelfervaring
Hierbij gaat het om herstel van het emotioneel of psychisch functioneren, herstel van het
zelfbeeld, het terugkijken van vertrouwen in zichzelf en in anderen. Belangrijke aspecten zijn
het gevoel zichzelf te zijn en niet een psychiatrische patiënt. Gevoel van autonomie, van
controle hebben over leven en herstelproces. Ook een gevoel van verbondenheid, niet
geïsoleerd. Het is het herwinnen van vertrouwen en zelfvertrouwen.
3) Herstel van het dagelijks functioneren
Hierbij gaat het om het zo zelfstandig mogelijk kunnen functioneren in het leven van alledag.
Voorzien in basale levensbehoeften en het op orde hebben van huisvesting, huishouden en
financiën.
4) Herstel van het maatschappelijk functioneren
‘meedoen in de maatschappij’. Soms gaat het over meer specifieke rehabilitatiedoelen zoals
wonen, werken of een opleiding volgen, sociale contacten en recreëren.
Hoofdstuk 2 Cliënten over herstel
In de psychiatrie gaat het niet om medisch herstel, om genezing van de aandoening, maar om herstel
vanuit cliëntenperspectief. Het gaat om een uniek , persoonlijk proces dat voor iedereen anders is.
‘Herstel is het unieke, persoonlijke proces waarin iemand met een psychiatrische aandoening na en
periode van ziekte probeert de regie over het leven terug te krijgen, het leven opnieuw vorm en inhoud
te geven, ook als de symptomen en beperkingen niet verdwenen zijn. Het gaat om een bevredigender
manier van leven, waarin hoop een belangrijke rol speelt.’
Het verhaal verteld
Er zijn grote verschillen in de mate waarin herstel een thema is voor cliënten en in de mate dat ze
erover hebben nagedacht. Ook gebruiken cliënten verschillende perspectieven en denken ze
verschillend over in hoeverre herstel haalbaar is.
Verleden of toekomst
De perspectieven van de cliënten verschillen van elkaar. De één blik terug op het verleden en herstel
ziet als een terugkeer naar de situatie zoals die voor hun ziekte was (oud perspectief), zoeken anderen
naar nieuwe wegen in hun leven (nieuw perspectief). Voor diegene die zijn blik op het verleden richt,
hoeft er niet veel te veranderen. Voor de anderen geldt dat zij juist het verleden achter zich willen
laten.
Haalbaarheid van herstel
Sommige cliënten vinden zichzelf hersteld of denken het herstel in de toekomst mogelijk is. Ook als
mensen denken dat herstel mogelijk is, blijven er soms twijfels bestaan.
Herstel is iets dat tijd nodig heeft en waarvoor een weg moet worden afgelegd. Herstellen gaat gepaard
met vallen en opstaan.
Wat houdt herstel in?
Vier fasen van herstel:
1) Herstel van de ziekte of aandoening
Hierbij gaat het vooral om het afnemen of verdwijnen van klachten of symptomen.
2) Herstel van zelfervaring
Hierbij gaat het om herstel van het emotioneel of psychisch functioneren, herstel van het
zelfbeeld, het terugkijken van vertrouwen in zichzelf en in anderen. Belangrijke aspecten zijn
het gevoel zichzelf te zijn en niet een psychiatrische patiënt. Gevoel van autonomie, van
controle hebben over leven en herstelproces. Ook een gevoel van verbondenheid, niet
geïsoleerd. Het is het herwinnen van vertrouwen en zelfvertrouwen.
3) Herstel van het dagelijks functioneren
Hierbij gaat het om het zo zelfstandig mogelijk kunnen functioneren in het leven van alledag.
Voorzien in basale levensbehoeften en het op orde hebben van huisvesting, huishouden en
financiën.
4) Herstel van het maatschappelijk functioneren
‘meedoen in de maatschappij’. Soms gaat het over meer specifieke rehabilitatiedoelen zoals
wonen, werken of een opleiding volgen, sociale contacten en recreëren.
