Samenvatting Seksuologie
Deeltentamen 1
Hoofdstuk 1: Seksuologie: een inleidend overzicht
1.1 Achtergronden, inhoud en doelen van dit boek
1.1.1 Achtergronden
Ingezet in het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw kwam het seksuologische
onderzoek in de jaren negentig van de vorige eeuw in een enorme stroomversnelling. Zo
kwam er veel meer aandacht voor en inzicht in de biologie van seksualiteit, in het bijzonder
de neurobiologie en de endocrinologie van het seksuele functioneren. De laatste jaren is er
verder een toenemende aandacht voor de genetica van de seksedifferentiatie.
De evolutionaire psychologie won aan invloed. Zij gaan ervan uit dat het gedrag van
mensen fundamenteel gestuurd wordt door de effecten van de evolutie op onze psychische
huishouding. Ter ondersteuning van deze visie doen evolutionair geïnspireerde psychologen
veel onderzoek naar twee thema’s: genderverschillen en de crossculturele universaliteit
daarvan. Op basis van evolutionaire overwegingen is hun hypothese dat er tussen mannen en
vrouwen fundamentele seksuele verschillen zijn, die in alle menselijke culturen terugkomen.
Zo blijkt de seksualiteit van mannen minder flexibel of plastisch te zijn dan die van vrouwen.
Naast de evolutionair psychologische benadering kende ook de psychologische
bestudering van seksualiteit door middel van toepassing van ideeën uit de psychofysiologie en
cognitieve neurowetenschappen een grote ontwikkeling. Centraal hierbij staat de
psychologische vraag: ‘Hoe werkt het seksuele systeem van mensen?’
In het algemeen kan worden gesteld dat informatieverwerkingsmodellen die aansluiten
bij wat bekend is over de neurobiologische werking van de hersenen, het seksuele systeem
opvatten als een systeem waarbinnen seksuele stimuli bewust en onbewust verwerkt en
bewerkt worden tot seksuele opwinding, seksuele betekenis en seksueel gedrag. Dit betekent
dat wie zijn aandacht niet kan of wil vasthouden bij wat seksueel opwindend is, zal gen of
minder seksuele opwinding ervaren.
De effecten van de toegenomen medicalisering op de seksuologische hulpverlening
zijn enorm geweest. Deze ontwikkeling heeft ertoe geleid dat in de behandeling van seksuele
disfuncties een verschuiving plaatsvond van psychologische interventies naar
farmacologische interventies.
Naast de toegenomen medicalisering en biologisering van de seksuologie is er in het
laatste decennium ook meer aandacht voor de crossculturele aspecten van seksualiteit. De
effecten hiervan zijn divers. Zo blijkt dat de gangbare westerse seksuologische hulpverlening
niet (zonder meer) kan worden gegeneraliseerd naar andere culturen.
De openbare beschikbaarheid van seksualiteit in de media, en in het bijzonder van en
op internet, heeft geleid tot nog meer ‘liberalisering’ van de seksualiteit.
Een andere recente ontwikkeling is de voortschrijdende ‘medicalisering’ van de
seksologie. Deze uit zich niet alleen in een intensieve zoektocht naar farmacologische
middelen ter behandeling van seksuele problemen (bij mannen en vrouwen), maar ook in het
toegenomen aantal organisaties voor ‘sexual medicine’. Er komt daarnaast toenemende
aandacht voor het seksuele functioneren als indicator voor gezondheid of ziekte.
Deeltentamen 1
Hoofdstuk 1: Seksuologie: een inleidend overzicht
1.1 Achtergronden, inhoud en doelen van dit boek
1.1.1 Achtergronden
Ingezet in het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw kwam het seksuologische
onderzoek in de jaren negentig van de vorige eeuw in een enorme stroomversnelling. Zo
kwam er veel meer aandacht voor en inzicht in de biologie van seksualiteit, in het bijzonder
de neurobiologie en de endocrinologie van het seksuele functioneren. De laatste jaren is er
verder een toenemende aandacht voor de genetica van de seksedifferentiatie.
De evolutionaire psychologie won aan invloed. Zij gaan ervan uit dat het gedrag van
mensen fundamenteel gestuurd wordt door de effecten van de evolutie op onze psychische
huishouding. Ter ondersteuning van deze visie doen evolutionair geïnspireerde psychologen
veel onderzoek naar twee thema’s: genderverschillen en de crossculturele universaliteit
daarvan. Op basis van evolutionaire overwegingen is hun hypothese dat er tussen mannen en
vrouwen fundamentele seksuele verschillen zijn, die in alle menselijke culturen terugkomen.
Zo blijkt de seksualiteit van mannen minder flexibel of plastisch te zijn dan die van vrouwen.
Naast de evolutionair psychologische benadering kende ook de psychologische
bestudering van seksualiteit door middel van toepassing van ideeën uit de psychofysiologie en
cognitieve neurowetenschappen een grote ontwikkeling. Centraal hierbij staat de
psychologische vraag: ‘Hoe werkt het seksuele systeem van mensen?’
In het algemeen kan worden gesteld dat informatieverwerkingsmodellen die aansluiten
bij wat bekend is over de neurobiologische werking van de hersenen, het seksuele systeem
opvatten als een systeem waarbinnen seksuele stimuli bewust en onbewust verwerkt en
bewerkt worden tot seksuele opwinding, seksuele betekenis en seksueel gedrag. Dit betekent
dat wie zijn aandacht niet kan of wil vasthouden bij wat seksueel opwindend is, zal gen of
minder seksuele opwinding ervaren.
De effecten van de toegenomen medicalisering op de seksuologische hulpverlening
zijn enorm geweest. Deze ontwikkeling heeft ertoe geleid dat in de behandeling van seksuele
disfuncties een verschuiving plaatsvond van psychologische interventies naar
farmacologische interventies.
Naast de toegenomen medicalisering en biologisering van de seksuologie is er in het
laatste decennium ook meer aandacht voor de crossculturele aspecten van seksualiteit. De
effecten hiervan zijn divers. Zo blijkt dat de gangbare westerse seksuologische hulpverlening
niet (zonder meer) kan worden gegeneraliseerd naar andere culturen.
De openbare beschikbaarheid van seksualiteit in de media, en in het bijzonder van en
op internet, heeft geleid tot nog meer ‘liberalisering’ van de seksualiteit.
Een andere recente ontwikkeling is de voortschrijdende ‘medicalisering’ van de
seksologie. Deze uit zich niet alleen in een intensieve zoektocht naar farmacologische
middelen ter behandeling van seksuele problemen (bij mannen en vrouwen), maar ook in het
toegenomen aantal organisaties voor ‘sexual medicine’. Er komt daarnaast toenemende
aandacht voor het seksuele functioneren als indicator voor gezondheid of ziekte.
