Probleem 6 – Geen tijd voor bezwaar
Leerdoelen:
Leerdoel 1: Wat is bezwaar en welke functie(s) heeft het?
Leerdoel 2: Hoe stel je bezwaar in, en hoe wordt het bezwaar beoordeeld?
Leerdoel 3: Wat is de termijn voor het maken van bezwaar?
Leerdoel 4: Wie moeten er worden gehoord bij het nemen van een beslissing op bezwaar?
Leerdoel 5: Op welke termijn moet het bestuursorgaan op het bezwaar beslissen?
Leerdoel 6: Op welke (andere) manier kan je als burger een besluit voorleggen aan een bestuursorgaan?
Leerdoel 7: Via welk rechtsmiddel is het mogelijk om op korte termijn een voorlopige beslissing van de rechter
af te dwingen?
Boek 1: Bestuursrecht in het Awb-tijdperk, hoofdstuk 14 en 16.5
Leerdoel 1: Wat is bezwaar en welke functie(s) heeft het?
Bezwaar (art. 1:5 lid 1 Awb): het gebruik maken van de ingevolge een wettelijk voorschrift bestaande
bevoegdheid, voorziening tegen een besluit te vragen bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft
genomen.
Bezwaar is een bestuurlijke voorprocedure.
Bezwaar is de hoofdregel.
Functies:
Het laagdrempelig maken van de mogelijkheid voor een belanghebbende om zijn probleem bij het
bestuur aan te kaarten.
Het geven van gelegenheid aan het bestuursorgaan om besluiten te heroverwegen.
Zeeffunctie: het aantal beroepen op de rechter wordt verminderd.
Rechtsbescherming: de bezwaarschriftprocedure vervult een zelfstandige functie als een goede
en eenvoudig toegankelijke regeling voor rechtsbescherming.
Er wordt geen geld voor gevraagd. (art. 7:15 lid 1 Awb)
Verlenging van de bestuurlijke besluitvormingsprocedure: er is een volledige heroverweging.
Dossierfunctie: wanneer het geschil uiteindelijk toch aan de bestuursrechter wordt voorgelegd
heeft het een zodanige voorbehandeling gehad dat er een beter afgebakende en duidelijker
uitgewerkte zaak op het bureau van de rechter belandt.
Signaleringsfunctie: de onafhankelijkheid van de personen die de bezwaren beoordelen kan ertoe
leiden dat gebreken in de bestuurlijke organisatie beter zichtbaar en benoemd worden zodat
verbeteringen mogelijk zijn.
Leerdoel 2: Hoe stel je bezwaar in, en hoe wordt het bezwaar beoordeeld?
Beoordeling van het bezwaar:
Beoordeling op rechtmatigheid en doelmatigheid door het bestuursorgaan. (art. 7:11 Awb) Het
bestuursorgaan richt zich hierbij wel op de bezwaren die de belanghebbende heeft ingebracht.
De bezwaarmaker mag op zitting ook met nieuwe gronden komen.
Verbod van reformatio in peius: het bestuursorgaan mag de heroverweging niet als kans aangrijpen
om de bezwaarmaker in een slechtere positie te brengen.
Als er een wet in formele zin is veranderd in de periode van bezwaar en valt dit slechter uit voor de
bezwaarmaker, dan moet dit alsnog opgevolgd worden.
Het bestuursorgaan moet een tweede keer onderzoek doen naar de feiten, de betrokken belangen, de
toepassing van de rechtsregels en het beleid in het bestreden besluit. (art. 7:11 lid 1 Awb)
Het bestuursorgaan moet de zaak in beginsel in volle omvang en met inachtneming van eventuele
nieuwe feiten en omstandigheden opnieuw herzien. Dit wordt besluitvorming ex nunc genoemd.
Voorbereiding van de beslissing op bezwaar: ambtenaren.
Bestuursorgaan met een ambtelijk apparaat van enige omvang> aparte afdeling voor de behandeling
van bezwaarschriften.
, Behandeling bezwaar door een bezwaarschriftencommissie: de commissie adviseert het
bestuursorgaan hoe de beslissing op het bezwaar zou moeten luiden.
Als het bestuursorgaan afwijkt van het advies geldt een verzwaarde motiveringsplicht. (art. 7:13
lid 7 Awb)
Hoe stel je bezwaar in:
Belanghebbende (art. 7:1 en 8:1 Awb).
Verzoek tot rechtstreeks beroep (art. 7:1a Awb): door middel van een bezwaarschrift, als het
gehonoreerd wordt staat rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter open.
Bezwaarschrift: formele minimumeisen (art. 6:5 Awb):
Het moet ondertekend zijn.
De naam en adres van de bezwaarmaker moeten erin staan.
Er moet een datum op staan.
Er moet een omschrijving van het bestreden besluit in staan.
De gronden van het bezwaar moeten erin staan.
Als het niet aan deze eisen voldoet wordt het niet-ontvankelijk verklaard.
Indiening per mail. (art. 2:15 Awb)
Het desbetreffende bestuursorgaan moet wel kenbaar hebben gemaakt dat deze op deze wijze
kan worden benaderd.
Leerdoel 3: Wat is de termijn voor het maken van bezwaar?
Zes weken na de dag waarop het besluit op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend is gemaakt.
Als het bezwaarschrift na het verstrijken van de termijn wordt ingediend wordt het in beginsel niet-
ontvankelijk verklaard. Onder bijzondere omstandigheden kan het toch ontvankelijk worden verklaard
(art. 6:11 Awb):
Er kan redelijkerwijs niet worden geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest. Dit heet een
verschoonbare termijnoverschrijding. De burger zal dit in beginsel moeten bewijzen. De volgende
gevallen kunnen niet leiden tot verschoonbare termijnoverschrijding:
Termijnoverschrijding door ziekte, vakantie, onbekendheid met de Nederlandse taal, het te
laat kennisnemen van een in een plaatselijk krantje gepubliceerd besluit en fouten van
gemachtigden of advocaten.
Gevallen die voor risico van het bestuursorgaan komen: het geven van onjuiste voorlichting,
situaties waarin de burger op het verkeerde been is gezet en het ontbreken van de
rechtsmiddelenclausule.
Als de termijn voor het aanvechten van een besluit ongebruikt is verstreken heeft het formele
rechtskracht gekregen. Er wordt dan aangenomen dat het rechtmatig is.
De reden erachter is het maatschappelijk belang dat iedereen moet kunnen vertrouwen op
overheidsbeslissingen.
Onder bekendmaking wordt verstaan het moment waarop de belanghebbende aan wie het besluit is
gericht kennis kan nemen van de volledige inhoud van het besluit.
Ontvangsttheorie: het bezwaarschrift dient binnen de termijn te zijn ontvangen.
Verzendtheorie: als het bezwaar per post is verzonden is het bezwaar ook op tijd als het voor het
einde van de termijn per post is bezorgd en niet later dan een week na afloop van de bezwaartermijn
is ontvangen. (art. 6:9 Awb)
Bij de bewijslast ligt wel een bewijslast bij de bezwaarmaker, wat alleen bewezen kan worden via
PostNL.
Pro forma: als de belanghebbende niet de tijd heeft om het bezwaarschrift volledig te motiveren kan het
pro forma worden gedaan. Het bezwaar wordt dan eerst niet of zeer summier gemotiveerd en de
belanghebbende kan de gronden later aanvullen. Het bestuursorgaan stelt daar dan een termijn voor. (art.
6:6 Awb)
Prematuur besluit: er was nog geen definitief besluit genomen door het bestuursorgaan, maar de
belanghebbende heeft al bezwaar gemaakt. Deze besluiten kunnen in twee gevallen toch ontvankelijk zijn
(art. 6:10 lid 1 Awb):
Bij indiening was er al wel een besluit tot stand gekomen.
Er was nog geen besluit genomen, maar de indiener kon redelijkerwijs menen dat dit wel al het geval
was.
De behandeling kan wel worden aangehouden tot het begin van de termijn. (art. 6:10 lid 2 Awb)
Leerdoelen:
Leerdoel 1: Wat is bezwaar en welke functie(s) heeft het?
Leerdoel 2: Hoe stel je bezwaar in, en hoe wordt het bezwaar beoordeeld?
Leerdoel 3: Wat is de termijn voor het maken van bezwaar?
Leerdoel 4: Wie moeten er worden gehoord bij het nemen van een beslissing op bezwaar?
Leerdoel 5: Op welke termijn moet het bestuursorgaan op het bezwaar beslissen?
Leerdoel 6: Op welke (andere) manier kan je als burger een besluit voorleggen aan een bestuursorgaan?
Leerdoel 7: Via welk rechtsmiddel is het mogelijk om op korte termijn een voorlopige beslissing van de rechter
af te dwingen?
Boek 1: Bestuursrecht in het Awb-tijdperk, hoofdstuk 14 en 16.5
Leerdoel 1: Wat is bezwaar en welke functie(s) heeft het?
Bezwaar (art. 1:5 lid 1 Awb): het gebruik maken van de ingevolge een wettelijk voorschrift bestaande
bevoegdheid, voorziening tegen een besluit te vragen bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft
genomen.
Bezwaar is een bestuurlijke voorprocedure.
Bezwaar is de hoofdregel.
Functies:
Het laagdrempelig maken van de mogelijkheid voor een belanghebbende om zijn probleem bij het
bestuur aan te kaarten.
Het geven van gelegenheid aan het bestuursorgaan om besluiten te heroverwegen.
Zeeffunctie: het aantal beroepen op de rechter wordt verminderd.
Rechtsbescherming: de bezwaarschriftprocedure vervult een zelfstandige functie als een goede
en eenvoudig toegankelijke regeling voor rechtsbescherming.
Er wordt geen geld voor gevraagd. (art. 7:15 lid 1 Awb)
Verlenging van de bestuurlijke besluitvormingsprocedure: er is een volledige heroverweging.
Dossierfunctie: wanneer het geschil uiteindelijk toch aan de bestuursrechter wordt voorgelegd
heeft het een zodanige voorbehandeling gehad dat er een beter afgebakende en duidelijker
uitgewerkte zaak op het bureau van de rechter belandt.
Signaleringsfunctie: de onafhankelijkheid van de personen die de bezwaren beoordelen kan ertoe
leiden dat gebreken in de bestuurlijke organisatie beter zichtbaar en benoemd worden zodat
verbeteringen mogelijk zijn.
Leerdoel 2: Hoe stel je bezwaar in, en hoe wordt het bezwaar beoordeeld?
Beoordeling van het bezwaar:
Beoordeling op rechtmatigheid en doelmatigheid door het bestuursorgaan. (art. 7:11 Awb) Het
bestuursorgaan richt zich hierbij wel op de bezwaren die de belanghebbende heeft ingebracht.
De bezwaarmaker mag op zitting ook met nieuwe gronden komen.
Verbod van reformatio in peius: het bestuursorgaan mag de heroverweging niet als kans aangrijpen
om de bezwaarmaker in een slechtere positie te brengen.
Als er een wet in formele zin is veranderd in de periode van bezwaar en valt dit slechter uit voor de
bezwaarmaker, dan moet dit alsnog opgevolgd worden.
Het bestuursorgaan moet een tweede keer onderzoek doen naar de feiten, de betrokken belangen, de
toepassing van de rechtsregels en het beleid in het bestreden besluit. (art. 7:11 lid 1 Awb)
Het bestuursorgaan moet de zaak in beginsel in volle omvang en met inachtneming van eventuele
nieuwe feiten en omstandigheden opnieuw herzien. Dit wordt besluitvorming ex nunc genoemd.
Voorbereiding van de beslissing op bezwaar: ambtenaren.
Bestuursorgaan met een ambtelijk apparaat van enige omvang> aparte afdeling voor de behandeling
van bezwaarschriften.
, Behandeling bezwaar door een bezwaarschriftencommissie: de commissie adviseert het
bestuursorgaan hoe de beslissing op het bezwaar zou moeten luiden.
Als het bestuursorgaan afwijkt van het advies geldt een verzwaarde motiveringsplicht. (art. 7:13
lid 7 Awb)
Hoe stel je bezwaar in:
Belanghebbende (art. 7:1 en 8:1 Awb).
Verzoek tot rechtstreeks beroep (art. 7:1a Awb): door middel van een bezwaarschrift, als het
gehonoreerd wordt staat rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter open.
Bezwaarschrift: formele minimumeisen (art. 6:5 Awb):
Het moet ondertekend zijn.
De naam en adres van de bezwaarmaker moeten erin staan.
Er moet een datum op staan.
Er moet een omschrijving van het bestreden besluit in staan.
De gronden van het bezwaar moeten erin staan.
Als het niet aan deze eisen voldoet wordt het niet-ontvankelijk verklaard.
Indiening per mail. (art. 2:15 Awb)
Het desbetreffende bestuursorgaan moet wel kenbaar hebben gemaakt dat deze op deze wijze
kan worden benaderd.
Leerdoel 3: Wat is de termijn voor het maken van bezwaar?
Zes weken na de dag waarop het besluit op de wettelijk voorgeschreven wijze bekend is gemaakt.
Als het bezwaarschrift na het verstrijken van de termijn wordt ingediend wordt het in beginsel niet-
ontvankelijk verklaard. Onder bijzondere omstandigheden kan het toch ontvankelijk worden verklaard
(art. 6:11 Awb):
Er kan redelijkerwijs niet worden geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest. Dit heet een
verschoonbare termijnoverschrijding. De burger zal dit in beginsel moeten bewijzen. De volgende
gevallen kunnen niet leiden tot verschoonbare termijnoverschrijding:
Termijnoverschrijding door ziekte, vakantie, onbekendheid met de Nederlandse taal, het te
laat kennisnemen van een in een plaatselijk krantje gepubliceerd besluit en fouten van
gemachtigden of advocaten.
Gevallen die voor risico van het bestuursorgaan komen: het geven van onjuiste voorlichting,
situaties waarin de burger op het verkeerde been is gezet en het ontbreken van de
rechtsmiddelenclausule.
Als de termijn voor het aanvechten van een besluit ongebruikt is verstreken heeft het formele
rechtskracht gekregen. Er wordt dan aangenomen dat het rechtmatig is.
De reden erachter is het maatschappelijk belang dat iedereen moet kunnen vertrouwen op
overheidsbeslissingen.
Onder bekendmaking wordt verstaan het moment waarop de belanghebbende aan wie het besluit is
gericht kennis kan nemen van de volledige inhoud van het besluit.
Ontvangsttheorie: het bezwaarschrift dient binnen de termijn te zijn ontvangen.
Verzendtheorie: als het bezwaar per post is verzonden is het bezwaar ook op tijd als het voor het
einde van de termijn per post is bezorgd en niet later dan een week na afloop van de bezwaartermijn
is ontvangen. (art. 6:9 Awb)
Bij de bewijslast ligt wel een bewijslast bij de bezwaarmaker, wat alleen bewezen kan worden via
PostNL.
Pro forma: als de belanghebbende niet de tijd heeft om het bezwaarschrift volledig te motiveren kan het
pro forma worden gedaan. Het bezwaar wordt dan eerst niet of zeer summier gemotiveerd en de
belanghebbende kan de gronden later aanvullen. Het bestuursorgaan stelt daar dan een termijn voor. (art.
6:6 Awb)
Prematuur besluit: er was nog geen definitief besluit genomen door het bestuursorgaan, maar de
belanghebbende heeft al bezwaar gemaakt. Deze besluiten kunnen in twee gevallen toch ontvankelijk zijn
(art. 6:10 lid 1 Awb):
Bij indiening was er al wel een besluit tot stand gekomen.
Er was nog geen besluit genomen, maar de indiener kon redelijkerwijs menen dat dit wel al het geval
was.
De behandeling kan wel worden aangehouden tot het begin van de termijn. (art. 6:10 lid 2 Awb)
