Hoofdstuk 5: De opdracht van de deskundige en de uitvoering ervan in strafzaken
De opdracht van de deskundige – Persoonlijk karakter
De deskundige heeft een verbod van delegatie. Dit betekent dat de deskundige zijn opdracht niet
geheel, nog gedeeltelijk mag overdragen of uitbesteden aan een andere deskundige (conform
vertrouwen van de opdrachtgever). De sanctie is dat het deskundig verslag nietig wordt bevonden en
de rechter is verplicht het uit de debatten te weren. Vroeger werd wel toegelaten dat wanneer een
deskundige onvoldoende gespecialiseerd was om alle aspecten van zijn opdracht te behandelen, dat
deze deskundige een beroep mocht doen op andere deskundigen op voorwaarde dat hij/zij
voldoende kritisch bleef over de hulp van deze derden en zich hun bevindingen voldoende eigen
maakte in de allesomvattende eindbesluiten van het deskundig verslag – thans steeds voorafgaande
toelating opdrachtgever vereist (Koninklijk Besluit 25 april 2017, deontologische code – Art. 7). Er zijn
deskundige opdrachten waar de deskundige voor 3/4 e zijn verslag kan maken, maar voor 1/4e moet
hij een beroep doen op een subdiscipline. Dit mag, op voorwaarde dat de deskundige de conclusies
van de subdiscipline zich eigen maakt en hier ook kritisch ten opzichte van is.
De opdracht van de deskundige – Basisvereisten met betrekking tot de vorm
De aanstelling van de deskundige moet schriftelijk gebeuren. Bij hoogdringendheid zien we
doorgaans een mondelinge opdracht, een verwijzing met betrekking tot de aanstelling van een
deskundige in het proces verbaal van contactname met het parket en een schriftelijke bevestiging
door het parket van de eerder verstrekte mondelinge opdracht (conform schriftelijk vordering en die
nadien verzonden). De opdrachtgever bepaalt een termijn binnen dewelke de deskundige zijn
opdracht dient te vervullen (conform Art. 963 Gerechtelijk Wetboek). Dit vermindert het risico op
honoraria bij niet-naleving.
De opdracht van de deskundige – Basisvereisten met betrekking tot de inhoud
De deskundigen opdracht wordt beheerst door twee fundamentele principes: Het beginsel van de
specialiteit en het beginsel van de techniciteit. Als een deskundige hiertegen zondigt, dan heeft dit
eventuele nietigheid tot gevolg: niet van het hele verslag, maar wel van de stukken die in strijd zijn
met deze twee beginselen.
Het beginsel van de specialiteit van de opdracht luidt: “Het voorwerp van het deskundig onderzoek
moet nauwkeurig omschreven worden (conform Art. 963 Gerechtelijk Wetboek: Algemene
draagwijdte)”. Wanneer dit te eng wordt omschreven, kunnen er bijkomende, uitbreidende
opdrachten bijkomen. Wanneer dit te ruim wordt omschreven, bestaat er het risico dat de
deskundige de taken van de rechter gaat overnemen en uitspraak zou doen over de strafrechtelijke
verantwoordelijkheid (kwalificatie, schuldvraag); het is de rechter trouwens niet toegestaan om zijn
rechtsmacht over te dragen. De deskundige is geen opsporingsambtenaar: hij/zij mag geen
onderzoeksdaden stellen, zoals verklaringen afnemen, confrontaties verrichten en goederen in
beslag nemen. De deskundige mag wel onderzoekshandelingen suggereren, maar hij mag deze zelf
niet doen. Hij stelt dit voor aan de politie, aan het parket of aan de magistraten. Met andere
woorden: De deskundige mag zelf geen fiets in beslag nemen, maar hij mag wel voorstellen aan de
politie of het parket of zij die fiets in beslag willen nemen. De deskundige heeft daarom ook het recht
om inzage te nemen van de relevante stukken uit het strafdossier die het hem moeten mogelijk
maken zijn opdracht uit te voeren. Dus, de deskundige mag zelf niet op zoek gaan naar informatie,
maar deze stukken moeten hem beschikbaar worden gesteld. Belangrijk dat de Procureur des
Konings of de onderzoeksrechter relevante onderzoeksgegevens meteen terugkoppelt aan de
deskundige (en vice versa, conform leidende en coördinerende rol van de onderzoeksmagistraat). De
opdracht gevende magistraat is de persoon tussen de politie en de deskundige, in beide richtingen.
Dus, alles verloopt via het magistraat, die heeft namelijk de leiding over het onderzoek!
Het beginsel van de techniciteit van de opdracht luidt: “De deskundige mag louter technisch
adviseren: Zijn opdracht is beperkt tot onderzoek en advies van beschikbare feitelijke en technische
Pagina 1 van 6
De opdracht van de deskundige – Persoonlijk karakter
De deskundige heeft een verbod van delegatie. Dit betekent dat de deskundige zijn opdracht niet
geheel, nog gedeeltelijk mag overdragen of uitbesteden aan een andere deskundige (conform
vertrouwen van de opdrachtgever). De sanctie is dat het deskundig verslag nietig wordt bevonden en
de rechter is verplicht het uit de debatten te weren. Vroeger werd wel toegelaten dat wanneer een
deskundige onvoldoende gespecialiseerd was om alle aspecten van zijn opdracht te behandelen, dat
deze deskundige een beroep mocht doen op andere deskundigen op voorwaarde dat hij/zij
voldoende kritisch bleef over de hulp van deze derden en zich hun bevindingen voldoende eigen
maakte in de allesomvattende eindbesluiten van het deskundig verslag – thans steeds voorafgaande
toelating opdrachtgever vereist (Koninklijk Besluit 25 april 2017, deontologische code – Art. 7). Er zijn
deskundige opdrachten waar de deskundige voor 3/4 e zijn verslag kan maken, maar voor 1/4e moet
hij een beroep doen op een subdiscipline. Dit mag, op voorwaarde dat de deskundige de conclusies
van de subdiscipline zich eigen maakt en hier ook kritisch ten opzichte van is.
De opdracht van de deskundige – Basisvereisten met betrekking tot de vorm
De aanstelling van de deskundige moet schriftelijk gebeuren. Bij hoogdringendheid zien we
doorgaans een mondelinge opdracht, een verwijzing met betrekking tot de aanstelling van een
deskundige in het proces verbaal van contactname met het parket en een schriftelijke bevestiging
door het parket van de eerder verstrekte mondelinge opdracht (conform schriftelijk vordering en die
nadien verzonden). De opdrachtgever bepaalt een termijn binnen dewelke de deskundige zijn
opdracht dient te vervullen (conform Art. 963 Gerechtelijk Wetboek). Dit vermindert het risico op
honoraria bij niet-naleving.
De opdracht van de deskundige – Basisvereisten met betrekking tot de inhoud
De deskundigen opdracht wordt beheerst door twee fundamentele principes: Het beginsel van de
specialiteit en het beginsel van de techniciteit. Als een deskundige hiertegen zondigt, dan heeft dit
eventuele nietigheid tot gevolg: niet van het hele verslag, maar wel van de stukken die in strijd zijn
met deze twee beginselen.
Het beginsel van de specialiteit van de opdracht luidt: “Het voorwerp van het deskundig onderzoek
moet nauwkeurig omschreven worden (conform Art. 963 Gerechtelijk Wetboek: Algemene
draagwijdte)”. Wanneer dit te eng wordt omschreven, kunnen er bijkomende, uitbreidende
opdrachten bijkomen. Wanneer dit te ruim wordt omschreven, bestaat er het risico dat de
deskundige de taken van de rechter gaat overnemen en uitspraak zou doen over de strafrechtelijke
verantwoordelijkheid (kwalificatie, schuldvraag); het is de rechter trouwens niet toegestaan om zijn
rechtsmacht over te dragen. De deskundige is geen opsporingsambtenaar: hij/zij mag geen
onderzoeksdaden stellen, zoals verklaringen afnemen, confrontaties verrichten en goederen in
beslag nemen. De deskundige mag wel onderzoekshandelingen suggereren, maar hij mag deze zelf
niet doen. Hij stelt dit voor aan de politie, aan het parket of aan de magistraten. Met andere
woorden: De deskundige mag zelf geen fiets in beslag nemen, maar hij mag wel voorstellen aan de
politie of het parket of zij die fiets in beslag willen nemen. De deskundige heeft daarom ook het recht
om inzage te nemen van de relevante stukken uit het strafdossier die het hem moeten mogelijk
maken zijn opdracht uit te voeren. Dus, de deskundige mag zelf niet op zoek gaan naar informatie,
maar deze stukken moeten hem beschikbaar worden gesteld. Belangrijk dat de Procureur des
Konings of de onderzoeksrechter relevante onderzoeksgegevens meteen terugkoppelt aan de
deskundige (en vice versa, conform leidende en coördinerende rol van de onderzoeksmagistraat). De
opdracht gevende magistraat is de persoon tussen de politie en de deskundige, in beide richtingen.
Dus, alles verloopt via het magistraat, die heeft namelijk de leiding over het onderzoek!
Het beginsel van de techniciteit van de opdracht luidt: “De deskundige mag louter technisch
adviseren: Zijn opdracht is beperkt tot onderzoek en advies van beschikbare feitelijke en technische
Pagina 1 van 6
