Onderzoek Leraar
worden
Leerjaar 1, 2022-2023
Naam student Mariska van Zanten
Studentnummer 706760
Onderwijseenheid Leraar worden
Datum 30-10-2022
,Voorwoord
44 jaar oud, 25 jaar werkzaam bij een bank, 6 jaar de wens om juf te worden en nu ..
eerstejaars deeltijd Pabo student!
Verbinding maken met anderen is waar ik energie van krijg. In mijn werk aan de balie met
klanten en samen met mijn collega’s heb ik jaren lang een super leuke baan gehad. Totdat
de balies en de bank kantoren steeds meer van het straatbeeld verdwenen en corona ons
deed thuiswerken. Daar ging mijn verbinding. Trots was ik op het feit dat ik het best goed vol
hield, maar zonder de verbinding bleef er een kale baan over die mij deed nadenken over
wat ik nou echt leuk vind. En ja, de droom om juf te worden komt dan als eerste naar boven.
Maar makkelijk is die droom niet, eerder heb ik de stap niet durven zetten. Vier jaar lang een
HBO studie volgen naast mijn gezin, mijn huis en mijn werk is geen makkelijke keuze. Maar
doorgaan bij de bank na twee en een half jaar thuiswerken was geen optie meer. Ik word er
niet meer vrolijk of gelukkig van. En dan komt het moment, midden in de zomervakantie, dat
ik besluit om mijn droom te gaan verwezenlijken. Noem het de rust van een vakantie of de
energie en vrolijkheid die een zomer je geeft. En ik kan vertellen, het is een heel bijzonder
moment als je voor jezelf besluit om je droom te gaan volgen. Het geeft heel veel nieuwe
energie, trotsheid, spanning, een boost voor je brein en veel nieuwe avonturen die komen
gaan waar ik enorm naar uitkijk! Ik duik, zonder nog te weten hoe breuken ook alweer
werken of hoe ik een klas stil zou moeten krijgen, het leven in van ‘leraar worden’! Wat het
beroep precies inhoudt en wat er bij komt kijken moet ik zeker nog leren. En daar gaat dit
onderzoek over. Over ‘leraar worden’ in het basisonderwijs en de verschillende rollen en
taken die dit beroep met zich meebrengt. Ik kan niet wachten om er alles over te weten te
komen om straks een goeie en leuke juf te worden!
Mariska
1
,Inhoudsopgave
Verklaring vormvereisten ................................................................................... 3
Verwijswijzer ...................................................................................................... 4
1. Inleiding ....................................................................................................... 5
2. Theoretisch Kader ........................................................................................ 6
2.1 Het onderwijssysteem in Nederland ............................................................................................. 6
2.1.1 Kenmerken verschillend basisonderwijs ................................................................................ 6
2.2 De (beroeps)taken van een leraar ................................................................................................. 8
2.2.1 Beroepstaak: Pedagogisch handelen ..................................................................................... 8
2.2.2 Beroepstaak: (Vak) didactisch handelen ................................................................................ 9
2.2.3 Beroepstaak: Samenwerken met collega’s ouders en externen ............................................ 9
2.2.4 Beroepstaak: De reflectieve professional ............................................................................ 10
2.3 De rollen van de leraar ................................................................................................................ 11
2.3.1 De leraar als ontwerper ........................................................................................................ 11
2.3.2 De leraar als expert .............................................................................................................. 12
2.3.3 De leraar als rolmodel .......................................................................................................... 12
2.3.4 De leraar als coach ............................................................................................................... 13
2.3.5 De vijfde rol: de leraar als onderzoeker ............................................................................... 13
3. Onderzoekende houding ............................................................................ 15
3.1 Observatie: taken bij de leerkracht ............................................................................................. 15
3.2 Observatie: rollen bij de leerkracht ............................................................................................. 15
3.3 Interview: De identiteit van de Anne Frank school te Papendrecht ........................................... 17
4. Reflecteren ................................................................................................ 19
4.1 Betekenis van dit onderzoek ....................................................................................................... 19
4.2 Ontwikkelen vanaf hier ............................................................................................................... 19
5. Literatuurlijst ............................................................................................. 20
5.1 Basisliteratuur ............................................................................................................................. 20
5.1.1 Verdiepende literatuur .................................................................................................. 20
Bijlage 1: Observatieschema taken van de leraar ............................................................................. 22
Bijlage 2: Observatieschema rollen van de leraar ............................................................................. 23
Bijlage 3: Interview identiteit Anne Frank School ............................................................................. 28
Bijlage 4: Schoolgids 2022-2023 Anne Frank School, p. 4-5.............................................................. 30
Bijlage 5: Competentie checklist ....................................................................................................... 32
2
, Verklaring vormvereisten
Criteria Omschrijving Vink aan indien
je bewijsdossier
voldoet aan de
eis
Volledigheid Het bewijsdossier bevat bewijzen die de claim ondersteunen ten ✓
aanzien van de leeruitkomst(en).
In het bewijsdossier wordt op passende plekken naar bewijsmaterialen
verwezen en het bewijsmateriaal is geordend (alle onderdelen zijn
aanwezig).
Omvang Vermeld hiernaast het aantal woorden van het bewijsdossier. 5052
Transparantie Bewijzen zijn als bijlagen opgenomen en via de navigatiebalk te ✓
(bronnen) bereiken (koppenstructuur).
APA Naar gebruikte bronnen is volgens de APA-richtlijnen verwezen (in de ✓
tekst en in de bronnenlijst).
Structuur Het bewijsdossier is toegankelijk (opbouw en indeling). Het ✓
bewijsdossier is zodanig gestructureerd dat een beoordelaar efficiënt
de benodigde informatie kan vinden.
Taal De tekst is leesbaar en in correct Nederlands (of indien van ✓
toepassing Engels) geschreven.
3
worden
Leerjaar 1, 2022-2023
Naam student Mariska van Zanten
Studentnummer 706760
Onderwijseenheid Leraar worden
Datum 30-10-2022
,Voorwoord
44 jaar oud, 25 jaar werkzaam bij een bank, 6 jaar de wens om juf te worden en nu ..
eerstejaars deeltijd Pabo student!
Verbinding maken met anderen is waar ik energie van krijg. In mijn werk aan de balie met
klanten en samen met mijn collega’s heb ik jaren lang een super leuke baan gehad. Totdat
de balies en de bank kantoren steeds meer van het straatbeeld verdwenen en corona ons
deed thuiswerken. Daar ging mijn verbinding. Trots was ik op het feit dat ik het best goed vol
hield, maar zonder de verbinding bleef er een kale baan over die mij deed nadenken over
wat ik nou echt leuk vind. En ja, de droom om juf te worden komt dan als eerste naar boven.
Maar makkelijk is die droom niet, eerder heb ik de stap niet durven zetten. Vier jaar lang een
HBO studie volgen naast mijn gezin, mijn huis en mijn werk is geen makkelijke keuze. Maar
doorgaan bij de bank na twee en een half jaar thuiswerken was geen optie meer. Ik word er
niet meer vrolijk of gelukkig van. En dan komt het moment, midden in de zomervakantie, dat
ik besluit om mijn droom te gaan verwezenlijken. Noem het de rust van een vakantie of de
energie en vrolijkheid die een zomer je geeft. En ik kan vertellen, het is een heel bijzonder
moment als je voor jezelf besluit om je droom te gaan volgen. Het geeft heel veel nieuwe
energie, trotsheid, spanning, een boost voor je brein en veel nieuwe avonturen die komen
gaan waar ik enorm naar uitkijk! Ik duik, zonder nog te weten hoe breuken ook alweer
werken of hoe ik een klas stil zou moeten krijgen, het leven in van ‘leraar worden’! Wat het
beroep precies inhoudt en wat er bij komt kijken moet ik zeker nog leren. En daar gaat dit
onderzoek over. Over ‘leraar worden’ in het basisonderwijs en de verschillende rollen en
taken die dit beroep met zich meebrengt. Ik kan niet wachten om er alles over te weten te
komen om straks een goeie en leuke juf te worden!
Mariska
1
,Inhoudsopgave
Verklaring vormvereisten ................................................................................... 3
Verwijswijzer ...................................................................................................... 4
1. Inleiding ....................................................................................................... 5
2. Theoretisch Kader ........................................................................................ 6
2.1 Het onderwijssysteem in Nederland ............................................................................................. 6
2.1.1 Kenmerken verschillend basisonderwijs ................................................................................ 6
2.2 De (beroeps)taken van een leraar ................................................................................................. 8
2.2.1 Beroepstaak: Pedagogisch handelen ..................................................................................... 8
2.2.2 Beroepstaak: (Vak) didactisch handelen ................................................................................ 9
2.2.3 Beroepstaak: Samenwerken met collega’s ouders en externen ............................................ 9
2.2.4 Beroepstaak: De reflectieve professional ............................................................................ 10
2.3 De rollen van de leraar ................................................................................................................ 11
2.3.1 De leraar als ontwerper ........................................................................................................ 11
2.3.2 De leraar als expert .............................................................................................................. 12
2.3.3 De leraar als rolmodel .......................................................................................................... 12
2.3.4 De leraar als coach ............................................................................................................... 13
2.3.5 De vijfde rol: de leraar als onderzoeker ............................................................................... 13
3. Onderzoekende houding ............................................................................ 15
3.1 Observatie: taken bij de leerkracht ............................................................................................. 15
3.2 Observatie: rollen bij de leerkracht ............................................................................................. 15
3.3 Interview: De identiteit van de Anne Frank school te Papendrecht ........................................... 17
4. Reflecteren ................................................................................................ 19
4.1 Betekenis van dit onderzoek ....................................................................................................... 19
4.2 Ontwikkelen vanaf hier ............................................................................................................... 19
5. Literatuurlijst ............................................................................................. 20
5.1 Basisliteratuur ............................................................................................................................. 20
5.1.1 Verdiepende literatuur .................................................................................................. 20
Bijlage 1: Observatieschema taken van de leraar ............................................................................. 22
Bijlage 2: Observatieschema rollen van de leraar ............................................................................. 23
Bijlage 3: Interview identiteit Anne Frank School ............................................................................. 28
Bijlage 4: Schoolgids 2022-2023 Anne Frank School, p. 4-5.............................................................. 30
Bijlage 5: Competentie checklist ....................................................................................................... 32
2
, Verklaring vormvereisten
Criteria Omschrijving Vink aan indien
je bewijsdossier
voldoet aan de
eis
Volledigheid Het bewijsdossier bevat bewijzen die de claim ondersteunen ten ✓
aanzien van de leeruitkomst(en).
In het bewijsdossier wordt op passende plekken naar bewijsmaterialen
verwezen en het bewijsmateriaal is geordend (alle onderdelen zijn
aanwezig).
Omvang Vermeld hiernaast het aantal woorden van het bewijsdossier. 5052
Transparantie Bewijzen zijn als bijlagen opgenomen en via de navigatiebalk te ✓
(bronnen) bereiken (koppenstructuur).
APA Naar gebruikte bronnen is volgens de APA-richtlijnen verwezen (in de ✓
tekst en in de bronnenlijst).
Structuur Het bewijsdossier is toegankelijk (opbouw en indeling). Het ✓
bewijsdossier is zodanig gestructureerd dat een beoordelaar efficiënt
de benodigde informatie kan vinden.
Taal De tekst is leesbaar en in correct Nederlands (of indien van ✓
toepassing Engels) geschreven.
3
