Arresten Fundamentele Rechten
Week 1 dragers van grondrechten
Vo vs. Frankrijk
- Art. 2 EVRM recht op leven
- Ongeborenen in beginsel niet als drager van grondrecht
Vereniging gedetineerden
- Art. 11 EVRM vrijheid van vergadering en vereniging, art. 22 IVBPR, art. 9 GW
- Neemt als vanzelfsprekend aan dat (vereniging van) gevangenen een beroep op de
grondrechten (verdrag, Grondwet) toekomt, tegelijkertijd wel ruime beperkingsmogelijkheid
geformuleerd art. 15 lid 4 GW
Rasta Rostelli I
- Art. 7 lid 3 GW
- Weigering om reden dat hypnose als publieksvermaak in strijd is met christelijke waarden en
niet past bij geaardheid van de plaatselijke bevolking in strijd met art. 7 lid 3 GW
- Reikwijdte indien bedrijf alleen financieel belang heeft? reikwijdte hangt niet af van
commerciële aard/ideële oogmerk
- Commercieel bedrijf als grondrechtsdrager
Rasta Rostelli II
- Art. 7 lid 3 GW
- Oordeel directeur niet gebaseerd op aard, inhoud of kwaliteit van de voorstelling; overigens
niet in strijd met algemene beginselen van behoorlijk bestuur
- Willen weren van shows om reden van - onchristelijke – inhoud versus niet contracteren in
kader verantwoord schouwburgbeheer
Week 2 Reikwijdte en rechtsbescherming
Broeks vs. Nederland
- Art. 26 IVBPR gelijke behandeling
- Een getrouwde man in haar positie zou wel een uitkering krijgen, want de wet veronderstelt
dat deze kostwinner is; getrouwde vrouw moet dat aan kunnen tonen (kostwinnerbeginsel)
- Slachtoffer van schending van verdragsbepaling
Pichon & Sajous vs. France
- Art. 9 EVRM vrijheid van godsdienst
- Weigeren om reden van geloof - door dokter voorgeschreven – bepaalde middelen tegen
zwangerschap te verkopen; zijn daartoe op grond van de nationale wetgeving verplicht
- Niet alle gedrag buiten privé sfeer dat gemotiveerd/geïnspireerd wordt door geloof valt
binnen reikwijdte restrictieve uitleg ‘belijden’: pas als closely/intimately linked
- Art. 35 EVRM ontvankelijkheidsvoorwaarden
1
, Pensioenregeling huisartsen
- Art. 9 EVRM vrijheid van godsdienst, art. 18 IVBPR
- Antroposofische huisarts; praktijk en samenwerkingsverband met andere therapeuten in
‘antroposofische geest’ ingericht: scheiding tussen inkomen en werkzaamheden weigert
opgave te doen van eigen bruto inkomen t.b.v. verplichte beroepspensioenregeling
- Restrictieve uitleg ‘belijden’: directe uitdrukking naar objectieve maatstaven
Pretty vs. UK
- Artt. 2, 3, 8, 9 en 14 EVRM recht op leven, folterverbod, recht op eerbiediging privéleven,
vrijheid van gedachte, verbod van discriminatie
- Eén handeling in strijd met meerdere grondrechten: samenloop
- Lijdt aan progressieve ziekte die centraal zenuwstelsel aantast, kan zelf geen einde aan haar
leven maken, wegens verlammingen; hulp bieden bij zelfdoding is naar nationaal recht een
misdrijf
Sejdic en Finci vs. Bosnië en Herzegovina
- Art. 14 EVRM, art. 3 Eerste Protocol, art. 1 Twaalfde Protocol
- Verplichte samenloop art. 14 EVRM
- Drie ‘volkeren’ in B&H: Bosniërs, Kroaten, Serviërs; parlement twee kamers, een direct
gekozen, andere samengesteld uit 5 B., 5 K. en 5 S., aangewezen door de afgevaardigden van
de ‘deelentiteiten’
- Klagers, van Roma-afkomst en joodse afkomst, klagen dat zij niet verkiesbaar zijn voor deze
twee instellingen
- Onverkiesbaarheid voor presidentschap in strijd met art. 1 Twaalfde Protocol; discriminatie
zelfde betekenis als in art. 14 EVRM
Tilburgse politieverordening
- Art. 7 GW vrijheid van meningsuiting
- APV verbood de verkoop van zinnenprikkelende geschriften
- Onderscheid tussen recht te openbaren – geestelijke sfeer – inhoud en connex recht te
verspreiden – ruimtelijke sfeer – tijd, plaats, wijze (onmisbaar voor, ondergeschikt aan recht
te openbaren)
- Recht te openbaren alleen te beperken door wet in formele zin (betekenis term ‘wet’ in GW)
- Connex recht te verspreiden ook te beperken op grond van verordeningsbevoegdheid Raad
(art. 168 Gemeentewet - huidig art. 149 Gemeentewet)
- Beperking verspreidingsrecht in verordening mag niet inhoud betreffen en niet algemeen
van aard zijn
Vloekverbod Elburg
- Art. 7 GW (lid 3)
- Gemeenteraad Elburg neemt in verordening verbod op in het openbaar te vloeken of ruwe
of onzedelijke taal te gebruiken, is in beginsel ook als openbaarmaking van gedachte of
gevoelen aan te merken
2
Week 1 dragers van grondrechten
Vo vs. Frankrijk
- Art. 2 EVRM recht op leven
- Ongeborenen in beginsel niet als drager van grondrecht
Vereniging gedetineerden
- Art. 11 EVRM vrijheid van vergadering en vereniging, art. 22 IVBPR, art. 9 GW
- Neemt als vanzelfsprekend aan dat (vereniging van) gevangenen een beroep op de
grondrechten (verdrag, Grondwet) toekomt, tegelijkertijd wel ruime beperkingsmogelijkheid
geformuleerd art. 15 lid 4 GW
Rasta Rostelli I
- Art. 7 lid 3 GW
- Weigering om reden dat hypnose als publieksvermaak in strijd is met christelijke waarden en
niet past bij geaardheid van de plaatselijke bevolking in strijd met art. 7 lid 3 GW
- Reikwijdte indien bedrijf alleen financieel belang heeft? reikwijdte hangt niet af van
commerciële aard/ideële oogmerk
- Commercieel bedrijf als grondrechtsdrager
Rasta Rostelli II
- Art. 7 lid 3 GW
- Oordeel directeur niet gebaseerd op aard, inhoud of kwaliteit van de voorstelling; overigens
niet in strijd met algemene beginselen van behoorlijk bestuur
- Willen weren van shows om reden van - onchristelijke – inhoud versus niet contracteren in
kader verantwoord schouwburgbeheer
Week 2 Reikwijdte en rechtsbescherming
Broeks vs. Nederland
- Art. 26 IVBPR gelijke behandeling
- Een getrouwde man in haar positie zou wel een uitkering krijgen, want de wet veronderstelt
dat deze kostwinner is; getrouwde vrouw moet dat aan kunnen tonen (kostwinnerbeginsel)
- Slachtoffer van schending van verdragsbepaling
Pichon & Sajous vs. France
- Art. 9 EVRM vrijheid van godsdienst
- Weigeren om reden van geloof - door dokter voorgeschreven – bepaalde middelen tegen
zwangerschap te verkopen; zijn daartoe op grond van de nationale wetgeving verplicht
- Niet alle gedrag buiten privé sfeer dat gemotiveerd/geïnspireerd wordt door geloof valt
binnen reikwijdte restrictieve uitleg ‘belijden’: pas als closely/intimately linked
- Art. 35 EVRM ontvankelijkheidsvoorwaarden
1
, Pensioenregeling huisartsen
- Art. 9 EVRM vrijheid van godsdienst, art. 18 IVBPR
- Antroposofische huisarts; praktijk en samenwerkingsverband met andere therapeuten in
‘antroposofische geest’ ingericht: scheiding tussen inkomen en werkzaamheden weigert
opgave te doen van eigen bruto inkomen t.b.v. verplichte beroepspensioenregeling
- Restrictieve uitleg ‘belijden’: directe uitdrukking naar objectieve maatstaven
Pretty vs. UK
- Artt. 2, 3, 8, 9 en 14 EVRM recht op leven, folterverbod, recht op eerbiediging privéleven,
vrijheid van gedachte, verbod van discriminatie
- Eén handeling in strijd met meerdere grondrechten: samenloop
- Lijdt aan progressieve ziekte die centraal zenuwstelsel aantast, kan zelf geen einde aan haar
leven maken, wegens verlammingen; hulp bieden bij zelfdoding is naar nationaal recht een
misdrijf
Sejdic en Finci vs. Bosnië en Herzegovina
- Art. 14 EVRM, art. 3 Eerste Protocol, art. 1 Twaalfde Protocol
- Verplichte samenloop art. 14 EVRM
- Drie ‘volkeren’ in B&H: Bosniërs, Kroaten, Serviërs; parlement twee kamers, een direct
gekozen, andere samengesteld uit 5 B., 5 K. en 5 S., aangewezen door de afgevaardigden van
de ‘deelentiteiten’
- Klagers, van Roma-afkomst en joodse afkomst, klagen dat zij niet verkiesbaar zijn voor deze
twee instellingen
- Onverkiesbaarheid voor presidentschap in strijd met art. 1 Twaalfde Protocol; discriminatie
zelfde betekenis als in art. 14 EVRM
Tilburgse politieverordening
- Art. 7 GW vrijheid van meningsuiting
- APV verbood de verkoop van zinnenprikkelende geschriften
- Onderscheid tussen recht te openbaren – geestelijke sfeer – inhoud en connex recht te
verspreiden – ruimtelijke sfeer – tijd, plaats, wijze (onmisbaar voor, ondergeschikt aan recht
te openbaren)
- Recht te openbaren alleen te beperken door wet in formele zin (betekenis term ‘wet’ in GW)
- Connex recht te verspreiden ook te beperken op grond van verordeningsbevoegdheid Raad
(art. 168 Gemeentewet - huidig art. 149 Gemeentewet)
- Beperking verspreidingsrecht in verordening mag niet inhoud betreffen en niet algemeen
van aard zijn
Vloekverbod Elburg
- Art. 7 GW (lid 3)
- Gemeenteraad Elburg neemt in verordening verbod op in het openbaar te vloeken of ruwe
of onzedelijke taal te gebruiken, is in beginsel ook als openbaarmaking van gedachte of
gevoelen aan te merken
2
