Lean &
Creatief
Samenvatting
Examen: 2023; open en meerkeuze vragen
, Lean en Creatief samenvatting Leerstof per leerdoel 05-2023 14-4-2023
Inhoud
2) Beroepshouding bij verandermanagement........................................................................................4
- Denken in metaforen........................................................................................................................7
- Mindmappen....................................................................................................................................7
- Onbewust problemen oplossen........................................................................................................8
- Schaven (bestaande situatie anders bekijken).................................................................................8
- Vooronderstellingen doorbreken:....................................................................................................8
- Zes denkhoeden...............................................................................................................................9
- 5S methode betreft een Japanse methode:...................................................................................10
- ICE-model (Intent (doel), Content (inhoud) en Extent (omvang))...................................................11
- Kaizen:............................................................................................................................................11
- Kano-model....................................................................................................................................11
- Lean transformatiemodel...............................................................................................................12
- Pareto-analyse...............................................................................................................................13
- PDCA-cyclus....................................................................................................................................13
- Value stream mapping:..................................................................................................................14
- Verspilling elimineren.....................................................................................................................15
- Visgraatdiagram.............................................................................................................................16
- Visueel management......................................................................................................................17
6) SMART doelen formuleren...............................................................................................................18
1) De vijf principes van Lean:
(Klant)waarde
De waarde van een product, dienst of activiteit wordt door de klant bepaald: de klant heeft
er tijd en/of geld voor over. Dit is het startpunt voor Lean denken. Het is vervolgens aan de
‘producent’ om deze waarde te creëren.
Bij het vaststellen van de waarde gaat het om een specifiek product, met specifieke
eigenschappen, met een specifieke prijs, gemaakt voor specifieke klanten. Vaak ligt de
waarde van een product op een ander niveau dan het product zelf. De waarde van een
reis is bijvoorbeeld te beschrijven in termen van vervoermiddel en route, terwijl de
waarde voor de gebruiker zit in het tijdig aanwezig zijn op een andere locatie. Het
definiëren van waarde is voor veel organisaties dus lastig. Een eerste (en eenvoudige)
Naam: Nikki van den Heuvel 2
Cursistennummer: 123-888-115
, Lean en Creatief samenvatting Leerstof per leerdoel 05-2023 14-4-2023
stap hierin is om met de klant in gesprek te gaan. Laat de klant zelf vertellen welke
waarde hij geeft aan het product of dienst.
Waardestroom
De volgende stap binnen Lean is het identificeren van de waardestroom. De
waardestroom wordt gevormd door de verschillende acties die nodig zijn om een
product of dienst te realiseren. Waarde ‘stroomt’ door het proces en wordt daardoor als
het ware stap voor stap toegevoegd aan het product of dienst.
We maken onderscheid in drie vormen van waarde:
1) Activiteiten die waarde toevoegen voor de klant. Bijvoorbeeld het lassen van de
balken in een fiets.
2) Activiteiten die niet door de klant als waarde vermeerderend beschouwd worden,
maar wel noodzakelijk zijn om het proces tot een goed eind te brengen. Het
inspecteren van de lasnaden om de kwaliteit te garanderen bijvoorbeeld.
3) Tot slot zijn er activiteiten die geen waarde toevoegen voor de klant of de
organisatie. Het opnieuw vastschroeven van een zadel omdat eerder de verkeerde
bouten waren gebruikt is hiervan een voorbeeld.
Om de gehele waardestroom te zien, moeten organisaties verder kijken dan binnen
afdelingen. Bovendien lopen processen soms ook tot buiten (bijv. transport) de eigen
organisatie.
Flow:
Flow betekend continue bewegen van producten of diensten. Traditioneel gezien denken
organisaties in afdelingen en functies. Het wordt als efficiënt gezien om activiteiten te
groeperen naar soort. De medewerkers op de afdelingen zijn druk bezig en de machines
draaien op volle toeren. Maar is dit wel het beste voor de flow in de organisatie?
In organisaties die met “flow” werken, is niet de organisatiestructuur, maar de
samenhang van het proces het uitgangspunt. Binnen deze flow van waarde toevoegende
activiteiten staan producten niet stil en is er geen of veel minder wachttijd. Het hele
proces verloopt gelijkmatig en ‘vloeiend’ waardoor er balans ontstaat (zowel in de
werkzaamheden als de werkdruk).
Pull
Bij ‘pull’ (Engels voor trekken) wordt de flow verbonden met de vraag van de klant. De
klant trekt als het ware de producten/diensten door het proces heen. Het
productieproces begint dus pas te lopen op jet moment dat de klantvraag binnen is. De
klant wordt betrokken bij het productieproces waardoor overproductie wordt
voorkomen. (productie op basis van vraag).
Perfectie
Het laatste principe richt zich op het streven naar perfectie. Dit is vaak de moeilijkste
stap. Organisaties als Toyota werken hier nog steeds elke dag aan. Door de eerder
genoemde principes uit te voeren, is echter een fundament gelegd, vanwaar perfectie
ineens haalbaar lijkt.
Naam: Nikki van den Heuvel 3
Cursistennummer: 123-888-115
Creatief
Samenvatting
Examen: 2023; open en meerkeuze vragen
, Lean en Creatief samenvatting Leerstof per leerdoel 05-2023 14-4-2023
Inhoud
2) Beroepshouding bij verandermanagement........................................................................................4
- Denken in metaforen........................................................................................................................7
- Mindmappen....................................................................................................................................7
- Onbewust problemen oplossen........................................................................................................8
- Schaven (bestaande situatie anders bekijken).................................................................................8
- Vooronderstellingen doorbreken:....................................................................................................8
- Zes denkhoeden...............................................................................................................................9
- 5S methode betreft een Japanse methode:...................................................................................10
- ICE-model (Intent (doel), Content (inhoud) en Extent (omvang))...................................................11
- Kaizen:............................................................................................................................................11
- Kano-model....................................................................................................................................11
- Lean transformatiemodel...............................................................................................................12
- Pareto-analyse...............................................................................................................................13
- PDCA-cyclus....................................................................................................................................13
- Value stream mapping:..................................................................................................................14
- Verspilling elimineren.....................................................................................................................15
- Visgraatdiagram.............................................................................................................................16
- Visueel management......................................................................................................................17
6) SMART doelen formuleren...............................................................................................................18
1) De vijf principes van Lean:
(Klant)waarde
De waarde van een product, dienst of activiteit wordt door de klant bepaald: de klant heeft
er tijd en/of geld voor over. Dit is het startpunt voor Lean denken. Het is vervolgens aan de
‘producent’ om deze waarde te creëren.
Bij het vaststellen van de waarde gaat het om een specifiek product, met specifieke
eigenschappen, met een specifieke prijs, gemaakt voor specifieke klanten. Vaak ligt de
waarde van een product op een ander niveau dan het product zelf. De waarde van een
reis is bijvoorbeeld te beschrijven in termen van vervoermiddel en route, terwijl de
waarde voor de gebruiker zit in het tijdig aanwezig zijn op een andere locatie. Het
definiëren van waarde is voor veel organisaties dus lastig. Een eerste (en eenvoudige)
Naam: Nikki van den Heuvel 2
Cursistennummer: 123-888-115
, Lean en Creatief samenvatting Leerstof per leerdoel 05-2023 14-4-2023
stap hierin is om met de klant in gesprek te gaan. Laat de klant zelf vertellen welke
waarde hij geeft aan het product of dienst.
Waardestroom
De volgende stap binnen Lean is het identificeren van de waardestroom. De
waardestroom wordt gevormd door de verschillende acties die nodig zijn om een
product of dienst te realiseren. Waarde ‘stroomt’ door het proces en wordt daardoor als
het ware stap voor stap toegevoegd aan het product of dienst.
We maken onderscheid in drie vormen van waarde:
1) Activiteiten die waarde toevoegen voor de klant. Bijvoorbeeld het lassen van de
balken in een fiets.
2) Activiteiten die niet door de klant als waarde vermeerderend beschouwd worden,
maar wel noodzakelijk zijn om het proces tot een goed eind te brengen. Het
inspecteren van de lasnaden om de kwaliteit te garanderen bijvoorbeeld.
3) Tot slot zijn er activiteiten die geen waarde toevoegen voor de klant of de
organisatie. Het opnieuw vastschroeven van een zadel omdat eerder de verkeerde
bouten waren gebruikt is hiervan een voorbeeld.
Om de gehele waardestroom te zien, moeten organisaties verder kijken dan binnen
afdelingen. Bovendien lopen processen soms ook tot buiten (bijv. transport) de eigen
organisatie.
Flow:
Flow betekend continue bewegen van producten of diensten. Traditioneel gezien denken
organisaties in afdelingen en functies. Het wordt als efficiënt gezien om activiteiten te
groeperen naar soort. De medewerkers op de afdelingen zijn druk bezig en de machines
draaien op volle toeren. Maar is dit wel het beste voor de flow in de organisatie?
In organisaties die met “flow” werken, is niet de organisatiestructuur, maar de
samenhang van het proces het uitgangspunt. Binnen deze flow van waarde toevoegende
activiteiten staan producten niet stil en is er geen of veel minder wachttijd. Het hele
proces verloopt gelijkmatig en ‘vloeiend’ waardoor er balans ontstaat (zowel in de
werkzaamheden als de werkdruk).
Pull
Bij ‘pull’ (Engels voor trekken) wordt de flow verbonden met de vraag van de klant. De
klant trekt als het ware de producten/diensten door het proces heen. Het
productieproces begint dus pas te lopen op jet moment dat de klantvraag binnen is. De
klant wordt betrokken bij het productieproces waardoor overproductie wordt
voorkomen. (productie op basis van vraag).
Perfectie
Het laatste principe richt zich op het streven naar perfectie. Dit is vaak de moeilijkste
stap. Organisaties als Toyota werken hier nog steeds elke dag aan. Door de eerder
genoemde principes uit te voeren, is echter een fundament gelegd, vanwaar perfectie
ineens haalbaar lijkt.
Naam: Nikki van den Heuvel 3
Cursistennummer: 123-888-115
