College 8 14/12/2016 Eggen
Weefsels
Epitheliale weefsels – darm
- Continue vernieuwing van cellen (turnover 3-5 dagen)
- Crypten instulpingen in darmwand
- Onderin de crypten liggen stamcellen, nieuwe cellen migreren van onderin de crypt naar
de bovenkant van de villi daar vallen ze van de top in het lumen afvoeren met
ontlasting.
- Aan de bovenkant van de crypt begint de differentiatie van stamcellen.
- In het darmepitheel ontstaan vier celtypen vanuit de stamcellen
Absorptieve cellen (enterocyten) liggen op villi en hebben zelf ook
uitstulpingen, ze nemen voedingsstoffen op
Goblet cellen scheiden slijm uit voor bescherming
Paneth cellen (innate immuun) produceren specifieke antibacteriële stoffen
Enteroendocriene cellen produceren peptiden en neurotransmitters,
terugkoppeling van darm naar brein/rest van het lichaam
Stamcellen
- Delen in het algemeen langzaam
- Niet terminaal gedifferentieerd
- Kan oneindig delen (heel mensenleven)
- Na deling kunnen dochtercellen kiezen differentiatie vs zelfvernieuwing
- Er is een sterk gereguleerde balans tussen differentiatie en zelfvernieuwing er is geen
1:1 verhouding tussen beide. De twee dochtercellen van een stamcel worden niet per se
verschillend.
- Wnt reguleert de balans van stamcellen in de darm
Geen wnt een ander molecuul wordt continu afgebroken door APC, APC is een
tumorsuppressor gen, als beide allelen gemuteerd zijn, is er altijd wnt signaling.
Wel wnt remming van de cascade
Klonale analyse dmv een genetische marker
Volgen van nakomelingen van één stamcel. Nakomelingen van stamcellen zijn klonen.
- Stamcel specifieke promotor met daarachter het gen voor GFP en het CreERT2 gen.
- Cre enzym dat een bepaalde DNA sequentie (loxP) kan knippen, zodat er genen
kunnen worden verwijderd.
- ER oestrogeenreceptor
Geen oestrogeen complex in cytoplasma
Wel oestrogeen complex in de kern
- CreER eiwit zit in het cytoplasma tamoxifen
(bindt aan ER) toevoegen complex naar de kern
daar het DNA knippen. (CreER wordt alleen in de
darm gemaakt).
- Mensen hebben normaal geen loxP, dit wordt
geïntroduceerd en er blijft altijd één loxP over.
- Bovenstaand proces vindt alleen plaats als de
promotor actief is, anders is er geen CreERT2 eiwit.
- Ubiquitous promotor is in alle cellen actief, maar
omdat er een stop voor LacZ zit, komt dit gen niet
tot expressie. Als deze stop wordt weggehaald door
Weefsels
Epitheliale weefsels – darm
- Continue vernieuwing van cellen (turnover 3-5 dagen)
- Crypten instulpingen in darmwand
- Onderin de crypten liggen stamcellen, nieuwe cellen migreren van onderin de crypt naar
de bovenkant van de villi daar vallen ze van de top in het lumen afvoeren met
ontlasting.
- Aan de bovenkant van de crypt begint de differentiatie van stamcellen.
- In het darmepitheel ontstaan vier celtypen vanuit de stamcellen
Absorptieve cellen (enterocyten) liggen op villi en hebben zelf ook
uitstulpingen, ze nemen voedingsstoffen op
Goblet cellen scheiden slijm uit voor bescherming
Paneth cellen (innate immuun) produceren specifieke antibacteriële stoffen
Enteroendocriene cellen produceren peptiden en neurotransmitters,
terugkoppeling van darm naar brein/rest van het lichaam
Stamcellen
- Delen in het algemeen langzaam
- Niet terminaal gedifferentieerd
- Kan oneindig delen (heel mensenleven)
- Na deling kunnen dochtercellen kiezen differentiatie vs zelfvernieuwing
- Er is een sterk gereguleerde balans tussen differentiatie en zelfvernieuwing er is geen
1:1 verhouding tussen beide. De twee dochtercellen van een stamcel worden niet per se
verschillend.
- Wnt reguleert de balans van stamcellen in de darm
Geen wnt een ander molecuul wordt continu afgebroken door APC, APC is een
tumorsuppressor gen, als beide allelen gemuteerd zijn, is er altijd wnt signaling.
Wel wnt remming van de cascade
Klonale analyse dmv een genetische marker
Volgen van nakomelingen van één stamcel. Nakomelingen van stamcellen zijn klonen.
- Stamcel specifieke promotor met daarachter het gen voor GFP en het CreERT2 gen.
- Cre enzym dat een bepaalde DNA sequentie (loxP) kan knippen, zodat er genen
kunnen worden verwijderd.
- ER oestrogeenreceptor
Geen oestrogeen complex in cytoplasma
Wel oestrogeen complex in de kern
- CreER eiwit zit in het cytoplasma tamoxifen
(bindt aan ER) toevoegen complex naar de kern
daar het DNA knippen. (CreER wordt alleen in de
darm gemaakt).
- Mensen hebben normaal geen loxP, dit wordt
geïntroduceerd en er blijft altijd één loxP over.
- Bovenstaand proces vindt alleen plaats als de
promotor actief is, anders is er geen CreERT2 eiwit.
- Ubiquitous promotor is in alle cellen actief, maar
omdat er een stop voor LacZ zit, komt dit gen niet
tot expressie. Als deze stop wordt weggehaald door
