Samenvatting - Biologie - hoofdstuk 2 : Transport - VWO 6 - Biologie voor jou

CIRCULATIESYSTEMEN BIJ DIEREN DE BLOEDSOMLOOP
 Bij meeste dieren verloopt het  Gewervelde dieren hebben een bloedsomloop
transport circulair : een vloeistof  Enkelvoudige bloedsomloop : per omloop stroomt het bloed één keer door het hart (bijv.
met daarin opgeloste stoffen vissen)
stroomt rond  Bij vissen verzamelt het bloed dat van de organen naar het hart stroomt zich in de boezem
 Geleedpotigen hebben een open (atrium) en de boezem pompt het bloed naar de kamer (ventrikel), de kamer pompt het
circulatiesysteem en een bloed naar de kieuwen
buisvormig hart  Bij mensen bestaat het hart uit een linkerharthelft en een rechterharthelft
 Andere diersoorten hebben een  De rechterharthelft pompt het bloed naar de longen en vanuit de longen stroomt het bloed
bloedsomloop  gesloten naar de linkerharthelft  deze bloedsomloop heet de kleine bloedsomloop, het bloed
transportsysteem waarin het neemt zuurstof op en geeft koolstofdioxide af
bloed is gescheiden van de  De linkerharthelft pompt het bloed vervolgens door het lichaam en gaat via alle organen
andere lichaamsvloeistoffen terug naar de rechterharthelft  dit deel van de bloedsomloop is de grote bloedsomloop,
 In een gesloten systeem kan hier worden zuurstof en voedingsstoffen afgegeven aan de cellen en koolstofdioxide en
transport effectiever en over andere voedingsstoffen uit de cellen opgenomen in het bloed
grotere afstanden plaatsvinden  Dubbele bloedsomloop : wanneer het bloed per omloop twee keer door het hart stroomt
dan bij een open  De bloedsomloop zorgt voor homeostase door in het bloed opgeloste stoffen te
circulatiesysteem transporteren en de warmte over het lichaam te verdelen




TRANSPORTSYSTEME
BLOEDSOMLOOP BIJ GEWERVELDE EMBRYONALE BLOEDSOMLOOP
DIEREN
 Voor de geboorte bevindt zich tussen de rechter- en linkerboezem een opening  het
 Amfibieën hebben een eenkamerhart ovale venster
 de hartkamer perst een deel bloed  Een groot deel van het bloed stroomt via ovale venster rechtstreeks vanuit rechter-
naar de longen en huid en de rest naar linkerboezem
gaat via de aorta naar het lichaam  Er is bij een foetus een verbinding tussen de longslagader en de aorta (ductus
 bij reptielen is het bloed in het hart arteriosis/ductus Botalli)
grotendeels gescheiden door een  Het grootste deel van het bloed dat door rechterkamer wordt weggepompt komt via de
tussenschot ductus arteriosis in de aorta terecht
 zoogdieren en vogel hebben een  Al de longen zich na de geboorte vullen met lucht daalt de bloeddruk in de
hart met een gesloten tussenwand rechterkamer terwijl de bloeddruk in de linkerkamer stijgt
tussen de kamers en daardoor een  Het ovale venster wordt door een klep gesloten en vergroeit met de harttussenwand
volledig gescheiden dubbele  Ook de ductus arteriosis verschrompelt en verdwijnt
bloedsomloop

, DE BOUW VAN HET HART
 Over het hart lopen kransslagaders en kransaders
 Kransslagaders zijn aftakkingen van de aorta en vervoeren zuurstof en voedingsstoffen
 Kransaders vervoeren koolstofdioxide en andere afvalstoffen rechtstreeks naar de rechterboezem
 De linker- en rechterharthelft zijn gescheiden door een harttussenwand
 Het bloed uit het lichaam komt via de holle ader de rechterboezem in en het bloed stroomt daarna door naar de rechterkamer
 De rechterkamer pompt het bloed in de longslagader die naar beide longen gaat
 Het bloed uit de longen gaat via de longader terug naar het hart en komt in de linkerboezem en vervolgens in de linkerkamer
 De linkerkamer pompt het bloed in de aorta en door slagaders van de aorta gaat het bloed naar alle organen
 Boezems en kamers worden van elkaar gescheiden door hartkleppen
 Halvemaanvormige kleppen bevinden zich aan het begin van longslagader en aorta


HARTSLAGFREQUENTIE
 Sinusknoop = groep gespecialiseerde cellen in de wand rechterboezem die impulsen veroorzaken
 Direct nadat de systole van de boezems is voltooid begint de systole van de kamers
 Hartslagfrequentie = de snelheid waarmee de sinusknoop impulsen afgeeft
 Als de bloeddruk daalt neemt het hartritme toe en andersom
 Slagvolume = de hoeveelheid bloed die per hartslag in de aorta gepompt wordt




HET
WERKING VAN HET HART
 3 fasen : samentrekking en ontspanning van het hart en de hartpauze
 Systole = samentrekking hartspierweefsel , diastole = ontspanning hartspierweefsel
 De hartslag begint als de boezems zijn volgestroomd met bloed uit de holle aders en de longaders
 De systole van de boezems vindt in beide harthelften tegelijk plaats waardoor het bloed de kamers in stroomt en op dat moment vindt
de diastole plaats
 Als de druk in de kamers hoger is dan in de druk in de aorta en longslagaders gaan de halvemaanvormige kleppen open  het bloed
wordt in de aorta en in de longslagaders gepompt
 Hierna volgt de hartpauze en zijn de boezems en de kamers ontspannen, de halvemaanvormige kleppen zijn gesloten en zo wordt
voorkomen dat het bloed terugstroomt naar de kamers
 Als de hartkleppen niet goed werken is dat te horen aan hartruis