Hoofdstuk 4 Gingivitis
Gingiva (tandvlees)
Klinisch gezonde gingiva:
- Lichtroze
- Stevige consistentie
- Gestippeld aspect
- Scherpe papillen die de gehele approximale ruimte vullen
- Ondiepe pockets: 1-3 mm
- Geen bloeding na sonderen
- Geen zwelling
Gezonde gingiva histologisch: ontstekingsvrij: blijkt niet voor te komen deze situatie.
Oorzaak: gingiva is enige plek in het lichaam waar het epitheel verbroken is. Daar waar de tand uit de
gingiva steekt ontbreekt een belangrijk verdedigingssysteem tegen bacteriën en anderen micro-
organismen die de gastheer koloniseren: het proces van desquamatie.
Dit betekent dat de micro-organismen die het tandoppervlak koloniseren, zich daar kunnen hechten en
niet automatisch worden verwijderd. Hierdoor is er een voortdurende aanwezigheid van bacteriën in
direct contact met gingiva → gingivitis.
Gingivitis bij kinderen en adolescenten: 80%
Tijdens de puberteit kan de prevalentie nog verder toenemen. Bij volwassenen loopt de prevalentie
terug, maar schommelt (afhankelijk van de industrialisatie en sociaal economische status): 50-100%
Klinisch gezonde gingiva
Klinisch gezond is niet hetzelfde als histologisch gezond.
Klinisch meestal een gering ontstekingsfiltraat onder het aanhechtingsepitheel in het coronale deel.
Ontstekingsfiltraat bestaat uit
• PMN’s
• Monocyten
• Lymfocyten
PMN’s zijn witte bloedcellen die behoren tot de granulocyten. PMNs vormen een eerste
verdedigingslinie tegen binnengedrongen micro-organismen. Bij ontstekingen worden PMNs in grote
aantallen aangetrokken naar de plek van infectie, waar ze de veroorzakers van de infectie (bv. een
bacterie) onschadelijk kunnen maken door die te omstulpen en vervolgens op te nemen, een proces dat
fagocytose wordt genoemd.
- Migreren sneller door het weefsel naar de pockets dan de monocyten
- De hoogste concentratie wordt dan ook gevonden in het coronale deel van het
aanhechtingsepitheel.
- Klinisch is bewezen dat er in een gezonde gingiva ongeveer 30.000 PMN’s per minuut via de
creviculaire vloeistof in de mondholte terechtkomen.
- Deze PMN’s zijn dus afkomstig van het parodontium rondom alle elementen.
ONLINE DENTAL TRAINING 13
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, De ontwikkeling van gingivitis verloopt in 3 fasen
1. Initiële laesie
2. Vroege laesie
3. Gestabiliseerde gingivale laesie
Hierbij werd geconstateerd dat na 3 weken het stadium van gestabiliseerde laesie werd bereikt. Het
lijkt bij mensen waarschijnlijk dat dit langer duurt. (experiment was bij dieren uitgevoerd)
De initiële laesie
- Binnen 24 uur na het staken van de mondhygiëne: waarneembare veranderingen in de
creviculaire vaatplexus onder de top van het aanhechtingsepitheel.
- Meer bloed en ontstekingscellen naar de plek waar de toxische producten (geproduceerde
stoffen door bacteriën) de gingiva zijn binnengedrongen.
Tegelijkertijd is er een toename van migratie van de PMN’s. Na 4 dagen experimentele gingivitis is er
een duidelijke toename van ontstekingsverschijnselen.
De vroege laesie (na 1 week plaqueaccumulatie)
Klinisch 1e symptomen zichtbaar van een ontsteking:
- Rode gingiva, na sonderen bloeding.
- Het ontstekingsfiltraat in deze fase:
• PMN’s 9%
• Lymfocyten 60%
• Plasmacellen 5%
De basale cellen van het aanhechtingsepitheel en sulcusepitheel gaan prolifereren om het lichaam te
beschermen tegen toegenomen bacteriële aanval.
ONLINE DENTAL TRAINING 14
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
Gingiva (tandvlees)
Klinisch gezonde gingiva:
- Lichtroze
- Stevige consistentie
- Gestippeld aspect
- Scherpe papillen die de gehele approximale ruimte vullen
- Ondiepe pockets: 1-3 mm
- Geen bloeding na sonderen
- Geen zwelling
Gezonde gingiva histologisch: ontstekingsvrij: blijkt niet voor te komen deze situatie.
Oorzaak: gingiva is enige plek in het lichaam waar het epitheel verbroken is. Daar waar de tand uit de
gingiva steekt ontbreekt een belangrijk verdedigingssysteem tegen bacteriën en anderen micro-
organismen die de gastheer koloniseren: het proces van desquamatie.
Dit betekent dat de micro-organismen die het tandoppervlak koloniseren, zich daar kunnen hechten en
niet automatisch worden verwijderd. Hierdoor is er een voortdurende aanwezigheid van bacteriën in
direct contact met gingiva → gingivitis.
Gingivitis bij kinderen en adolescenten: 80%
Tijdens de puberteit kan de prevalentie nog verder toenemen. Bij volwassenen loopt de prevalentie
terug, maar schommelt (afhankelijk van de industrialisatie en sociaal economische status): 50-100%
Klinisch gezonde gingiva
Klinisch gezond is niet hetzelfde als histologisch gezond.
Klinisch meestal een gering ontstekingsfiltraat onder het aanhechtingsepitheel in het coronale deel.
Ontstekingsfiltraat bestaat uit
• PMN’s
• Monocyten
• Lymfocyten
PMN’s zijn witte bloedcellen die behoren tot de granulocyten. PMNs vormen een eerste
verdedigingslinie tegen binnengedrongen micro-organismen. Bij ontstekingen worden PMNs in grote
aantallen aangetrokken naar de plek van infectie, waar ze de veroorzakers van de infectie (bv. een
bacterie) onschadelijk kunnen maken door die te omstulpen en vervolgens op te nemen, een proces dat
fagocytose wordt genoemd.
- Migreren sneller door het weefsel naar de pockets dan de monocyten
- De hoogste concentratie wordt dan ook gevonden in het coronale deel van het
aanhechtingsepitheel.
- Klinisch is bewezen dat er in een gezonde gingiva ongeveer 30.000 PMN’s per minuut via de
creviculaire vloeistof in de mondholte terechtkomen.
- Deze PMN’s zijn dus afkomstig van het parodontium rondom alle elementen.
ONLINE DENTAL TRAINING 13
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, De ontwikkeling van gingivitis verloopt in 3 fasen
1. Initiële laesie
2. Vroege laesie
3. Gestabiliseerde gingivale laesie
Hierbij werd geconstateerd dat na 3 weken het stadium van gestabiliseerde laesie werd bereikt. Het
lijkt bij mensen waarschijnlijk dat dit langer duurt. (experiment was bij dieren uitgevoerd)
De initiële laesie
- Binnen 24 uur na het staken van de mondhygiëne: waarneembare veranderingen in de
creviculaire vaatplexus onder de top van het aanhechtingsepitheel.
- Meer bloed en ontstekingscellen naar de plek waar de toxische producten (geproduceerde
stoffen door bacteriën) de gingiva zijn binnengedrongen.
Tegelijkertijd is er een toename van migratie van de PMN’s. Na 4 dagen experimentele gingivitis is er
een duidelijke toename van ontstekingsverschijnselen.
De vroege laesie (na 1 week plaqueaccumulatie)
Klinisch 1e symptomen zichtbaar van een ontsteking:
- Rode gingiva, na sonderen bloeding.
- Het ontstekingsfiltraat in deze fase:
• PMN’s 9%
• Lymfocyten 60%
• Plasmacellen 5%
De basale cellen van het aanhechtingsepitheel en sulcusepitheel gaan prolifereren om het lichaam te
beschermen tegen toegenomen bacteriële aanval.
ONLINE DENTAL TRAINING 14
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
