SAMENVATTING
Evolutie
§4.1 Ontwikkeling van het leven
Geschiedenis van het leven op aarde
- Binas 94A + 94B
Ontstaan van organische stoffen
Oeratmosfeer was waarschijnlijk een mengsel van stikstofgas, waterdamp,
koolstofmonoxide, waterstofgas, ammoniak, methaan en waterstofsulfide. Hier was dus
nog geen zuurstof aanwezig. Door de toevoer van energie (door uv-straling (van de zon)
of elektrische ontladingen) Kunnen deze gassen ioniseren. Zo kan dus koolstof, zuurstof
etc. ontstaan.
- Anorganische stoffen:
o Komen in organismen en in levenloze natuur voor
o Kleine, eenvoudig gebouwde moleculen
o Bijv. koolstofdioxide, water, keukenzout, zuurstof
- Organische stoffen:
o Afkomstig van organismen of van producten van organismen
o Relatief grote, ingewikkeld gebouwde moleculen
o De moleculen bevatten een of meer atomen (C)
(H) (meestal (O))
o Bijv. koolhydraten, eiwitten, vetten
Miller-Urey-experiment is een nabootsing in het laboratorium
van het ontstaan van organische stoffen uit anorganische
stoffen. Zie plaatje hiernaast.
Ontstaan van levende cellen
Door verdamping uit binnenzeeën vond indikking plaats,
waardoor een organische oersoep ontstond. Kleine organische moleculen verenigden
zich tot grote moleculen. De organische moleculen rangschikten zich in druppeltjes
(protobionten) hieruit ontstonden de eerste cellen dit heet zelforganisatie. Bij
zelforganisatie ontstaan eenheden met nieuwe eigenschappen op een hoger
organisatieniveau. Ook cel differentiatie en apoptose zijn voorbeelden van
zelforganisatie.
- Heterotrofe organismen: Binas 78
o Kunnen geen organische stoffen maken uit alleen anorganische stoffen
o Hebben andere organismen nodig als voedsel
o Nemen organische en anorganische stoffen op uit hun milieu
, - Autotrofe organismen: Binas 78
o Kunnen organische stoffen maken uit alleen anorganische stoffen
o Hebben geen andere organismen nodig als voedsel
o Nemen anorganische stoffen op uit hun milieu
Cyanobacteriën zijn de eerste autotrofe organismen. Deze konden zuurstof produceren.
Zuurstof was giftig voor de anaerobe (organismen die geen zuurstof nodig hebben)
organismen en die stierven langzaam uit. Rond die tijd ontstonden de eerste aerobe
(organismen hebben wel zuurstof nodig) heterotrofe bacteriën.
Ontstaan van eukaryoten
Eukaryoten: cellen met een celkern, dubbele membranen en organellen. Heeft (volgens
theorieën) plaatsgevonden volgens de Endosymbiosetheorie (Endo=binnen, symbiose
samenleven). Volgens deze theorie ontstonden eukaryoten uit relatief grote
prokaryoten. Dit proces staat ook in Binas 94C
Mitochondriën en chloroplasten zijn ooit vrij levende bacteriën geweest. Dit weet men
omdat beide organellen een kringvormig DNA-molecuul bezitten.
Indeling in domeinen
Enorme biodiversiteit (verscheidenheid aan organismen). Over de indeling wordt nu
gediscussieerd. Lange tijd wordt de indeling gemaakt op basis van microscopische
zichtbare eigenschappen ingedeeld in
vier rijken (Binas 78+92A): Bacteriën,
schimmels, planten en dieren. Door
vergelijking van de bouw van ribosomen
bestaat de hoofdindeling van alle
levensvormen nu uit drie domeinen:
bacteriën, archaea en eukaryoten.
- Cyanobacteriën hebben zich tot
chloroplasten ontwikkeld
- Aerobe bacteriën hebben zich tot mitochondriën ontwikkeld
2
Evolutie
§4.1 Ontwikkeling van het leven
Geschiedenis van het leven op aarde
- Binas 94A + 94B
Ontstaan van organische stoffen
Oeratmosfeer was waarschijnlijk een mengsel van stikstofgas, waterdamp,
koolstofmonoxide, waterstofgas, ammoniak, methaan en waterstofsulfide. Hier was dus
nog geen zuurstof aanwezig. Door de toevoer van energie (door uv-straling (van de zon)
of elektrische ontladingen) Kunnen deze gassen ioniseren. Zo kan dus koolstof, zuurstof
etc. ontstaan.
- Anorganische stoffen:
o Komen in organismen en in levenloze natuur voor
o Kleine, eenvoudig gebouwde moleculen
o Bijv. koolstofdioxide, water, keukenzout, zuurstof
- Organische stoffen:
o Afkomstig van organismen of van producten van organismen
o Relatief grote, ingewikkeld gebouwde moleculen
o De moleculen bevatten een of meer atomen (C)
(H) (meestal (O))
o Bijv. koolhydraten, eiwitten, vetten
Miller-Urey-experiment is een nabootsing in het laboratorium
van het ontstaan van organische stoffen uit anorganische
stoffen. Zie plaatje hiernaast.
Ontstaan van levende cellen
Door verdamping uit binnenzeeën vond indikking plaats,
waardoor een organische oersoep ontstond. Kleine organische moleculen verenigden
zich tot grote moleculen. De organische moleculen rangschikten zich in druppeltjes
(protobionten) hieruit ontstonden de eerste cellen dit heet zelforganisatie. Bij
zelforganisatie ontstaan eenheden met nieuwe eigenschappen op een hoger
organisatieniveau. Ook cel differentiatie en apoptose zijn voorbeelden van
zelforganisatie.
- Heterotrofe organismen: Binas 78
o Kunnen geen organische stoffen maken uit alleen anorganische stoffen
o Hebben andere organismen nodig als voedsel
o Nemen organische en anorganische stoffen op uit hun milieu
, - Autotrofe organismen: Binas 78
o Kunnen organische stoffen maken uit alleen anorganische stoffen
o Hebben geen andere organismen nodig als voedsel
o Nemen anorganische stoffen op uit hun milieu
Cyanobacteriën zijn de eerste autotrofe organismen. Deze konden zuurstof produceren.
Zuurstof was giftig voor de anaerobe (organismen die geen zuurstof nodig hebben)
organismen en die stierven langzaam uit. Rond die tijd ontstonden de eerste aerobe
(organismen hebben wel zuurstof nodig) heterotrofe bacteriën.
Ontstaan van eukaryoten
Eukaryoten: cellen met een celkern, dubbele membranen en organellen. Heeft (volgens
theorieën) plaatsgevonden volgens de Endosymbiosetheorie (Endo=binnen, symbiose
samenleven). Volgens deze theorie ontstonden eukaryoten uit relatief grote
prokaryoten. Dit proces staat ook in Binas 94C
Mitochondriën en chloroplasten zijn ooit vrij levende bacteriën geweest. Dit weet men
omdat beide organellen een kringvormig DNA-molecuul bezitten.
Indeling in domeinen
Enorme biodiversiteit (verscheidenheid aan organismen). Over de indeling wordt nu
gediscussieerd. Lange tijd wordt de indeling gemaakt op basis van microscopische
zichtbare eigenschappen ingedeeld in
vier rijken (Binas 78+92A): Bacteriën,
schimmels, planten en dieren. Door
vergelijking van de bouw van ribosomen
bestaat de hoofdindeling van alle
levensvormen nu uit drie domeinen:
bacteriën, archaea en eukaryoten.
- Cyanobacteriën hebben zich tot
chloroplasten ontwikkeld
- Aerobe bacteriën hebben zich tot mitochondriën ontwikkeld
2
