Samenvatting Ethiek en Recht GGZ

Leerdoelen ethiek en recht periode 1 jaar 2

Week 1
Week A – Machtigingen in de BOPZ (wet Bijzondere Opname in
Psychiatrisch Ziekenhuis)

Weet wat het beginsel van zelfbeschikking inhoudt;
Beginsel van zelfbeschikking: vrij kunnen beschikken over het eigen leven.
Vloeit voort uit principe van de menselijke waardigheid dat
onvoorwaardelijke respect verdient ten grondslag ligt aan alle menselijke
rechten.

Weet welke grondrechten in het geding komen bij gedwongen
opname van patiënten;
Buiten de gevallen bij of krachtens de wet mag niemand zijn vrijheid
worden ontnomen (art. 15 Grondwet)
 alleen de wet mag dit beslissen, dat is de BOPZ.

Weet welke wetten van belang zijn bij de vrijwillige en de
gedwongen opname
Vrijwillige opname:
 WGBO: Wet op Geneeskundige Behandelings Overeenkomst

Gedwongen opname:
 BOPZ: Wet Bijzonder Opname Psychiatrisch Ziekenhuis
 (Wetsvoorstel) VGGZ: Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg

Weet wat het gevaarscriterium inhoudt;
Gevaarscriterium: De stoornis van de geestvermogens de betrokkene
gevaar doet veroorzaken (BOPZ)

Kan aangeven wat het verschil is tussen het gevaarscriterium en
het bestwilcriterium;
Gevaarscriterium:
De stoornis van de geestvermogens de betrokkene gevaar doet
veroorzaken (BOPZ).
 Er wordt alleen ingegrepen als iemand een gevaar is voor het leven van
zichzelf of anderen.

Bestwil criterium:
‘In het belang der openbare orde of in dat van den lijder zelven wordt
vereischt’ (Krankzinnigenwet)
 Op basis van de Krankzinnigenwet mocht iemand worden opgesloten als
het in belang was van de openbare orde of in het belang van de persoon
zelf. Dus ook als degene minder goed functioneert, maar geen gevaar is.
Heeft gewerkt tot ongeveer 1970.

Weet wat een psychiatrisch ziekenhuis is;

, Een psychiatrisch ziekenhuis is een ziekenhuis gespecialiseerd in mensen
met een geestelijke stoornis die (moeten) kiezen voor een intramurale en
intensieve zorgverlening.

Kent de verschillende in de wet geregelde machtigingen en de
daarbij geldende procedures en voorwaarden en kan aangeven
welke personen en disciplines betrokken zijn bij een gedwongen
opname en kan kort beschrijven wat de rol is van die
betrokkenen;
1. Inbewaringstelling
2. Rechterlijke machtiging
- voorlopige machtiging
- machtiging tot voortgezet verblijf
- voorwaardelijke machtiging
- machtiging op eigen verzoek
- zelfbindingsmachtiging
- observatiemachtiging (vervallen eind 2008)
3. Opname via indicatiecommissie  Het CIZ. De opname in de
psychogeriatrie en de verstandelijke gehandicaptenzorg.

1. Inbewaringstelling

 IBS: Inbewaringstelling. Gebeurt door de burgermeester, want hij is
verantwoordelijk voor de openbare orde.
 Voortzetting van de inbewaringstelling  IBS heeft geldigheid van 3
maanden.
4 voorwaarden wanneer een IBS wordt gebruikt:
a. de betrokkene gevaar veroorzaakt,
b. het ernstige vermoeden bestaat dat een stoornis van de
geestvermogens de betrokkene het gevaar doet
veroorzaken,  en verklaring van arts/psychiater.
c. het gevaar zo onmiddellijk dreigend is
d. het gevaar niet door tussenkomst van personen of
instellingen buiten een psychiatrisch ziekenhuis kan worden
afgewend  alleen door een opname in een psychiatrisch
ziekenhuis kan het gevaar afgewend worden.


2. Rechterlijke machtiging

 Voorlopige machtiging  gaat via de rechter. Heeft een geldigheid
van 6 maanden. Gaat via officier van justitie en dan via de rechter.
3 voorwaarden wanneer een voorlopige machtiging wordt gebruikt:
a) De stoornis van de geestvermogens de betrokkene gevaar doet
veroorzaken, en
b) Het gevaar niet door tussenkomst van personen of instellingen
buiten een psychiatrisch ziekenhuis kan worden afgewend.
c) Geen blijk van de nodige bereidheid tot opneming en verblijf