Toetsmatrijs BS8
Kan verschillende oorzaken van verstandelijke beperkingen benoemen, uitleggen hoe een VB wordt
gediagnosticeerd en toelichten wat wordt verstaan onder zeer ernstige, matige en lichtverstandelijke
beperkingen
Verstandelijke beperking wordt gedefinieerd als het hebben van significante beperkingen in zowel intellectueel
functioneren als in adaptieve vermogens welke vele dagelijkse sociale en praktische vaardigheden behelst.
Oorzaken:
- Genetisch afwijkingen
- Stoornissen voorafgaand of tijdens zwangerschap (prenataal)
- Problemen bij geboorte (perinataal)
- Beschadigingen na de geboorte (postnataal)
Genetische afwijkingen:
- Stofwisselingsziekten
- Syndroom van Down
- Syndroom van Angelman
- Syndroom Cri du Chat
- Prader-Willisyndroom
- Fragiele-X-syndroom
- Rettsyndroom
Prenatale oorzaken:
- Zwangerschapsvergiftiging
- Stofwisselingziekte moeder
- Gebruik alcohol, tabak of drugs
- Infecties als rodehond, mazelen
- Blootstelling aan straling (röntgen en radioactiviteit)
- Ondervoeding
- Leeftijd ouders
Perinatale oorzaken (hersenschade):
- Zuurstofgebrek
- Ernstige geelzucht
- Hersenbloeding kind
- Hartstilstand kind
- Vroeggeboorte
Postnatale oorzaken:
- Hersenvliesontsteking
- Ernstig ongeluk
- Medicijnen en vergiftigingen
- Zeer ernstige verwaarlozing
Diagnostisering
DSM à Significante beperkingen in het verstandelijk en adaptief functioneren (aanpassen aan situaties)
IQ
Zeer ernstige VB
- IQ <20
- Sterk vertraagde en vaak stilstaande ontwikkeling op vrijwel alle gebieden
- Totaal afhankelijk van anderen
- Bijkomende beperkingen of stoornissen
,Matige VB
- IQ 35-50
- Mogelijkheden om te communiceren à enkele woorden tot hele zinnen, volwassenen
veelvoorkomende zinnen
- Denkwereld beperkt tot tastbare dingen in hun omgeving
- Begrijpen gevoelens niet
- Weinig afwijkingen in lichamelijke ontwikkeling
- Traagheid in motoriek
- Ongecontroleerde bewegingen en houterigheid
Lichte VB
- IQ 50-70
- Pas waarneembaar als kind naar de basisschool gaat; ontwikkeling lijkt in eerste instantie normaal
- Vaardigheden traag aan te leren
- Grotere ontwikkelingsachterstand
Kan uitleggen wat wordt verstaan onder een meervoudige beperking, welke beperkingen vaak voorkomen
i.c.m. een verstandelijke beperking en uitleggen dat deze vaak dezelfde of samenhangende oorzaken hebben
Meervoudige beperking
Een meervoudige beperking is een ernstig verstandelijke beperking in combinatie met een lichamelijke
beperking;
- Visuele problemen
- Gehoorproblemen
- Epilepsie
- Maagdarmproblemen (vaak sonde)
- Luchtweginfecties
- Motorische problemen
Beperkingen i.c.m. VB
- Aangeboren afwijkingen zoals hartafwijkingen
- Infecties
- Epilepsie
- Motorische problemen
- Scoliose
- Voedingsproblemen
- Gedragsproblemen;
o Druk gedrag
o Structuur gebonden gedrag
o Internaliserend gedrag (naar binnen gesloten)
Kan de oorzaak, risicofactoren, diagnostiek en kenmerken (cognitieve-, taal-, sociale-ontwikkeling) van het
syndroom van Down uitleggen
Oorzaak
- Fout tijdens celdeling; trisomie chromosoom 21
Soorten
- Translocatie trisomie (4%, erfelijk) à het extra chromosoom 21 zit vast aan chromosoom 13, 14
of 15
- Mozaïek-trisomie (2,5%) à normale cellen en cellen met trisomie 21, minder duidelijke uiterlijke
kenmerken
,Risicofactoren
Leeftijd moeder hoger; <30 jaar 1 op 2000 kans, >40 jaar 1 op 50 kans
Diagnostiek
- NIPT-test tijdens zwangerschap om chromosoomafwijkingen te onderzoeken
- Chromosomenonderzoek (karyogram), wordt bekeken of het kind inderdaad 47 chromosomen
heeft i.p.v. 46
Kenmerken
- Scheefstaande ogen
- Extra huidplooi binnenste ooghoeken
- Kleine schedel, weinig achterhoofd
- Asymmetrische oren
- Kleine mond en dikke tong
- Brede, korte nek
- Korte armen, benen en voeten
- Korte, brede handen
- Kleine, kromme pinken
- Ruimte tussen 1e en 2e teen
- Langzamere ontwikkeling, zowel lichamelijk als verstandelijk
Kan de anatomie en fysiologie van het spierstelsel uitleggen
Functies skeletspieren
Ø Bewegen skeletdelen
Ø Handhaven houding en lichaamspositie
Ø Ondersteunen weke delen
Ø Openen en sluiten van in- en uitgangen (kringspieren, mond bijv.)
Ø Handhaven lichaamstemperatuur
Bouw van een spier (musculus, m.)
Ø Bundels
Ø Spiervezel; cel van de spier met meerdere celkernen
Ø Contractiele elementen; onderdeeltjes die kunnen samentrekken in de spier
Ø Bindweefsellaagjes; epimysium (omgeeft hele skeletspier), perimysium (omgeeft een spierbundel),
endomysium (omgeeft de spiervezel)
Spiervezels
Ø Myofibrillen
Ø Sarcomeren, kunnen samentrekken (contractiel element)
Ø Actine: dun filament
Ø Myosine: dik filament
, Crossbridges
Contacten die gelegd worden tussen actine en myosine om ervoor te zorgen dat ze naar elkaar worden
toegetrokken
Spierinnervatie
Overbrengen elektrische prikkel van een zenuw naar een spier
Via neuromusculair junction à overgang tussen motorische eindplaat (synaps motorisch neuron) en
sarcolemma
Sarcolemma, t-tubuli en sarcoplasmatisch reticulum
Signaal gaat van het motorisch neuron à sarcolemma à t-tubuli à sarcoplasmatisch reticulum geactiveerd
waarbij calcium vrijkomt
Calcium nodig om spieren te kunnen laten samentrekken, het zorgt ervoor dat de bindingsplaatsen voor de
crossbridges worden vrijgemaakt
Zonder calcium zijn er geen bindingsplaatsen en kan de spier dus niet samentrekken
Samenvattend plaatje
Kan verschillende oorzaken van verstandelijke beperkingen benoemen, uitleggen hoe een VB wordt
gediagnosticeerd en toelichten wat wordt verstaan onder zeer ernstige, matige en lichtverstandelijke
beperkingen
Verstandelijke beperking wordt gedefinieerd als het hebben van significante beperkingen in zowel intellectueel
functioneren als in adaptieve vermogens welke vele dagelijkse sociale en praktische vaardigheden behelst.
Oorzaken:
- Genetisch afwijkingen
- Stoornissen voorafgaand of tijdens zwangerschap (prenataal)
- Problemen bij geboorte (perinataal)
- Beschadigingen na de geboorte (postnataal)
Genetische afwijkingen:
- Stofwisselingsziekten
- Syndroom van Down
- Syndroom van Angelman
- Syndroom Cri du Chat
- Prader-Willisyndroom
- Fragiele-X-syndroom
- Rettsyndroom
Prenatale oorzaken:
- Zwangerschapsvergiftiging
- Stofwisselingziekte moeder
- Gebruik alcohol, tabak of drugs
- Infecties als rodehond, mazelen
- Blootstelling aan straling (röntgen en radioactiviteit)
- Ondervoeding
- Leeftijd ouders
Perinatale oorzaken (hersenschade):
- Zuurstofgebrek
- Ernstige geelzucht
- Hersenbloeding kind
- Hartstilstand kind
- Vroeggeboorte
Postnatale oorzaken:
- Hersenvliesontsteking
- Ernstig ongeluk
- Medicijnen en vergiftigingen
- Zeer ernstige verwaarlozing
Diagnostisering
DSM à Significante beperkingen in het verstandelijk en adaptief functioneren (aanpassen aan situaties)
IQ
Zeer ernstige VB
- IQ <20
- Sterk vertraagde en vaak stilstaande ontwikkeling op vrijwel alle gebieden
- Totaal afhankelijk van anderen
- Bijkomende beperkingen of stoornissen
,Matige VB
- IQ 35-50
- Mogelijkheden om te communiceren à enkele woorden tot hele zinnen, volwassenen
veelvoorkomende zinnen
- Denkwereld beperkt tot tastbare dingen in hun omgeving
- Begrijpen gevoelens niet
- Weinig afwijkingen in lichamelijke ontwikkeling
- Traagheid in motoriek
- Ongecontroleerde bewegingen en houterigheid
Lichte VB
- IQ 50-70
- Pas waarneembaar als kind naar de basisschool gaat; ontwikkeling lijkt in eerste instantie normaal
- Vaardigheden traag aan te leren
- Grotere ontwikkelingsachterstand
Kan uitleggen wat wordt verstaan onder een meervoudige beperking, welke beperkingen vaak voorkomen
i.c.m. een verstandelijke beperking en uitleggen dat deze vaak dezelfde of samenhangende oorzaken hebben
Meervoudige beperking
Een meervoudige beperking is een ernstig verstandelijke beperking in combinatie met een lichamelijke
beperking;
- Visuele problemen
- Gehoorproblemen
- Epilepsie
- Maagdarmproblemen (vaak sonde)
- Luchtweginfecties
- Motorische problemen
Beperkingen i.c.m. VB
- Aangeboren afwijkingen zoals hartafwijkingen
- Infecties
- Epilepsie
- Motorische problemen
- Scoliose
- Voedingsproblemen
- Gedragsproblemen;
o Druk gedrag
o Structuur gebonden gedrag
o Internaliserend gedrag (naar binnen gesloten)
Kan de oorzaak, risicofactoren, diagnostiek en kenmerken (cognitieve-, taal-, sociale-ontwikkeling) van het
syndroom van Down uitleggen
Oorzaak
- Fout tijdens celdeling; trisomie chromosoom 21
Soorten
- Translocatie trisomie (4%, erfelijk) à het extra chromosoom 21 zit vast aan chromosoom 13, 14
of 15
- Mozaïek-trisomie (2,5%) à normale cellen en cellen met trisomie 21, minder duidelijke uiterlijke
kenmerken
,Risicofactoren
Leeftijd moeder hoger; <30 jaar 1 op 2000 kans, >40 jaar 1 op 50 kans
Diagnostiek
- NIPT-test tijdens zwangerschap om chromosoomafwijkingen te onderzoeken
- Chromosomenonderzoek (karyogram), wordt bekeken of het kind inderdaad 47 chromosomen
heeft i.p.v. 46
Kenmerken
- Scheefstaande ogen
- Extra huidplooi binnenste ooghoeken
- Kleine schedel, weinig achterhoofd
- Asymmetrische oren
- Kleine mond en dikke tong
- Brede, korte nek
- Korte armen, benen en voeten
- Korte, brede handen
- Kleine, kromme pinken
- Ruimte tussen 1e en 2e teen
- Langzamere ontwikkeling, zowel lichamelijk als verstandelijk
Kan de anatomie en fysiologie van het spierstelsel uitleggen
Functies skeletspieren
Ø Bewegen skeletdelen
Ø Handhaven houding en lichaamspositie
Ø Ondersteunen weke delen
Ø Openen en sluiten van in- en uitgangen (kringspieren, mond bijv.)
Ø Handhaven lichaamstemperatuur
Bouw van een spier (musculus, m.)
Ø Bundels
Ø Spiervezel; cel van de spier met meerdere celkernen
Ø Contractiele elementen; onderdeeltjes die kunnen samentrekken in de spier
Ø Bindweefsellaagjes; epimysium (omgeeft hele skeletspier), perimysium (omgeeft een spierbundel),
endomysium (omgeeft de spiervezel)
Spiervezels
Ø Myofibrillen
Ø Sarcomeren, kunnen samentrekken (contractiel element)
Ø Actine: dun filament
Ø Myosine: dik filament
, Crossbridges
Contacten die gelegd worden tussen actine en myosine om ervoor te zorgen dat ze naar elkaar worden
toegetrokken
Spierinnervatie
Overbrengen elektrische prikkel van een zenuw naar een spier
Via neuromusculair junction à overgang tussen motorische eindplaat (synaps motorisch neuron) en
sarcolemma
Sarcolemma, t-tubuli en sarcoplasmatisch reticulum
Signaal gaat van het motorisch neuron à sarcolemma à t-tubuli à sarcoplasmatisch reticulum geactiveerd
waarbij calcium vrijkomt
Calcium nodig om spieren te kunnen laten samentrekken, het zorgt ervoor dat de bindingsplaatsen voor de
crossbridges worden vrijgemaakt
Zonder calcium zijn er geen bindingsplaatsen en kan de spier dus niet samentrekken
Samenvattend plaatje
