IMPLEMENTATIEPLAN
Minor Fysiotherapie & Kinderen, Volwassenen
& Ouderen
,INHOUDSOPGAVE
Inleiding.................................................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 1: De zeven stappen van implementatie .......................................................................... 4
Hoofdstuk 1.1: Stap 1 .......................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 1.2: Stap 2 t/m 3 ................................................................................................................. 4
Hoofdstuk 1.2.1: Kwantitatief onderzoek ......................................................................................... 4
Hoofdstuk 1.2.2: Kwalitatief onderzoek ............................................................................................ 4
Hoofdstuk 1.3: Stap 4 t/m 7 ................................................................................................................. 5
Hoofdstuk 2: Het eindproduct .............................................................................................................. 6
Hoofdstuk 2.1: Praktische toepasbaarheid en haalbaarheid ............................................................... 6
Hoofdstuk 2.2: Creatief proces ............................................................................................................ 6
Hoofdstuk 2.3: Innovatie van het product ............................................................................................ 7
Hoofdstuk 2.3.1: Overview van het project ...................................................................................... 7
Hoofdstuk 2.3.2: Doorontwikkelen van het product ......................................................................... 7
Hoofdstuk 2.4: Relevantie van het product .......................................................................................... 8
Hoofdstuk 2.5: Samenwerking met de opdrachtgever ....................................................................... 10
Hoofdstuk 3: Verantwoording van het eindproduct......................................................................... 11
Hoofdstuk 3.1: Aanleiding voor het product ....................................................................................... 11
Hoofdstuk 3.1.1: De huidige situatie .............................................................................................. 11
Hoofdstuk 3.1.2: Literatuurstudie ................................................................................................... 11
Hoofdstuk 3.2: Projectorganisatie en beheersing .............................................................................. 12
Hoofdstuk 3.2.1: Projectorganisatie ............................................................................................... 12
Hoofdstuk 3.2.2: Risicoanalyse ...................................................................................................... 13
Hoofdstuk 3.3: Implementatieplan ..................................................................................................... 15
Hoofdstuk 3.3.1: Belemmerende en bevorderende factoren ......................................................... 15
Hoofdstuk 3.3.2: Kwaliteitsindicatoren ........................................................................................... 16
Hoofdstuk 3.4: Evaluatie en reflectie op het proces .......................................................................... 17
Bibliografie........................................................................................................................................... 18
1
, INLEIDING
Developmental Coordination Disorder (DCD) is bij de classificatie opgenomen in de groep
‘Neurologische ontwikkelingsstoornissen’ en staat als eerste aandoening onder de subgroep
met de naam ‘Motorische stoornissen’. De prevalentie van kinderen met DCD wordt geschat
tussen de 2-20%, waarbij 5-6% het vaakst geciteerd wordt vanuit de literatuur. DCD komt
vaker voor bij jongens, dan bij meisjes (Federatie Medisch Specialisten, 2012-2021). Motori-
sche problemen van kinderen met DCD komen in de eerste plaats tot uiting in complexe mo-
torische vaardigheden, waarbij de coördinatie van een reeks bewegingen voorop staat. De
ernst van de motorische beperking is niet alleen van invloed op de manier waarop DCD zich
manifesteert, maar ook op activiteiten en participatie, iets wat belangrijke implicaties met zich
meebrengt voor de behandeling.
Vanuit de opleiding Fysiotherapie aan de Hanzehogeschool Groningen (minor Fysiotherapie
& Kinderen) is er opdracht gegeven om bezig te gaan met het onderzoek naar hoe kinderen
met Developmental Coordination Disorder (DCD) beter kunnen meekomen in het dagelijks
leven. Na gesprekken met *anoniem* en *anoniem*, is er contact gelegd met *anoniem*. Van-
uit deze specialisten is er naar voren gekomen dat er nog verbeterpunten liggen in de bege-
leiding van kinderen met DCD binnen de sportlessen.
Op basis van deze informatie is het overkoepelende onderzoek ‘(Hand)boek participatie voor
kinderen met DCD’ opgestart, bestaande uit een kwantitatief en kwalitatief onderzoek, het
eindproduct en dit implementatieplan.
Achtergrond onderzoek
Maar waar liggen dan deze verbeterpunten? En is het ook daadwerkelijk zo’n groot probleem?
Om dit te onderzoeken is er voor gekozen om een steekproef te doen onder sport- en gymdo-
centen, (buurt)sportcoaches en pedagogisch medewerkers (die werken op een Sport-BSO).
Middels een onderzoeks-enquête zijn uiteindelijk 69 mensen benaderd. Middels een semige-
structureerde enquête werden in totaal 31 vragen gesteld, waarbij werd ingegaan op algemene
informatie over de respondent en zijn/haar werk, algemene kennis omtrent DCD, ervaringen
met de omgang met deze kinderen en waar men behoefte aan heeft (omtrent het product).
Uit de enquête is onder andere gebleken wat praktische knelpunten zijn en welke handvaten
beweegprofessionals nog missen. Te weinig uren, te grote groepen, een te laag kennisniveau,
de sociale setting in de klas en het niet ‘anders’ willen zijn dan leeftijdsgenootjes wordt vaak
genoemd. Om deze knelpunten te kunnen oplossen, zijn beweegprofessionals op zoek naar
korte en praktische oplossingen, waaronder een lijst met opvallende kenmerken, een beslis-
boom voor het wel of niet doorverwijzen, huiswerkoefeningen, bruikbare motorische testen en
werkvormen die kunnen helpen tijdens de lessen. Er is gekozen voor het benaderen van spe-
cialisten op het gebied van DCD (o.a. revalidatiearts, kinderfysiotherapeuten, ALO), om deze
knelpunten te vertalen naar oplossingen. Dit zal worden samengevoegd in een (hand)boek
voor beweegprofessionals, waarbij in verschillende hoofdstukken zal worden ingegaan op ken-
nisniveau, de vicieuze cirkel, omgang met het kind en oplossingen voor tijdens de sportlessen.
Doel, resultaten en afbakening van het implementatieplan
Het doel van het implementatieplan is om aanbevelingen en adviezen te geven voor het verder
blijven ontwikkelen van het product, om te voorkomen dat het een ‘dertien in een dozijn’ wordt.
Aangezien wij in de zorgsector werken en wij geen ondernemers onder ons hebben, kiezen
wij ervoor om het boek ‘Implementatie: effectieve verbetering van de patiëntenzorg’ van Wen-
sing & Grol te gebruiken. Een masterclass van de ABN AMRO heeft verdere antwoorden ge-
geven op overgebleven vragen.
De ambitie is dat er meer kennis komt onder de beweegprofessionals, kinderen eerder worden
doorverwezen bij een vermoeden van DCD, er meer begrip en bekendheid komt voor deze
2
Minor Fysiotherapie & Kinderen, Volwassenen
& Ouderen
,INHOUDSOPGAVE
Inleiding.................................................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 1: De zeven stappen van implementatie .......................................................................... 4
Hoofdstuk 1.1: Stap 1 .......................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 1.2: Stap 2 t/m 3 ................................................................................................................. 4
Hoofdstuk 1.2.1: Kwantitatief onderzoek ......................................................................................... 4
Hoofdstuk 1.2.2: Kwalitatief onderzoek ............................................................................................ 4
Hoofdstuk 1.3: Stap 4 t/m 7 ................................................................................................................. 5
Hoofdstuk 2: Het eindproduct .............................................................................................................. 6
Hoofdstuk 2.1: Praktische toepasbaarheid en haalbaarheid ............................................................... 6
Hoofdstuk 2.2: Creatief proces ............................................................................................................ 6
Hoofdstuk 2.3: Innovatie van het product ............................................................................................ 7
Hoofdstuk 2.3.1: Overview van het project ...................................................................................... 7
Hoofdstuk 2.3.2: Doorontwikkelen van het product ......................................................................... 7
Hoofdstuk 2.4: Relevantie van het product .......................................................................................... 8
Hoofdstuk 2.5: Samenwerking met de opdrachtgever ....................................................................... 10
Hoofdstuk 3: Verantwoording van het eindproduct......................................................................... 11
Hoofdstuk 3.1: Aanleiding voor het product ....................................................................................... 11
Hoofdstuk 3.1.1: De huidige situatie .............................................................................................. 11
Hoofdstuk 3.1.2: Literatuurstudie ................................................................................................... 11
Hoofdstuk 3.2: Projectorganisatie en beheersing .............................................................................. 12
Hoofdstuk 3.2.1: Projectorganisatie ............................................................................................... 12
Hoofdstuk 3.2.2: Risicoanalyse ...................................................................................................... 13
Hoofdstuk 3.3: Implementatieplan ..................................................................................................... 15
Hoofdstuk 3.3.1: Belemmerende en bevorderende factoren ......................................................... 15
Hoofdstuk 3.3.2: Kwaliteitsindicatoren ........................................................................................... 16
Hoofdstuk 3.4: Evaluatie en reflectie op het proces .......................................................................... 17
Bibliografie........................................................................................................................................... 18
1
, INLEIDING
Developmental Coordination Disorder (DCD) is bij de classificatie opgenomen in de groep
‘Neurologische ontwikkelingsstoornissen’ en staat als eerste aandoening onder de subgroep
met de naam ‘Motorische stoornissen’. De prevalentie van kinderen met DCD wordt geschat
tussen de 2-20%, waarbij 5-6% het vaakst geciteerd wordt vanuit de literatuur. DCD komt
vaker voor bij jongens, dan bij meisjes (Federatie Medisch Specialisten, 2012-2021). Motori-
sche problemen van kinderen met DCD komen in de eerste plaats tot uiting in complexe mo-
torische vaardigheden, waarbij de coördinatie van een reeks bewegingen voorop staat. De
ernst van de motorische beperking is niet alleen van invloed op de manier waarop DCD zich
manifesteert, maar ook op activiteiten en participatie, iets wat belangrijke implicaties met zich
meebrengt voor de behandeling.
Vanuit de opleiding Fysiotherapie aan de Hanzehogeschool Groningen (minor Fysiotherapie
& Kinderen) is er opdracht gegeven om bezig te gaan met het onderzoek naar hoe kinderen
met Developmental Coordination Disorder (DCD) beter kunnen meekomen in het dagelijks
leven. Na gesprekken met *anoniem* en *anoniem*, is er contact gelegd met *anoniem*. Van-
uit deze specialisten is er naar voren gekomen dat er nog verbeterpunten liggen in de bege-
leiding van kinderen met DCD binnen de sportlessen.
Op basis van deze informatie is het overkoepelende onderzoek ‘(Hand)boek participatie voor
kinderen met DCD’ opgestart, bestaande uit een kwantitatief en kwalitatief onderzoek, het
eindproduct en dit implementatieplan.
Achtergrond onderzoek
Maar waar liggen dan deze verbeterpunten? En is het ook daadwerkelijk zo’n groot probleem?
Om dit te onderzoeken is er voor gekozen om een steekproef te doen onder sport- en gymdo-
centen, (buurt)sportcoaches en pedagogisch medewerkers (die werken op een Sport-BSO).
Middels een onderzoeks-enquête zijn uiteindelijk 69 mensen benaderd. Middels een semige-
structureerde enquête werden in totaal 31 vragen gesteld, waarbij werd ingegaan op algemene
informatie over de respondent en zijn/haar werk, algemene kennis omtrent DCD, ervaringen
met de omgang met deze kinderen en waar men behoefte aan heeft (omtrent het product).
Uit de enquête is onder andere gebleken wat praktische knelpunten zijn en welke handvaten
beweegprofessionals nog missen. Te weinig uren, te grote groepen, een te laag kennisniveau,
de sociale setting in de klas en het niet ‘anders’ willen zijn dan leeftijdsgenootjes wordt vaak
genoemd. Om deze knelpunten te kunnen oplossen, zijn beweegprofessionals op zoek naar
korte en praktische oplossingen, waaronder een lijst met opvallende kenmerken, een beslis-
boom voor het wel of niet doorverwijzen, huiswerkoefeningen, bruikbare motorische testen en
werkvormen die kunnen helpen tijdens de lessen. Er is gekozen voor het benaderen van spe-
cialisten op het gebied van DCD (o.a. revalidatiearts, kinderfysiotherapeuten, ALO), om deze
knelpunten te vertalen naar oplossingen. Dit zal worden samengevoegd in een (hand)boek
voor beweegprofessionals, waarbij in verschillende hoofdstukken zal worden ingegaan op ken-
nisniveau, de vicieuze cirkel, omgang met het kind en oplossingen voor tijdens de sportlessen.
Doel, resultaten en afbakening van het implementatieplan
Het doel van het implementatieplan is om aanbevelingen en adviezen te geven voor het verder
blijven ontwikkelen van het product, om te voorkomen dat het een ‘dertien in een dozijn’ wordt.
Aangezien wij in de zorgsector werken en wij geen ondernemers onder ons hebben, kiezen
wij ervoor om het boek ‘Implementatie: effectieve verbetering van de patiëntenzorg’ van Wen-
sing & Grol te gebruiken. Een masterclass van de ABN AMRO heeft verdere antwoorden ge-
geven op overgebleven vragen.
De ambitie is dat er meer kennis komt onder de beweegprofessionals, kinderen eerder worden
doorverwezen bij een vermoeden van DCD, er meer begrip en bekendheid komt voor deze
2
