Hoorcollege 2 Interne verhoudingen bij de
kapitaalvennootschappen (NV en BV)
1. Het bestuur
Het betreft een duale structuur d.w.z. dat de onderneming bestaat uit een bestuur en een algemene
vergadering van aandeelhouders.
Elke NV en BV hebben een duale structuur (lijken hiermee op de vereniging)
Derde orgaan mogelijk, namelijk de Raad van Commissarissen (verplicht bij structuurvennootschap
maar hiervoor kan ook vrijwillig worden gekozen)
Hoofdtaak: besturen (art. 2:129 lid 1/ 2:239 lid 1 BW).
Besturen de dagelijkse gang van zaken.
o De dagelijkse gang van zaken wordt bepaald door de aard van de onderneming maar ook het
doel van de onderneming.
o Leidinggeven aan de dagelijkse gang van zaken, beleidsvoorbereiding, strategiebepaling en
beleidsuitvoering
He bestuur verricht haar raak in het kader van het doel van de vennootschap.
o Wat is het doel van de vennootschap? Dit is terug te vinden in de statuten van de
vennootschap
o Dit betekent niet dat alle handelingen van het bestuur moeten zijn gericht op het doel van de
vennootschap. Het bestuur is ook bevoegd om secundaire handelingen te verrichten.
o Secundaire handelingen handelingen die niet de kernactiviteiten betreffen, maar
handelingen die het makkelijker maken om die kernactiviteiten te kunnen uitvoeren
(ondersteunende activiteiten). Het zijn handelingen die naar gebruik of redelijkerwijs uit het
doel voortvloeien en daar mee samen hangen.
Let op: aandeelhouders zijn geen eigenaar (juridisch eigendom), maar hebben wel een economisch eigendom.
Vertegenwoordiging
De belangrijkste taak van het bestuur extern gezien is vertegenwoordiging van de vennootschap naar buiten
toe. Herkomst van deze taak vloeit voort uit EU recht art 9 richtlijn 2017/1132. Deze richtlijn noemt niet het
orgaan dat bevoegd is tot vertegenwoordiging, het is aan de lidstaten om dit te bepalen.
Volgens lid 2 van artikel 9 van de richtlijn de vertegenwoordigingsbevoegd in beginsel onbeperkt en
onvoorwaardelijk.
Indien er toch beperkingen zijn aangebracht en de beperking wordt overtreden, dan kan de
vennootschap nog steeds gebonden worden.
o De beperking kan in beginsel niet worden tegengeworpen aan derden, ook indien de
beperking is gepubliceerd.
o In de staturen kunnen hier wel grenzen aan worden gesteld, maar deze grenzen kunnen niet
worden tegengeworpen aan derden ook niet indien deze in het handelsregister zijn
ingeschreven
Toch zijn er twee beperkingen van de externe werking mogelijk ( overgenomen door Nederland in
art. 2:130 lid 2/2:240 lid 2 BW):
o Indien de bevoegdheid slechts aan één of meer (gezamenlijk handelende) bestuurders
toekomt; en2
, o Indien de bestuurder slechts met medewerking van een of meer anderen wordt
vertegenwoordigd.
Art. 2:130/ 2:240 BW:
Lid 1: het bestuur (als orgaan) vertegenwoordigt de vennootschap (dwingend recht kan niet
worden afgeweken);
Lid 2: de bevoegdheid komt mede aan iedere bestuurder toe (regelend recht, afwijkingen mogelijk in
de statuten van de venootschap);
Lid 2: de bevoegdheid komt slechts aan één of meer bestuurders toe (heeft externe werking, de
vennootschap raakt dus nietgebonden aan een onbevoegd gedane vertegenwoordiging de
vertegenwoordiger blijft dan individueel gebonden); en
Lid 2: de bestuurder mag slechts met medewerking van een of meer anderen vertegenwoordigen
(heeft externe werking, de vennootschap raakt dus nietgebonden aan een onbevoegd gedane
vertegenwoordiging de vertegenwoordiger blijft dan individueel gebonden);
De enige beperkingen die externe werkingen die externe werking
Lid 3: bevoegdheid tot vertegenwoordiging die aan het bestuur of een bestuurder toekomt, is
onbeperkt of onvoorwaardelijk, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit.
o Iedere andere dan hiervoor vermelde vertegenwoordigingsbeperking in de statuten heeft
geen externe werking.
o I.e A is enkel bevoegd tot 5000 heeft geen externe werking. Bij overtreding raakt de
vennootschap wel gebonden externe werking. Dit kan wel interne werking hebben, het
kan leiden tot interne bestuurdersaansprakelijkheid
Gevolgen overschrijding vertegenwoordigingsbevoegdheid:
Indien de beperking wettelijk voorgeschreven is voorgeschreven (als bedoeld in lid 2)? Art. 2:130/
2:240 lid 3 BW. Deze beperking kan slechts door de vennootschap zelf worden ingeroepen.
Indien de beperking niet wettelijk is voorgeschreven?
o Geen externe werking.
o Wel interne werking want de bestuurder overtreedt de in de statuten vastgelegde
bevoegdheden
o Bestuursaansprakelijkheid (art. 2:9 BW); of
o Ontslag bestuur/ bestuurder.
Openbaarmaking vertegenwoordigingsbevoegdheid: Art. 2:6 lid 2 BW en art. 25 lid 1 en 2 Hrgw. Op de
wettelijke toegestane beperking van de vertegenwoordigingsbevoegdheid kan door de vennootschap geen
beroep worden gedaan indien deze niet is ingeschreven is in het handelsregister, althans niet indien de
wederpartij hiervan onkundig was
Vertegenwoordiging door anderen: het komt in de praktijk vaker voor dat naast het bestuur/bestuurders ook
anderen bevoegd zijn tot vertegenwoordiger (i.e. procuratiehouder)
Statutaire vertegenwoordiger Krachtens volmacht
Art. 2:130/240 lid 4 BW Titel 3 Boek 3 BW
Dit moet statutair worden
Volmacht bij bestuursbesluit
vastgelegd.
Oprichters/AVA Door hen die wettelijk/statutair vertegenwoordigingsbevoegd zijn (de
individuele bestuurders die vertegenwoordiging bevoegd zij kunnen deze
verlenen)
Zij hoeft niet uitdrukkelijk te worden gegeven maar kan ook besloten liggen in
aanstelling of inherent zijn aan een bepaalde functie bij iemand bij de
, venootschap)
De bevoegdheid kan niet verder gaan dan deze van degene die de volmacht
geeft
De bevoegdheid is van incidentele aard. De bevoegdheid hoeft niet onbeperkt en onvoorwaardelijk te zijnIedere
statutaire beperking is in beginsel geoorloofd en heeft externe werking (mits gepubliceerd). Bij overtreding is de
vennootschap niet gebonden, mits de vennootschap hier een beroep op doet
Bij een volmacht kunnen dus wel beperkingen worden gesteld aan de vertegenwoordigingsbevoegdheid, zoals
een maximum van een geldbedrag.
Bestuur – Richtsnoer
De richtsnoer van het bestuur is het vennootschappelijk belang (art. 2:129 lid 5/ 2:239 lid 5 BW).
Er zijn verschillende modellen: het stakeholdersmodel, enlightened shareholdermodel, shareholdermodel.
In Nederland hebben wij een stakeholdersmodel.
Stakeholdersmodel het bestuur moet besluiten nemen met inachtneming van de belangen van alle
‘stakeholders’/betrokkenen van de vennootschap.
Shareholdermodel de richtsnoer is het belang van de aandeelhouders (dus winstmaximalisatie).
Enlighted shareholdermodel het bestuur moet primair handelen in het belang van de
aandeelhouders, maar op lange termij moet ook bijvoorbeeld worden gekeken naar de belangen van
werknemers.
Verschillende opvattingen vennootschappelijk belang:
Holistische opvatting de vennootschap is een instituut en heeft een zelfstandig belang bij haar
eigen gezonde bestaan, uitgroei en voortbestaan met het oog op het bereiken van haar doel (het gaat
dus om decontinuïteit van de onderneming en de daarin werkzame werknmers).
Resultante benadering het vennootschappelijk belang is niets ander dan het resultante van de
afweging alle betrokken belangen. Dus de uitkomst van alle betrokken belangen. Welk deelbelang
dient te prevaleren dient af te wegen hangt af van de omstandigheden van het geval
Leer van de leegte het vennootschappelijk belang is een inhoudsloos begrip. Het is een lege norm
die geen richting geeft.
ASMI & ABN AMRO de HR heeft het vennootschappelijk belang als resultante aangemerkt. Het bestuur
heeft als taak het belang van de vennootschap en haar onderneming van de te behartigen. Dit werd uitgelegd
als de belangen van alle betrokkenen waaronder de aandeelhouders.
, De interne verhouding het bepalen van de strategie van de vennootschap en haar onderneming is in beginsel
een aangelegenheid van het bestuur waarop de RvC toezicht houdt. De aandeelhouder kunnen hun
opvattingen ter zake uiteenzetten door de haar wettelijk en statutair toegekende rechten. Het bestuur moet
aan de AVA, verantwoording afleggen over het beleid, maar (behoudens wettelijke en statutaire regelingen) zij
behoeft de ava niet voorafgaand aan het nemen van het besluit in haar besluitvorming te betrekken.
Cacún De HR hangt hier meer de holistische benadering aan te hangen. Het bestuur haar taak is het
behartigen van het belang van de vennootschap en haar onderneming. Dit werd uitgelegd als en het
bevorderen van het bestendige succes van de onderneming.
Mbt het bestuur vna een Joint venture een samenwerking tussen twee rechtspersonen. Heeft de HR het
volgende overwogen:
kapitaalvennootschappen (NV en BV)
1. Het bestuur
Het betreft een duale structuur d.w.z. dat de onderneming bestaat uit een bestuur en een algemene
vergadering van aandeelhouders.
Elke NV en BV hebben een duale structuur (lijken hiermee op de vereniging)
Derde orgaan mogelijk, namelijk de Raad van Commissarissen (verplicht bij structuurvennootschap
maar hiervoor kan ook vrijwillig worden gekozen)
Hoofdtaak: besturen (art. 2:129 lid 1/ 2:239 lid 1 BW).
Besturen de dagelijkse gang van zaken.
o De dagelijkse gang van zaken wordt bepaald door de aard van de onderneming maar ook het
doel van de onderneming.
o Leidinggeven aan de dagelijkse gang van zaken, beleidsvoorbereiding, strategiebepaling en
beleidsuitvoering
He bestuur verricht haar raak in het kader van het doel van de vennootschap.
o Wat is het doel van de vennootschap? Dit is terug te vinden in de statuten van de
vennootschap
o Dit betekent niet dat alle handelingen van het bestuur moeten zijn gericht op het doel van de
vennootschap. Het bestuur is ook bevoegd om secundaire handelingen te verrichten.
o Secundaire handelingen handelingen die niet de kernactiviteiten betreffen, maar
handelingen die het makkelijker maken om die kernactiviteiten te kunnen uitvoeren
(ondersteunende activiteiten). Het zijn handelingen die naar gebruik of redelijkerwijs uit het
doel voortvloeien en daar mee samen hangen.
Let op: aandeelhouders zijn geen eigenaar (juridisch eigendom), maar hebben wel een economisch eigendom.
Vertegenwoordiging
De belangrijkste taak van het bestuur extern gezien is vertegenwoordiging van de vennootschap naar buiten
toe. Herkomst van deze taak vloeit voort uit EU recht art 9 richtlijn 2017/1132. Deze richtlijn noemt niet het
orgaan dat bevoegd is tot vertegenwoordiging, het is aan de lidstaten om dit te bepalen.
Volgens lid 2 van artikel 9 van de richtlijn de vertegenwoordigingsbevoegd in beginsel onbeperkt en
onvoorwaardelijk.
Indien er toch beperkingen zijn aangebracht en de beperking wordt overtreden, dan kan de
vennootschap nog steeds gebonden worden.
o De beperking kan in beginsel niet worden tegengeworpen aan derden, ook indien de
beperking is gepubliceerd.
o In de staturen kunnen hier wel grenzen aan worden gesteld, maar deze grenzen kunnen niet
worden tegengeworpen aan derden ook niet indien deze in het handelsregister zijn
ingeschreven
Toch zijn er twee beperkingen van de externe werking mogelijk ( overgenomen door Nederland in
art. 2:130 lid 2/2:240 lid 2 BW):
o Indien de bevoegdheid slechts aan één of meer (gezamenlijk handelende) bestuurders
toekomt; en2
, o Indien de bestuurder slechts met medewerking van een of meer anderen wordt
vertegenwoordigd.
Art. 2:130/ 2:240 BW:
Lid 1: het bestuur (als orgaan) vertegenwoordigt de vennootschap (dwingend recht kan niet
worden afgeweken);
Lid 2: de bevoegdheid komt mede aan iedere bestuurder toe (regelend recht, afwijkingen mogelijk in
de statuten van de venootschap);
Lid 2: de bevoegdheid komt slechts aan één of meer bestuurders toe (heeft externe werking, de
vennootschap raakt dus nietgebonden aan een onbevoegd gedane vertegenwoordiging de
vertegenwoordiger blijft dan individueel gebonden); en
Lid 2: de bestuurder mag slechts met medewerking van een of meer anderen vertegenwoordigen
(heeft externe werking, de vennootschap raakt dus nietgebonden aan een onbevoegd gedane
vertegenwoordiging de vertegenwoordiger blijft dan individueel gebonden);
De enige beperkingen die externe werkingen die externe werking
Lid 3: bevoegdheid tot vertegenwoordiging die aan het bestuur of een bestuurder toekomt, is
onbeperkt of onvoorwaardelijk, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit.
o Iedere andere dan hiervoor vermelde vertegenwoordigingsbeperking in de statuten heeft
geen externe werking.
o I.e A is enkel bevoegd tot 5000 heeft geen externe werking. Bij overtreding raakt de
vennootschap wel gebonden externe werking. Dit kan wel interne werking hebben, het
kan leiden tot interne bestuurdersaansprakelijkheid
Gevolgen overschrijding vertegenwoordigingsbevoegdheid:
Indien de beperking wettelijk voorgeschreven is voorgeschreven (als bedoeld in lid 2)? Art. 2:130/
2:240 lid 3 BW. Deze beperking kan slechts door de vennootschap zelf worden ingeroepen.
Indien de beperking niet wettelijk is voorgeschreven?
o Geen externe werking.
o Wel interne werking want de bestuurder overtreedt de in de statuten vastgelegde
bevoegdheden
o Bestuursaansprakelijkheid (art. 2:9 BW); of
o Ontslag bestuur/ bestuurder.
Openbaarmaking vertegenwoordigingsbevoegdheid: Art. 2:6 lid 2 BW en art. 25 lid 1 en 2 Hrgw. Op de
wettelijke toegestane beperking van de vertegenwoordigingsbevoegdheid kan door de vennootschap geen
beroep worden gedaan indien deze niet is ingeschreven is in het handelsregister, althans niet indien de
wederpartij hiervan onkundig was
Vertegenwoordiging door anderen: het komt in de praktijk vaker voor dat naast het bestuur/bestuurders ook
anderen bevoegd zijn tot vertegenwoordiger (i.e. procuratiehouder)
Statutaire vertegenwoordiger Krachtens volmacht
Art. 2:130/240 lid 4 BW Titel 3 Boek 3 BW
Dit moet statutair worden
Volmacht bij bestuursbesluit
vastgelegd.
Oprichters/AVA Door hen die wettelijk/statutair vertegenwoordigingsbevoegd zijn (de
individuele bestuurders die vertegenwoordiging bevoegd zij kunnen deze
verlenen)
Zij hoeft niet uitdrukkelijk te worden gegeven maar kan ook besloten liggen in
aanstelling of inherent zijn aan een bepaalde functie bij iemand bij de
, venootschap)
De bevoegdheid kan niet verder gaan dan deze van degene die de volmacht
geeft
De bevoegdheid is van incidentele aard. De bevoegdheid hoeft niet onbeperkt en onvoorwaardelijk te zijnIedere
statutaire beperking is in beginsel geoorloofd en heeft externe werking (mits gepubliceerd). Bij overtreding is de
vennootschap niet gebonden, mits de vennootschap hier een beroep op doet
Bij een volmacht kunnen dus wel beperkingen worden gesteld aan de vertegenwoordigingsbevoegdheid, zoals
een maximum van een geldbedrag.
Bestuur – Richtsnoer
De richtsnoer van het bestuur is het vennootschappelijk belang (art. 2:129 lid 5/ 2:239 lid 5 BW).
Er zijn verschillende modellen: het stakeholdersmodel, enlightened shareholdermodel, shareholdermodel.
In Nederland hebben wij een stakeholdersmodel.
Stakeholdersmodel het bestuur moet besluiten nemen met inachtneming van de belangen van alle
‘stakeholders’/betrokkenen van de vennootschap.
Shareholdermodel de richtsnoer is het belang van de aandeelhouders (dus winstmaximalisatie).
Enlighted shareholdermodel het bestuur moet primair handelen in het belang van de
aandeelhouders, maar op lange termij moet ook bijvoorbeeld worden gekeken naar de belangen van
werknemers.
Verschillende opvattingen vennootschappelijk belang:
Holistische opvatting de vennootschap is een instituut en heeft een zelfstandig belang bij haar
eigen gezonde bestaan, uitgroei en voortbestaan met het oog op het bereiken van haar doel (het gaat
dus om decontinuïteit van de onderneming en de daarin werkzame werknmers).
Resultante benadering het vennootschappelijk belang is niets ander dan het resultante van de
afweging alle betrokken belangen. Dus de uitkomst van alle betrokken belangen. Welk deelbelang
dient te prevaleren dient af te wegen hangt af van de omstandigheden van het geval
Leer van de leegte het vennootschappelijk belang is een inhoudsloos begrip. Het is een lege norm
die geen richting geeft.
ASMI & ABN AMRO de HR heeft het vennootschappelijk belang als resultante aangemerkt. Het bestuur
heeft als taak het belang van de vennootschap en haar onderneming van de te behartigen. Dit werd uitgelegd
als de belangen van alle betrokkenen waaronder de aandeelhouders.
, De interne verhouding het bepalen van de strategie van de vennootschap en haar onderneming is in beginsel
een aangelegenheid van het bestuur waarop de RvC toezicht houdt. De aandeelhouder kunnen hun
opvattingen ter zake uiteenzetten door de haar wettelijk en statutair toegekende rechten. Het bestuur moet
aan de AVA, verantwoording afleggen over het beleid, maar (behoudens wettelijke en statutaire regelingen) zij
behoeft de ava niet voorafgaand aan het nemen van het besluit in haar besluitvorming te betrekken.
Cacún De HR hangt hier meer de holistische benadering aan te hangen. Het bestuur haar taak is het
behartigen van het belang van de vennootschap en haar onderneming. Dit werd uitgelegd als en het
bevorderen van het bestendige succes van de onderneming.
Mbt het bestuur vna een Joint venture een samenwerking tussen twee rechtspersonen. Heeft de HR het
volgende overwogen:
