Samenvatting Onderzoek in de gezondheidszorg

Samenvatting OZM

Indeling onderzoek
- Definiërend onderzoek = waarbij je de bepaalde kenmerken van het onderwerp aangeeft
- Beschrijvend onderzoek = waarin je eigenschappen van het onderwerp in kaart brengt
- Vergelijkend onderzoek = waarin je verschillen tussen twee of meerdere groepen, situaties, of instrumenten
onderzoekt
- Verklarend onderzoek = richt zich op oorzaken en gevonden verschillen of verbanden
- Voorspellend onderzoek = waarmee je de gevolgen van het onderwerpt bekijkt
- Evaluerend onderzoek = het effect van een bepaalde interview of maatregen evalueert
- Voorschrijvend onderzoek = bedoeld is om maatregelen of richtlijnen op te stellen

De soort gegevens dat je verzamelt
- Kwalitatief onderzoek hierbij gaat het om gegevens over de beleving, ervaringen of verwachtingen van de
proefpersoon. Vind plaats in de alledaagse omgeving van de proefpersonen (naturalistisch onderzoek).
Kwalitatieve gegevens worden meestal verzameld met interviews, observaties en focusgroepdiscussie. Het
aantal proefpersonen liggen hier veel lager. De resultaten bevatten een uitgebreide en gedetailleerde
beschrijvingen.
- Kwantitatief onderzoek  hierbij zijn de uitkomstmaten makkelijk in cijfers uit te drukken. Voorbeelden:
bloeddruk, spierkracht, lichaamsgewicht, intelligentie. De aantal proefpersonen ligt hier hoger omdat je
minder tijd hebt.

Indeling op basis van tijdspad
- Dwarsdoorsnede onderzoek = als er sprake is van één meetmoment binnen een onderzoek
- Longitudinale onderzoek = bevat een periode van data verzameling meerdere meetmomenten
o Prospectief onderzoek = kijk je vooruit in de tijd. De uitkomst moet bij de start van het onderzoek
nog optreden.
o Retrospectief onderzoek = de uitkomstmaat is al opgetreden, je kijkt terug in de tijd om erachter te
komen welke variabelen op de uitkomstmaat invloed waren
- Follow-up onderzoek = je meet de variabelen op verschillende tijdstippen, je volgt de proefpersoon als het
ware.

Onderzoeksdesign
- Experimenteel onderzoek = verandert de onderzoeker bewust iets in de onderzoeksgroep: de interventie
- Observationeel onderzoek = beperkt de onderzoeker zich tot het verrichten van waarnemingen en metingen,
er wordt niet ingegrepen.

Experimenteel
- Hierbij deel je de proefpersonen in twee groepen
o Experimentele groep  stel je je bloot aan een bepaalde interventie
o Controle groep  hierbij krijgt deze groep geen interventie (placebo effect)
Je vergelijkt de uitkomsten van beide groepen, is er een verschil, dan is dit te wijten aan de interventie
Door gebruik van deze twee groepen kun je kijken od de interventie een daadwerkelijk een effect heeft, of
dat een eventuele verandering in de experimentele groep spontaan is opgetreden en niet te wijten is aan de
interventie
- Belangrijke kenmerk is de randomisatie = de toewijzing van de proefpersonen aan één van beide groepen op
basis van toeval. Door middel van randomisatie voorkom je selectie: alle kenmerken zijn in principe verdeeld
over beide groepen
- Het experiment is daardoor bij uitstek de beschikte om causale (oorzakelijk) verbanden te onderzoeken.
- Randomized clinical trial (RTC)
- Of double blind randomized clinical trial  hier is voor zowel de onderzoeker als voor de proefpersonen
onbekend wie in welke groep zit.

,Quasi-experiment
- Hierbij ga je uit van een bestaande groepen
- Doordat de toewijzing aan groepen niet op basis van toeval gebeurt, is er bij een quasi experiment minder
controle mogelijk dan bij een experiment. Er is een grote kans op vertekeningen van de
onderzoekresultaten, doordat de groepssamenstelling het onderzoeksresultaat mede bepaalt.

Pre-experiment
- Soms is het niet mogelijk om een controle groep samen te stellen. Het is immers niet mogelijk om een
bepaalde groep mensen te verbieden hiernaar te kijken of erover te lezen.
- Doordat er geen controle groep bestaat, is noot met zekerheid te zeggen of een eventuele verandering toe
te schrijven is aan de interventie of dat deze spontaan ook was opgetreden. Een pre-experiment heeft geen
enkele of slechts één vergelijking

Soorten onderzoeksdesign




Soorten onderzoek

Onderzoeks -
onderwerp




Weinig-
Iets bekend Veel bekend
bekend


Type onderzoek

Kwantitatief
correlationeel Interventie
beschrijvend

, Kwantitatief interventie onderzoek
- Randomised controlled trial (RCT)
o experimenteel
o heeft een controle groep
o onderwerp waar al veel over bekend is
o het gaat over effecten, interventie, van iets op
de deelnemers, onderzoek naar risicofactoren
binnen een natuurlijke context
- beste onderzoek voor oorzakelijk verband
o random verdeling proefpersonen
 blindering
 placebo interventie
- nadeel
o vaak duur
o niet altijd mogelijk
 niet ethische interventie/leefstijlfactor
 blindering

kwantitatief observationeel onderzoek
- Cross sectioneel onderzoek
o Geen experiment, er wordt alleen een vraag gesteld en daarna een test. Vaak met vragenlijsten of
metingen op het lichaam
o verbanden leggen: risicofactor en uitkomst gemeten
op één moment in de tijd
o Of beschrijven van een huidige situatie
o Voordelen
 Goedkoop en relatief snel uit te voeren
 Meerdere factoren in relatie tot probleem
o Nadeel
 Geen causaal verband
 Ongeschikt voor zeldzame aandoening

- cohort onderzoek
o vaststaande groep
o meest nauwkeurige observationele
onderzoeksdesign
o er wordt uitgegaan van de risicofactor
 patienten groep over langere tijd gevolgd
 prospectief – retrospectief
o voordeel
 je hebt een tijdslijn
 meerdere factoren in relatie tot
probleem
o nadeel
 ongeschikt voor zeldzame ziekten
 tijdrovend en duur
 verlies proefpersoon uit follow up
 ontbreken gegevens