Duitse grammatica
Naamvallen
Het Duits kent vier naamvallen. De naamval van een zinsdeel hangt af van
de functie van dat zinsdeel in de zin.
1e naamval = onderwerp en naamwoordelijk deel van het gezegde
2e naamval = verband tussen twee zelfstandige naamwoorden (na ‘van’)
3e naamval = meewerkend voorwerp (aan/voor)
4e naamval = lijdend voorwerp en tijdsbepaling zonder voorzetsel
Mannelijk Vrouwelijk Onzijdig Meervoud
e
1 naamval Der Die Das Die
2e naamval Des Der Des Der
3e naamval Dem Der Dem Den
4e naamval den Die Das die
Haben, sein en werden
Haben – hebben
o.t.t. o.v.t. Voltooid
deelwoord
ich Habe Hatte
du Hast Hattest
er/sie/es Hat Hatte Gehabt
wir Haben Hatten
ihr Habt Hattet
sie/Sie Haben Hatten
Sein – zijn
o.t.t. o.v.t. Voltooid
deelwoord
ich Bin War
du Bist Warst
er/sie/es Ist War Gewesen
wir Sind Waren
ihr Seid Wart
sie/Sie Sind waren
Werden – zullen (toekomst)
o.t.t. o.v.t. Voltooid
deelwoord
ich Werde Würde
du Wirst Würdest
er/sie/es Wird Würde
wir Werden Würden
ihr Werdet Würdet
, sie/Sie werden Würden
Werden – worden
o.t.t. o.v.t. Voltooid
deelwoord
ich Werde Wurde
du Wirst Wurdest
er/sie/es Wird Wurde Geworden/worden
wir Werden Wurden
ihr Werdet Wurdet
sie/Sie Werden Wurden
Bij het voltooid deelwoord van werden (worden) gebruik je geworden na
een zelfstandig naamwoord of bijvoeglijk naamwoord. In het Nederlands
staat er dan geworden.
- Mein Vater ist Leiter seiner abteilung geworden.
Worden staat in een lijdende zin na het voltooid deelwoord, als een
handeling wordt uitgedrukt. In het Nederlands ontbreekt hier dan het
voltooid deelwoord van worden. het kan er bij gedacht worden.
- Mein Bruder ist in eine höhere Stellung versetzt worden.
Als er een toestand wort uitgedrukt, ontbreekt het voltooid deelwoord
worden.
- Der Brief ist auf Niederländisch abgefasst
Als er al een voltooid deelwoord achterin de zin staat gebruik je worden en
anders geworden.
Het lidwoord en andere bepalende woorden
Het bepaald lidwoord
Mannelijk Vrouwelijk Onzijdig Meervoud
Der Brief Die Frima Das Hotel Die Preise
Des Briefes Der Firma Des Hotels Der Preise
Dem Brief Der Firma Dem Hotel Den Preisen
Den Brief Die Firma Das Hotel Die Preise
In de tweede naamval enkelvoud krijgen mannelijke en onzijdige
zelfstandige naamwoorden –es of –s. Zelfstandige naamwoorden op een
sisklank (s, ss, ß, x, z, sch) krijgen –es. Zelfstandige naamwoorden op en
toonloze lettergreep krijgen –s. in andere gevallen is de uitspraak of het
ritme van de zin beslissend.
In de derde naamval meervoud krijgt het zelfstandig naamwoord een –n,
behalve wanneer het meervoud eindigt op –n of –s.
De volgende woorden zijn bepaalde lidwoorden:
- Dies = deze, dit - All = alle
- Jen = die, dat, gene - Einig = enige, enkele
Naamvallen
Het Duits kent vier naamvallen. De naamval van een zinsdeel hangt af van
de functie van dat zinsdeel in de zin.
1e naamval = onderwerp en naamwoordelijk deel van het gezegde
2e naamval = verband tussen twee zelfstandige naamwoorden (na ‘van’)
3e naamval = meewerkend voorwerp (aan/voor)
4e naamval = lijdend voorwerp en tijdsbepaling zonder voorzetsel
Mannelijk Vrouwelijk Onzijdig Meervoud
e
1 naamval Der Die Das Die
2e naamval Des Der Des Der
3e naamval Dem Der Dem Den
4e naamval den Die Das die
Haben, sein en werden
Haben – hebben
o.t.t. o.v.t. Voltooid
deelwoord
ich Habe Hatte
du Hast Hattest
er/sie/es Hat Hatte Gehabt
wir Haben Hatten
ihr Habt Hattet
sie/Sie Haben Hatten
Sein – zijn
o.t.t. o.v.t. Voltooid
deelwoord
ich Bin War
du Bist Warst
er/sie/es Ist War Gewesen
wir Sind Waren
ihr Seid Wart
sie/Sie Sind waren
Werden – zullen (toekomst)
o.t.t. o.v.t. Voltooid
deelwoord
ich Werde Würde
du Wirst Würdest
er/sie/es Wird Würde
wir Werden Würden
ihr Werdet Würdet
, sie/Sie werden Würden
Werden – worden
o.t.t. o.v.t. Voltooid
deelwoord
ich Werde Wurde
du Wirst Wurdest
er/sie/es Wird Wurde Geworden/worden
wir Werden Wurden
ihr Werdet Wurdet
sie/Sie Werden Wurden
Bij het voltooid deelwoord van werden (worden) gebruik je geworden na
een zelfstandig naamwoord of bijvoeglijk naamwoord. In het Nederlands
staat er dan geworden.
- Mein Vater ist Leiter seiner abteilung geworden.
Worden staat in een lijdende zin na het voltooid deelwoord, als een
handeling wordt uitgedrukt. In het Nederlands ontbreekt hier dan het
voltooid deelwoord van worden. het kan er bij gedacht worden.
- Mein Bruder ist in eine höhere Stellung versetzt worden.
Als er een toestand wort uitgedrukt, ontbreekt het voltooid deelwoord
worden.
- Der Brief ist auf Niederländisch abgefasst
Als er al een voltooid deelwoord achterin de zin staat gebruik je worden en
anders geworden.
Het lidwoord en andere bepalende woorden
Het bepaald lidwoord
Mannelijk Vrouwelijk Onzijdig Meervoud
Der Brief Die Frima Das Hotel Die Preise
Des Briefes Der Firma Des Hotels Der Preise
Dem Brief Der Firma Dem Hotel Den Preisen
Den Brief Die Firma Das Hotel Die Preise
In de tweede naamval enkelvoud krijgen mannelijke en onzijdige
zelfstandige naamwoorden –es of –s. Zelfstandige naamwoorden op een
sisklank (s, ss, ß, x, z, sch) krijgen –es. Zelfstandige naamwoorden op en
toonloze lettergreep krijgen –s. in andere gevallen is de uitspraak of het
ritme van de zin beslissend.
In de derde naamval meervoud krijgt het zelfstandig naamwoord een –n,
behalve wanneer het meervoud eindigt op –n of –s.
De volgende woorden zijn bepaalde lidwoorden:
- Dies = deze, dit - All = alle
- Jen = die, dat, gene - Einig = enige, enkele
