1. Inleiding
In deze module wordt een familiegesprek beschreven. Door dit familiegesprek wordt de
zelfredzaamheid en samenredzaamheid in een familie vergroot. Dit is van belang omdat van een
familie wordt verwacht dat ze ondersteunen bij de zorg voor naasten. Door het familiegesprek
worden families begeleid en ondersteund om dit te verwezenlijken.
In het project Moeders van Midden-Groningen wordt ook gestreefd naar zelfredzaamheid door
nieuwe vaardigheden aan te leren. Daarnaast is er veel aandacht voor het gehele gezin en niet
alleen voor de moeder zelf. Dit komt omdat de moeder niet op zichzelf staat maar mee beweegt in
het gehele gezin. Sommige problemen kunnen hierdoor alleen worden opgelost door samenwerking
met het gehele gezin.
In het eerste hoofdstuk worden de begrippen zelfredzaamheid en samenredzaamheid uitgelegd
waarna er een koppeling wordt gemaakt naar de praktijk. In dit hoofdstuk wordt mijn eigen visie
hierop ook beschreven. In het tweede hoofdstuk wordt het familiegesprek uitgelegd en beschreven.
In hoofdstuk vier staat beschreven hoe gebruik is gemaakt van ICT in het begeleiden van een gezin.
In het laatste hoofdstuk staat het gespreksverslag.
60
, 2. Zelf- en samenredzaamheid
In dit hoofdstuk staat als eerste de definitie beschreven van zelf- en samenredzaamheid. Waarna het
wordt gekoppeld aan de praktijk doormiddel van voorbeelden. Daarna is mijn eigen visie over zelf-
en samenredzaamheid beschreven.
In Nederland wordt steeds meer waarde gehecht aan het bevorderen van zelfmanagement en
zelfredzaamheid bij chronische aandoeningen. Een van de redenen hiervoor is de groeiende vraag
naar zorg en een dreigend te kort aan zorgverleners door de vergrijzing. Een andere belangrijke
reden is dat mensen zelf graag meer regie willen over hun eigen leven (Jedeloo & van Weele, 2015).
Zelfredzaamheid is een begrip die verschillende definities kent. Het ministerie van VWS beschrijft
zelfredzaamheid binnen de zorg als: mensen moeten de mogelijkheid krijgen om de regie en
verantwoordelijkheid te pakken voor hun eigen behandeling. Zelfredzaamheid is het vermogen van
mensen om zichzelf te redden op alle levensterreinen met zo min mogelijk professionele
ondersteuning en zorg. Dit betekent niet dat je mensen aan hun lot moet overlaten (Jedeloo & van
Weele, 2015).
Samenredzaamheid is ook wel de zelfredzaamheid van de cliënt, hun mantelzorgers en familie.
Hierdoor zijn zorgvragers meer baas over hun eigen leven ook al zijn ze afhankelijk van anderen. Als
professional wil je voorkomen dat het samenredzaamheid raakt uitgeput en richt zich op het eigen
regie en draagkracht te versterken. Hiervoor is het van belang dat je de client goed kent en weet wie
er betrokken zijn in het netwerk van je client. Je hebt naast lichamelijke zorg ook oog voor het
welzijn en hun kwaliteit van leven (Vaalburg, z.d.).
2.1 Zelf- en samenredzaamheid in de praktijk
Binnen het team Moeders van Midden-Groningen staat zelf- en samenredzaamheid centraal. Het
doel van het project is de vaardigheden vergroten en te versterken bij de moeder en eventueel de
rest van het gezin/familie. Dit doen door het eerst voor te doen, daarna samen te doen en
uiteindelijk het zelf te laten doen.
Dit gebeurt al vanaf de intake, waar de moeder aangeeft op welke gebieden zij hulp kan gebruiken
en op welke gebieden het heel goed gaat. Op de gebieden waar hulp nodig is gaan we kijken hoe we
dit samen met moeder vorm gaan geven zodat moeder het uiteindelijk zelf kan. Hierbij kunnen
nieuwe vaardigheden woorden aangeleerd maar kan ook in het netwerk worden gekeken welke
mensen kunnen helpen hierbij.
Tijdens huisbezoeken staat de moeder/het gezin centraal dit betekent dat er altijd wordt gevraagd
waar behoefte aan is of waar tegen aan wordt gelopen. Dit pakken we dat samen op of worden
afspraken over gemaakt. Wij bemoeien ons niet bij dingen die het gezin of moeder zelf kan. Er wordt
actief gestimuleerd en gemotiveerd om zoveel mogelijk zelf te doen.
61
In deze module wordt een familiegesprek beschreven. Door dit familiegesprek wordt de
zelfredzaamheid en samenredzaamheid in een familie vergroot. Dit is van belang omdat van een
familie wordt verwacht dat ze ondersteunen bij de zorg voor naasten. Door het familiegesprek
worden families begeleid en ondersteund om dit te verwezenlijken.
In het project Moeders van Midden-Groningen wordt ook gestreefd naar zelfredzaamheid door
nieuwe vaardigheden aan te leren. Daarnaast is er veel aandacht voor het gehele gezin en niet
alleen voor de moeder zelf. Dit komt omdat de moeder niet op zichzelf staat maar mee beweegt in
het gehele gezin. Sommige problemen kunnen hierdoor alleen worden opgelost door samenwerking
met het gehele gezin.
In het eerste hoofdstuk worden de begrippen zelfredzaamheid en samenredzaamheid uitgelegd
waarna er een koppeling wordt gemaakt naar de praktijk. In dit hoofdstuk wordt mijn eigen visie
hierop ook beschreven. In het tweede hoofdstuk wordt het familiegesprek uitgelegd en beschreven.
In hoofdstuk vier staat beschreven hoe gebruik is gemaakt van ICT in het begeleiden van een gezin.
In het laatste hoofdstuk staat het gespreksverslag.
60
, 2. Zelf- en samenredzaamheid
In dit hoofdstuk staat als eerste de definitie beschreven van zelf- en samenredzaamheid. Waarna het
wordt gekoppeld aan de praktijk doormiddel van voorbeelden. Daarna is mijn eigen visie over zelf-
en samenredzaamheid beschreven.
In Nederland wordt steeds meer waarde gehecht aan het bevorderen van zelfmanagement en
zelfredzaamheid bij chronische aandoeningen. Een van de redenen hiervoor is de groeiende vraag
naar zorg en een dreigend te kort aan zorgverleners door de vergrijzing. Een andere belangrijke
reden is dat mensen zelf graag meer regie willen over hun eigen leven (Jedeloo & van Weele, 2015).
Zelfredzaamheid is een begrip die verschillende definities kent. Het ministerie van VWS beschrijft
zelfredzaamheid binnen de zorg als: mensen moeten de mogelijkheid krijgen om de regie en
verantwoordelijkheid te pakken voor hun eigen behandeling. Zelfredzaamheid is het vermogen van
mensen om zichzelf te redden op alle levensterreinen met zo min mogelijk professionele
ondersteuning en zorg. Dit betekent niet dat je mensen aan hun lot moet overlaten (Jedeloo & van
Weele, 2015).
Samenredzaamheid is ook wel de zelfredzaamheid van de cliënt, hun mantelzorgers en familie.
Hierdoor zijn zorgvragers meer baas over hun eigen leven ook al zijn ze afhankelijk van anderen. Als
professional wil je voorkomen dat het samenredzaamheid raakt uitgeput en richt zich op het eigen
regie en draagkracht te versterken. Hiervoor is het van belang dat je de client goed kent en weet wie
er betrokken zijn in het netwerk van je client. Je hebt naast lichamelijke zorg ook oog voor het
welzijn en hun kwaliteit van leven (Vaalburg, z.d.).
2.1 Zelf- en samenredzaamheid in de praktijk
Binnen het team Moeders van Midden-Groningen staat zelf- en samenredzaamheid centraal. Het
doel van het project is de vaardigheden vergroten en te versterken bij de moeder en eventueel de
rest van het gezin/familie. Dit doen door het eerst voor te doen, daarna samen te doen en
uiteindelijk het zelf te laten doen.
Dit gebeurt al vanaf de intake, waar de moeder aangeeft op welke gebieden zij hulp kan gebruiken
en op welke gebieden het heel goed gaat. Op de gebieden waar hulp nodig is gaan we kijken hoe we
dit samen met moeder vorm gaan geven zodat moeder het uiteindelijk zelf kan. Hierbij kunnen
nieuwe vaardigheden woorden aangeleerd maar kan ook in het netwerk worden gekeken welke
mensen kunnen helpen hierbij.
Tijdens huisbezoeken staat de moeder/het gezin centraal dit betekent dat er altijd wordt gevraagd
waar behoefte aan is of waar tegen aan wordt gelopen. Dit pakken we dat samen op of worden
afspraken over gemaakt. Wij bemoeien ons niet bij dingen die het gezin of moeder zelf kan. Er wordt
actief gestimuleerd en gemotiveerd om zoveel mogelijk zelf te doen.
61
