samenvatting jeugdcriminaliteit

Samenvatting jeugdcriminaliteit
Hoofdstuk 1: criminaliteit onder de loep

Criminologie = de wetenschap van misdaad en straf.
Misdaad of criminaliteit staat voor gedrag dat in strijd is met bepaalde normen en
waarop een straf staat. (je overtreedt de wet) De straf is de consequentie van het
overtreden van de regels.

Criminaliteit is een sociaal construct en afhankelijk van plaats en tijd.
Tegenwoordig wordt criminaliteit heel anders gezien als twintig jaar geleden. Nu
zijn sommige misdaden wel strafbaar, terwijl het vroeger legaal was. Ook
verschilt criminaliteit in plaats (cultuur). Sommige misdaden zijn bij ons niet
strafbaar, terwijl dat in andere landen wel strafbaar is.

Criminologische theorieën: twee stromingen
Vormen een ondersteuning bij het zoeken naar oorzaken en trends in de aard van
jeugdcriminaliteit

1. Oorzaaktheorieën
 Waarom overtreden mensen de wet?
 Waarom wel crimineel?
2. Controle- of beheersingstheorieën
 Waarom gehoorzamen mensen de wet?
 Waarom niet crimineel?

Oorzaaktheorieën

Biogenetische criminologie
 Fysieke kenmerken zijn van invloed op crimineel gedrag (asymmetrische
lichaamsbouw, oogdefecten, langere armen, doorgegroeide wenkbrauwen,
verschillen in oorgrootte).
 Tekort aan vitamine B en minder aanmaak van het stresshormoon lijdt tot
crimineel gedrag

Sociobiologische criminologie
 Kans op criminaliteit in gezinnen waar te weinig sociale controle is
 Kans op criminaliteit als de kwaliteit van opvoeding beïnvloedt wordt (niet
houden aan de normen, afwezigheid van één van de ouders,
verwaarlozing)

Psychopathologie
 Minder jarige daders met psychiatrische stoornissen hebben zes á zeven
keer zo vaak crimineel gedrag vertoont (ADHD, gedragsproblemen,
antisociale gedragsstoornissen)
 Denk hierbij aan ontoerekeningsvatbaarheid  als iemand ten gevolge van
zijn gebrekkige ontwikkeling of psychische stoornis niet in staat is geweest
om anders te handelen dan hij
deed.

Ontwikkelingscriminologie
 Antisociaal gedrag ontwikkelt zich bij een kind en leidt uiteindelijk tot
crimineel gedrag

,  Loeber e.a. noemt drie ontwikkelingstrajecten, die een jongere kan
doorlopen en die kunnen leiden tot ernstig crimineel gedrag.
o Een traject dat begint met openlijk probleemgedrag (agressie,
oppositie)
o Een traject dat begint met heimelijk probleemgedrag (diefstal,
vernieling)
o Een traject dat begint met autoriteitsconflicten voor het twaalfde
jaar
 Hoe eerder de start hoe groter de kans op het bereiken van het ernstigste
niveau: gewelddadig gedrag, ernstige misdaad
 Slechts een kleine groep jongeren bereikt het meest ernstige niveau
 De uitbreiding van probleemgedrag wordt steeds erger  van thuis naar
school naar de buurt en van bekenden naar vreemden.

Differentiële associatietheorie (de slechte vrienden theorie)
 Mensen worden niet slecht geboren, maar crimineel gedrag wordt
aangeleerd in sociale netwerken.
 Veel geconfronteerd worden met crimineel gedrag, geeft crimineel gedrag
en uiteindelijk wordt het ‘normaal’ gedrag.
 Crimineel gedrag komt door de sociale leertheorie, modeling, nadoen van
gedrag.

Rationele-keuzebenadering
 bij de rationele-keuzebenadering is meer aandacht voor het delict dan voor
de dader.
 Mensen kiezen niet voor de criminaliteit, maar ze komen toevallig (door
een samenloop van omstandigheden) in de criminaliteit terecht en nemen
een rationele beslissing om door te gaan op het criminele pad.
 Kosten-batenanalyse staat centraal  wat is de verhouding tussen de
opbrengt van criminaliteit (baten) in relatie tot de pakkans (kosten)

Niet de achtergronden van de dader zijn van belang, maar de omgeving
waarbinnen criminele gebeurtenissen plaatsvinden. ‘De gelegenheid maakt de
dief’.
 Technopreventie  cameratoezicht, elektronische beveiliging van artikelen
 Domeingerichte preventie  extra verlichting op donkere plekken,
plaatsen van bankjes of prullenbakken, buurtpreventieprojecten.

Er worden vier fasen onderscheiden, waaraan de daders keuzes maken
(beslissingsmomenten)
 Fase 1 – de bereidheid om misdrijven te plegen
 Fase 2 – de beslissing om daadwerkelijk een specifiek misdrijf te plegen
 Fase 3 – beslissingen die betrekking hebben op de concrete uitvoering van
specifieke misdrijven
 Fase 4 – betrekking op de evaluatie van de beslissingen om delicten te
blijven plegen of om ermee te stoppen.

Straintheorie
 Criminaliteit als uiting van spanning en protest
 Iedere burger streeft naar bepaalde doelen zoals financieel gewin en status
(presteren en uitblinken). De samenleving benadrukt die doelen en
stimuleert om ze te bereiken. Niet iedereen heeft dezelfde hoeveelheid en