Taak 1
Lezen van college
Leerdoelen:
1. Welke hormonen spelen een rol bij seks
2. Hoe ontwikkeld seksuele geaardheid zich
3. Wat is de ontwikkeling van cultuur
4. Wat is de invloed van cultuur?
5. Genderverschillen
6. Seksuele respons bij vrouwen
7. Wetenschappelijke theorieën
1. Welke hormonen spelen een rol bij seks
Geslachtshormonen zijn belangrijk voor het seksueel functioneren. Toch bevinden zich in
jonge kinderen nog geen geslachtshormonen terwijl deze wel seksuele responsen kunnen
vertonen. Hieruit valt te concluderen dat geslachtshormonen geen absolute noodzaak zijn.
Toch kunnen zich bij volwassen mensen seksuele problemen ontwikkelen als gevolg van
hormoondeficiëntie.
Geslachtshormonen en seksualiteit
Volwassen gonaden produceren de geslachtshormonen. De testes testosteron en de ovaria
oestradiol, progasteron en testosteron. Ook de bijnierschors produceren deze
geslachtshormonen. De gonaden worden aangezet door LH en FSH die onder invloed van
GnRH worden aangemaakt. Bij de man is testosteron het voornaamste androgeen. In
doelwitcellen wordt testosteron omgezet in DHT of oestradiol. Bij mannen en
postmenopauzal vrouwen is perifere omzetting (dat wil zeggen in de doelwitcellen) van
androsteendion of testosteron een belangrijke bron van oestrogenen. Progesteron, het
belangrijkste progestageen, komt voornamelijk uit het corpus luteum, dat in het ovarium
ontstaat uit de follikel, nadat ovulatie heeft plaatsgevonden.
, Regulatie van productie en negatieve feedback
Geproduceerde geslachtshormonen hebben remmende werking op de productie van GnRH.
Hierdoor komt dus minder GnRH vrij en neemt de productie van gonadotrofinen af
(geslachtsklier beïnvloedende hormonen) waardoor de productie van geslachtshormonen in
de gonaden afneemt.
Andere hormonen en seksualiteit
Afwijkingen in andere hormonen dan de geslachtshormonen kunnen de seksualiteit dan ook
in negatieve zin beı¨nvloeden. Bekende voorbeelden in dit verband zijn een hyper- of
hypofunctioneren van de schildklier of bijnier. ). Ook onvoldoende productie van insuline
door de eilandjes van Langerhans in de pancreas, met als gevolg een verhoogd
suikergehalte in het bloed, wordt gekoppeld aan seksuele disfuncties. Oxytocine is een
belangrijk hormoon bij bevalling en borstvoeding, maar blijkt ook belangrijk bij seksueel
functioneren en intimiteit. Bij zowel man als vrouw gaat de oxytocinespiegel omhoog bij
seksuele opwinding en na het orgasme. Oxytocine heeft ook een hechtingsbevorderend
effect.
Hype of realiteit? Vrouwelijke seksualiteit en hormonen; de rol van
testosteron
De rol van oestrogenen bij seksueel functioneren
De voornaamste rol van oestrogenen bij seksualiteit lijkt te zijn dat zij het brein ontvankelijk
maken voor de invloed van testosteron. Biologisch gezien is dit verklaarbaar:
testosteronspiegels zijn het hoogst op het moment in de cyclus dat ook de
oestrogeenspiegels het hoogst zijn en op het moment dat de kans op conceptie het hoogst
is: peri-ovulatoir. Daarnaast hebben oestrogenen invloed op stemming en op uiterlijke
kenmerken van seksuele aantrekkelijkheid en kan een oestrogeentekort tal van klachten
geven die, door hun invloed op stemming en zelfbeeld, de seksualiteit indirect negatief
beïnvloeden.
Seksuele responsen, het optreden van seksuele opwindingsgevoelens en lichamelijke
seksuele reacties (genitale vasocongestie en lubricatie) blijken echter niet niet
oestrogeenafhankelijk te zijn. Zo vond de Amsterdamse groep van Laan en Van Lunsen bij
herhaling dat er bij vrouwen vóór en na de overgang, met significante verschillen in
Lezen van college
Leerdoelen:
1. Welke hormonen spelen een rol bij seks
2. Hoe ontwikkeld seksuele geaardheid zich
3. Wat is de ontwikkeling van cultuur
4. Wat is de invloed van cultuur?
5. Genderverschillen
6. Seksuele respons bij vrouwen
7. Wetenschappelijke theorieën
1. Welke hormonen spelen een rol bij seks
Geslachtshormonen zijn belangrijk voor het seksueel functioneren. Toch bevinden zich in
jonge kinderen nog geen geslachtshormonen terwijl deze wel seksuele responsen kunnen
vertonen. Hieruit valt te concluderen dat geslachtshormonen geen absolute noodzaak zijn.
Toch kunnen zich bij volwassen mensen seksuele problemen ontwikkelen als gevolg van
hormoondeficiëntie.
Geslachtshormonen en seksualiteit
Volwassen gonaden produceren de geslachtshormonen. De testes testosteron en de ovaria
oestradiol, progasteron en testosteron. Ook de bijnierschors produceren deze
geslachtshormonen. De gonaden worden aangezet door LH en FSH die onder invloed van
GnRH worden aangemaakt. Bij de man is testosteron het voornaamste androgeen. In
doelwitcellen wordt testosteron omgezet in DHT of oestradiol. Bij mannen en
postmenopauzal vrouwen is perifere omzetting (dat wil zeggen in de doelwitcellen) van
androsteendion of testosteron een belangrijke bron van oestrogenen. Progesteron, het
belangrijkste progestageen, komt voornamelijk uit het corpus luteum, dat in het ovarium
ontstaat uit de follikel, nadat ovulatie heeft plaatsgevonden.
, Regulatie van productie en negatieve feedback
Geproduceerde geslachtshormonen hebben remmende werking op de productie van GnRH.
Hierdoor komt dus minder GnRH vrij en neemt de productie van gonadotrofinen af
(geslachtsklier beïnvloedende hormonen) waardoor de productie van geslachtshormonen in
de gonaden afneemt.
Andere hormonen en seksualiteit
Afwijkingen in andere hormonen dan de geslachtshormonen kunnen de seksualiteit dan ook
in negatieve zin beı¨nvloeden. Bekende voorbeelden in dit verband zijn een hyper- of
hypofunctioneren van de schildklier of bijnier. ). Ook onvoldoende productie van insuline
door de eilandjes van Langerhans in de pancreas, met als gevolg een verhoogd
suikergehalte in het bloed, wordt gekoppeld aan seksuele disfuncties. Oxytocine is een
belangrijk hormoon bij bevalling en borstvoeding, maar blijkt ook belangrijk bij seksueel
functioneren en intimiteit. Bij zowel man als vrouw gaat de oxytocinespiegel omhoog bij
seksuele opwinding en na het orgasme. Oxytocine heeft ook een hechtingsbevorderend
effect.
Hype of realiteit? Vrouwelijke seksualiteit en hormonen; de rol van
testosteron
De rol van oestrogenen bij seksueel functioneren
De voornaamste rol van oestrogenen bij seksualiteit lijkt te zijn dat zij het brein ontvankelijk
maken voor de invloed van testosteron. Biologisch gezien is dit verklaarbaar:
testosteronspiegels zijn het hoogst op het moment in de cyclus dat ook de
oestrogeenspiegels het hoogst zijn en op het moment dat de kans op conceptie het hoogst
is: peri-ovulatoir. Daarnaast hebben oestrogenen invloed op stemming en op uiterlijke
kenmerken van seksuele aantrekkelijkheid en kan een oestrogeentekort tal van klachten
geven die, door hun invloed op stemming en zelfbeeld, de seksualiteit indirect negatief
beïnvloeden.
Seksuele responsen, het optreden van seksuele opwindingsgevoelens en lichamelijke
seksuele reacties (genitale vasocongestie en lubricatie) blijken echter niet niet
oestrogeenafhankelijk te zijn. Zo vond de Amsterdamse groep van Laan en Van Lunsen bij
herhaling dat er bij vrouwen vóór en na de overgang, met significante verschillen in
