Hoorcolleges BB Anne Reniers
Hoorcolleges BB
Hoorcollege 1: Inleiding
Verschillende blokken:
- Erytrocyten afwijkingen: bijvoorbeeld anemie tekort aan rode bloedcellen en dus te weinig
zuurstof vervoer. Kan door onvoldoende aanmaak, afbraak of verlies van erytrocyten.
- Hemorragische diathese: verhoogde bloedingsneiging wat kan leiden tot overmatig
bloedverlies. Primaire of secundaire:
Primaire hemostase: afwijking aan vaatwand, trombocyten of aan de von Willebrand
factor (hechten bloedplaatjes aan vaatwand)
Secundaire hemostase: afwijkingen in de stollingsfactoren
- Leukocyten afwijkingen: bijvoorbeeld als gevolg van een acute infectie
- Lymfadenopathie: afwijking aan de lymfeknopen. Kan ook door een tumor: neoplasie.
Anamnese = ziektegeschiedenis en algemene indruk
1
,Hoorcolleges BB Anne Reniers
Hoorcollege 2: Anemie, diagnostisch pad
Anemie = bloedarmoede
Hierbij zijn er onvoldoende erytrocyten om de adequate oxygenatie van de weefsels te
verzorgen. Verschijnselen van dit zuurstofgebrek zijn snel buiten adem of verminderd
uithoudingsvermogen, vermoeid, compensatoir verhoogde adem- en hartfrequentie en
bleke slijmvliezen.
De bleke slijmvliezen zijn zichtbaar door de verminderde circulatie of door anemie.
Bij een verminderde circulatie zal je een snelle, zwakke en slecht gevulde pols voelen. Ook
zullen de extremiteiten koud aanvoelen.
Bij een anemie zal de adem- en polsfrequentie stijgen en zal de pols steil aanvoelen (hoge
druk door de lage viscositeit van rode bloedcellen). De extremiteiten zijn warm. Tussen de
harttonen kan je ook een ruis horen = systolische souffle.
Differentiële diagnose, wat is de oorzaak?
- bloedverlies: melena (zwarte ontlasting door bloed), hematochezia (bloed bij ontlasting) of
hematurie (bloed bij urine)
- afbraak van erytrocyten: door hemoglobinemia bloed bij urine en gele ontlasting. Ook
kunnen de sclera (oogslijmvlies) en andere slijmvliezen geel kleuren.
- onvoldoende aanmaak van erytrocyten: erytropoiesis vindt plaats in het beenmerg
- combinatie hiervan
Bevestiging en ernst van anemie bepalen kan doormiddel van het
aantonen van de hoeveelheid erytrocyten. Dit kan bijvoorbeeld
door het bepalen van de hematocriet (%rode bloedcellen): bloed
afnemen en centrifugeren, hierna bestaat het buisje uit een laagje
plasma, witte bloedcellen en rode bloedcellen. Daarna bepalen
hoeveel rode bloedcellen. Zie plaatje hiernaast: bij dehydratie
minder vocht en dus minder plasma en zo een hogere concentratie
rode bloedcellen. Bij bloedverlies lijkt de hematocriet hoger dan
dat hij in werkelijkheid is.
Onderzoeken of de aanmaak van erytrocyten goed is, kan door
middel van het nemen van een beenmerg biopt. Als er genoeg
erytroblasten, basofiele erytroblasten en polychromatofiele
erytroblasten aanwezig zijn weet je dat de aanmaak vanuit het
beenmerg goed is. Het kan ook op een eenvoudigere manier.
Namelijk het bepalen van de hoeveelheid polychromasie, deze zijn
groter, blauw, altijd in de bloedbaan en dus herkenbaar. Je kunt
deze kleuren met een blauw kleuring, waarbij het RNA gekleurd
wordt en je de reticulocyten (jonge erytrocyten) kleurt.
Een test om te kijken of er te veel afbraak (hemolyse) is, is de osmotische fragiliteit test van
erytrocyten: suspensie van ery’s in NaCl oplossing wordt gecentrifugeerd en bij een
verhoogde fragiliteit zie je vrij hemoglobine in de zoutoplossing en dus niet dat ze naar de
2
, Hoorcolleges BB Anne Reniers
bodem zakken. Bij een lagere NaCl gaat er namelijk water de ery’s in, waardoor ze kapot
gaan. Hoe gevoeliger de erytrocyten, hoe sneller ze kapot gaan.
Immuun gemedieerde hemolytische anemie is erytrocyt afbraak als gevolg van antilichaam
binding aan de erytrocyten. Complement of antilichaam gemedieerde erytrophagocytosis
leidt tot sferocyt (bol vormige ery’s) vorming. Wanneer je een sferocyt ziet kun je dus
concluderen dat de erytrocyten te veel afgebroken worden.
Coombs test: antilichamen en een monster bloed, hierdoor zie je of er antistoffen op een
erytrocyt zitten.
Erytrocyten in urine: hematurie, hemoglobine in urine: hemoglobinurie.
3
Hoorcolleges BB
Hoorcollege 1: Inleiding
Verschillende blokken:
- Erytrocyten afwijkingen: bijvoorbeeld anemie tekort aan rode bloedcellen en dus te weinig
zuurstof vervoer. Kan door onvoldoende aanmaak, afbraak of verlies van erytrocyten.
- Hemorragische diathese: verhoogde bloedingsneiging wat kan leiden tot overmatig
bloedverlies. Primaire of secundaire:
Primaire hemostase: afwijking aan vaatwand, trombocyten of aan de von Willebrand
factor (hechten bloedplaatjes aan vaatwand)
Secundaire hemostase: afwijkingen in de stollingsfactoren
- Leukocyten afwijkingen: bijvoorbeeld als gevolg van een acute infectie
- Lymfadenopathie: afwijking aan de lymfeknopen. Kan ook door een tumor: neoplasie.
Anamnese = ziektegeschiedenis en algemene indruk
1
,Hoorcolleges BB Anne Reniers
Hoorcollege 2: Anemie, diagnostisch pad
Anemie = bloedarmoede
Hierbij zijn er onvoldoende erytrocyten om de adequate oxygenatie van de weefsels te
verzorgen. Verschijnselen van dit zuurstofgebrek zijn snel buiten adem of verminderd
uithoudingsvermogen, vermoeid, compensatoir verhoogde adem- en hartfrequentie en
bleke slijmvliezen.
De bleke slijmvliezen zijn zichtbaar door de verminderde circulatie of door anemie.
Bij een verminderde circulatie zal je een snelle, zwakke en slecht gevulde pols voelen. Ook
zullen de extremiteiten koud aanvoelen.
Bij een anemie zal de adem- en polsfrequentie stijgen en zal de pols steil aanvoelen (hoge
druk door de lage viscositeit van rode bloedcellen). De extremiteiten zijn warm. Tussen de
harttonen kan je ook een ruis horen = systolische souffle.
Differentiële diagnose, wat is de oorzaak?
- bloedverlies: melena (zwarte ontlasting door bloed), hematochezia (bloed bij ontlasting) of
hematurie (bloed bij urine)
- afbraak van erytrocyten: door hemoglobinemia bloed bij urine en gele ontlasting. Ook
kunnen de sclera (oogslijmvlies) en andere slijmvliezen geel kleuren.
- onvoldoende aanmaak van erytrocyten: erytropoiesis vindt plaats in het beenmerg
- combinatie hiervan
Bevestiging en ernst van anemie bepalen kan doormiddel van het
aantonen van de hoeveelheid erytrocyten. Dit kan bijvoorbeeld
door het bepalen van de hematocriet (%rode bloedcellen): bloed
afnemen en centrifugeren, hierna bestaat het buisje uit een laagje
plasma, witte bloedcellen en rode bloedcellen. Daarna bepalen
hoeveel rode bloedcellen. Zie plaatje hiernaast: bij dehydratie
minder vocht en dus minder plasma en zo een hogere concentratie
rode bloedcellen. Bij bloedverlies lijkt de hematocriet hoger dan
dat hij in werkelijkheid is.
Onderzoeken of de aanmaak van erytrocyten goed is, kan door
middel van het nemen van een beenmerg biopt. Als er genoeg
erytroblasten, basofiele erytroblasten en polychromatofiele
erytroblasten aanwezig zijn weet je dat de aanmaak vanuit het
beenmerg goed is. Het kan ook op een eenvoudigere manier.
Namelijk het bepalen van de hoeveelheid polychromasie, deze zijn
groter, blauw, altijd in de bloedbaan en dus herkenbaar. Je kunt
deze kleuren met een blauw kleuring, waarbij het RNA gekleurd
wordt en je de reticulocyten (jonge erytrocyten) kleurt.
Een test om te kijken of er te veel afbraak (hemolyse) is, is de osmotische fragiliteit test van
erytrocyten: suspensie van ery’s in NaCl oplossing wordt gecentrifugeerd en bij een
verhoogde fragiliteit zie je vrij hemoglobine in de zoutoplossing en dus niet dat ze naar de
2
, Hoorcolleges BB Anne Reniers
bodem zakken. Bij een lagere NaCl gaat er namelijk water de ery’s in, waardoor ze kapot
gaan. Hoe gevoeliger de erytrocyten, hoe sneller ze kapot gaan.
Immuun gemedieerde hemolytische anemie is erytrocyt afbraak als gevolg van antilichaam
binding aan de erytrocyten. Complement of antilichaam gemedieerde erytrophagocytosis
leidt tot sferocyt (bol vormige ery’s) vorming. Wanneer je een sferocyt ziet kun je dus
concluderen dat de erytrocyten te veel afgebroken worden.
Coombs test: antilichamen en een monster bloed, hierdoor zie je of er antistoffen op een
erytrocyt zitten.
Erytrocyten in urine: hematurie, hemoglobine in urine: hemoglobinurie.
3
