6.2 samenwerking en conflict
Bij samenwerking is er sprake van het proces waarin individuen en groepen relaties vormen om hun
handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel. Mensen maken afspraken om
zo’n doel te bereiken. Samenwerking kan positieve gevolgen hebben voor de sociale cohesie tussen
de betrokken actoren. Samenwerkingen kunnen op micro-, meso-, en macroniveau plaatsvinden, ook
kunnen ze gericht zijn op korte en lange termijn.
Er zijn verschillende redenen waarom actoren kiezen voor samenwerking, zoals ‘samen staan we
sterker’ en profiteren van de sterke punten van de ander. Samenwerking klinkt mooi maar actoren
moeten vaak ook iets opgeven bij samenwerking, zoals tijd of geld of een net niet gemeenschappelijk
doel en daar moeten ze dus ook iets van inleveren. Samenwerking is een kwestie van geven en
nemen, zij die meer macht hebben zullen meer eisen en minder willen inleveren. Naast
compromisbereidheid zijn onderling vertrouwen en wederzijdse acceptatie nodig voor het slagen van
een samenwerking. Wantrouwen bij een samenwerking kan negatieve gevolgen hebben voor het
bereiken van het gemeenschappelijke doel. Willen we iets opgeven van ons eigen doelen en
vertrouwen we de actoren met wie we gaan samenwerken?
Bij conflict is er een situatie waarin individuen en groepen elkaar tegenwerken om de eigen doelen te
bereiken. Bij samenwerking proberen mensen gezamenlijk een doel te bereiken, en bij conflict
werken mensen elkaar juist tegen om hun eigen doel te bereiken. Is tegenwerken zichtbaar dan
noemen we dit manifest, soms is het wat subtieler of meer verborgen, latent. Ook spelen macht en
verschillen in macht vaak een rol bij conflicten. En ook komt conflict voor op micro-, meso- en
macroniveau.
Mensen werken niet alleen samen om hun gemeenschappelijke doelen te bereiken, maar ook om
een ideaal te realiseren waar iedereen baat bij heeft en niet alleen de mensen die samenwerken,
algemeen belang of collectief goed. Mensen werken mee door belastingen te betalen en zo dragen
ze bij aan een collectief goed. Collectieve goederen hebben als belangrijkste kenmerk dat ze non-
exclusief zijn, van een collectief goed kan niemand worden uitgesloten.
Tegenover collectieve goederen staan private goederen. Dat zijn goederen waar mensen voor
moeten betalen. Van een privaat goed kan je dus worden uitgesloten, als je er zelf voor kiest, deze
goederen zijn dan ook exclusief.
Als mensen samenwerken om een collectief goed te realiseren, heet dat collectieve actie. De keuze
waar mensen voor staan om wel of niet mee te doen aan collectieve actie, heet het dilemma van
collectieve actie. Het is een dilemma voor actoren omdat zij voor de keus staan om wel of niet mee
te doen aan de samenwerking. Niet mee doen, en wel profiteren van het collectieve goed is
aantrekkelijk, free riders. Maar als iedereen zo denkt gaat dit ten koste van het collectieve goed en
komt het mogelijk niet tot stand.
Bij samenwerking is er sprake van het proces waarin individuen en groepen relaties vormen om hun
handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel. Mensen maken afspraken om
zo’n doel te bereiken. Samenwerking kan positieve gevolgen hebben voor de sociale cohesie tussen
de betrokken actoren. Samenwerkingen kunnen op micro-, meso-, en macroniveau plaatsvinden, ook
kunnen ze gericht zijn op korte en lange termijn.
Er zijn verschillende redenen waarom actoren kiezen voor samenwerking, zoals ‘samen staan we
sterker’ en profiteren van de sterke punten van de ander. Samenwerking klinkt mooi maar actoren
moeten vaak ook iets opgeven bij samenwerking, zoals tijd of geld of een net niet gemeenschappelijk
doel en daar moeten ze dus ook iets van inleveren. Samenwerking is een kwestie van geven en
nemen, zij die meer macht hebben zullen meer eisen en minder willen inleveren. Naast
compromisbereidheid zijn onderling vertrouwen en wederzijdse acceptatie nodig voor het slagen van
een samenwerking. Wantrouwen bij een samenwerking kan negatieve gevolgen hebben voor het
bereiken van het gemeenschappelijke doel. Willen we iets opgeven van ons eigen doelen en
vertrouwen we de actoren met wie we gaan samenwerken?
Bij conflict is er een situatie waarin individuen en groepen elkaar tegenwerken om de eigen doelen te
bereiken. Bij samenwerking proberen mensen gezamenlijk een doel te bereiken, en bij conflict
werken mensen elkaar juist tegen om hun eigen doel te bereiken. Is tegenwerken zichtbaar dan
noemen we dit manifest, soms is het wat subtieler of meer verborgen, latent. Ook spelen macht en
verschillen in macht vaak een rol bij conflicten. En ook komt conflict voor op micro-, meso- en
macroniveau.
Mensen werken niet alleen samen om hun gemeenschappelijke doelen te bereiken, maar ook om
een ideaal te realiseren waar iedereen baat bij heeft en niet alleen de mensen die samenwerken,
algemeen belang of collectief goed. Mensen werken mee door belastingen te betalen en zo dragen
ze bij aan een collectief goed. Collectieve goederen hebben als belangrijkste kenmerk dat ze non-
exclusief zijn, van een collectief goed kan niemand worden uitgesloten.
Tegenover collectieve goederen staan private goederen. Dat zijn goederen waar mensen voor
moeten betalen. Van een privaat goed kan je dus worden uitgesloten, als je er zelf voor kiest, deze
goederen zijn dan ook exclusief.
Als mensen samenwerken om een collectief goed te realiseren, heet dat collectieve actie. De keuze
waar mensen voor staan om wel of niet mee te doen aan collectieve actie, heet het dilemma van
collectieve actie. Het is een dilemma voor actoren omdat zij voor de keus staan om wel of niet mee
te doen aan de samenwerking. Niet mee doen, en wel profiteren van het collectieve goed is
aantrekkelijk, free riders. Maar als iedereen zo denkt gaat dit ten koste van het collectieve goed en
komt het mogelijk niet tot stand.
