Toetsmatrijs BS5 en 6
1. Kan de anatomie en fysiologie van het zenuwstelsel uitleggen.
Het zenuwstelsel:
- Meet het interne en externe milieu
- Integreert info van de zintuigen
- Coördineert gewilde en ongewilde reacties van vele andere orgaanstelsels
Kan worden verdeeld in:
- Het centrale zenuwstelsel, dat uit de hersenen en het ruggenmerg bestaat: integreert
en coördineert de verwerking van sensorische informatie en het doorgeven van
impulsen naar de spieren.
- Alle communicatie tussen het CZS en de rest van het lichaam vindt plaats via het
perifere zenuwstelsel, dit bevat al het zenuwweefsel buiten het CZS.
Sensorische informatie die buiten het zenuwstelsel door zintuigen/receptoren wordt
geregistreerd, wordt doorgegeven door het afferente gedeelte van het PZS naar plaatsen in
het CZS waar de informatie wordt verwerkt. Daarna zendt het CZS motorische impulsen door
middel van het efferente gedeelte van het PZS naar spieren en klieren, die effectoren
worden genoemd. Het efferente gedeelte wordt onderverdeeld in het somatische
zenuwstelsel (SZS), dat de skeletspieren aanstuurt en het autonome zenuwstelsel (AZS) of
visceromotorische systeem, dat zorgt voor automatische, onwillekeurige regulering van glad
spierweefsel, hartspierweefsel, klierwerking en vetweefsel.
Sympathische zenuwstelsel versnelt, parasympatische zenuwstelsel vertraagt.
Neuronen kunnen elektrische signalen geleiden. Neuroglia zorgen ervoor dat de neuronen
goed hun werk kunnen doen. Elektrische signalen gaan vanaf de dendriet, over het
cellichaam, naar de axon en naar de synapsknopen
Neuron = zenuwcel
Neuroglia = ondersteunende cellen (steunweefsel)
Glia = lijm
Neuron:
- Cellichaam
- Dendrieten, die binnenkomende signalen opvangen
- Axon, dat uitgaande signalen geleidt in de richting van;
- Synapsknop
,Membraanpotentiaal
Heel klein lading verschil tussen binnenkant van de cel en buiten (binnen negatief, buiten
positief)
Buiten relatief veel Na+ en Cl-
Binnen relatief veel K+ en negatief geladen eiwitten
Rustpotentiaal is -70 mV
Actiepotentiaal
Bij prikkeling:
- Celmembraan doorlaatbaar voor Na+ ionen
- Na+ influx
- Binnenkant cel positief
- Depolarisatie
-50 mV = drempelwaarde à depolarisatie niet te stoppen, tot
max 30 mV
Verschil -70 en 30 = 100 mV = actiepotentiaal
Een actiepotentiaal is een golf van elektrische ontlading over
de membraan van een exiteerbare cel. De actiepotentiaal
begint wanneer de drempelwaarde wordt bereikt, dit is -
60mV (minivolt). Daarbij komen er natriumionen in de intracellulaire stof. Wanneer dit er
meer worden, komt het +40 mV. Hiernakomen er Kaliumionen in de intracellulaire stof om
dit weer recht te trekken. Refractaire periode: dit is de periode van de actiepotentiaal, in
deze periode kan er geen andere actiepotentiaal ontstaan.
Repolarisatie
- Celmembraan ook doorlaatbaar voor K+
- K+ efflux
Hyperpolarisatie à niet alle kaliumkanalen sluiten zich tegelijkertijd
Na/K pomp à verhouding ionen weer in evenwicht, -70 mV
Saltatoire geleiding
Neuron met myelineschede
Cellen van Schwann
Isolerende werking waardoor de impuls snel verder springt
à saltatoire geleiding
Impulsoverdracht
Impuls loopt van dendriet naar axon-uiteinde
Overdracht via synaps
,Synaps
Neurotransmitters
Stimulerend: acetylcholine, norepinefrine (noradrenaline)
Remmend: dopamine, serotonine en GABA
Werken in evenwicht
Dura mater
Buitenste laag met botweefsel vergroeid
Tussen de vliezen zit weefselvloeistof en bloedvaten
Durale plooien; zorgen ervoor dat de hersenen op de goede plek worden gehouden
Durale sinussen; bloedruimtes van de hersenen
Epidurale ruimte; losmazig bindweefsel en vetweefsel
, Anesthesie: epiduraalblok; tijdelijke blokkade van sensorische en motorische banen
waardoor tijdelijke verlamming plaatsvindt
Arachnoïdea
De arachnoïdea scheidt het binnenste oppervlak van de dura mater van het tweede
hersenvlies, de arachnoïdea. Deze tussenruimte bevat een kleine hoeveelheid lymfevocht,
door deze vloeistof wordt de wrijving van de tegen elkaar gelegen oppervlakken verminderd.
Spinnenwebvlies bestaat uit een web van collagene en elastische vezels.
Subarachnoïdale ruimte is gevuld met cerebrospinale vloeistof. Die werkt als schokbreker en
bevat opgeloste gassen, voedingsstoffen, chemische signaalstoffen en afvalstoffen.
Die liquor loopt door je ruggenmerg.
Pia mater
Pia mater is het zachte hersenvlies, zit direct op je hersenen. Is moeilijk in beeld te brengen
omdat het maar een heel dun laagje is dat de hersenen beschermt. De pia mater is stevig
met het ondergelegen zenuwweefsel verbonden. De pia mater is sterk doorbloed en grote
bloedvaten vertakken zich over het oppervlak van de hersenen; deze vaten voorzien de
oppervlakkig gelegen gebieden van de hersenschors van zuurstof en voedingsstoffen.
Bloedvoorziening is belangrijk omdat de stofwisselingssnelheid heel snel is
Hersenventrikels
Interne holtes gevuld met cerebrospinale
vloeistof. Hersenvocht voert afvalstoffen af
en zorgt ervoor dat hormonen op de juiste
plek komen. De ventrikels moeten dus met
elkaar in verbinding zijn. Dit doen de
aqueductus cerebri en het centrale kanaal.
Er is geen directe verbinding tussen de
laterale ventrikels, maar via een opening, de
interventriculaire foramen, staan deze
ventrikels in verbinding met het derde ventrikel in het diencephalon.
Cerebrospinale vloeistof
Ook wel liquor of hersenvocht
1. Kan de anatomie en fysiologie van het zenuwstelsel uitleggen.
Het zenuwstelsel:
- Meet het interne en externe milieu
- Integreert info van de zintuigen
- Coördineert gewilde en ongewilde reacties van vele andere orgaanstelsels
Kan worden verdeeld in:
- Het centrale zenuwstelsel, dat uit de hersenen en het ruggenmerg bestaat: integreert
en coördineert de verwerking van sensorische informatie en het doorgeven van
impulsen naar de spieren.
- Alle communicatie tussen het CZS en de rest van het lichaam vindt plaats via het
perifere zenuwstelsel, dit bevat al het zenuwweefsel buiten het CZS.
Sensorische informatie die buiten het zenuwstelsel door zintuigen/receptoren wordt
geregistreerd, wordt doorgegeven door het afferente gedeelte van het PZS naar plaatsen in
het CZS waar de informatie wordt verwerkt. Daarna zendt het CZS motorische impulsen door
middel van het efferente gedeelte van het PZS naar spieren en klieren, die effectoren
worden genoemd. Het efferente gedeelte wordt onderverdeeld in het somatische
zenuwstelsel (SZS), dat de skeletspieren aanstuurt en het autonome zenuwstelsel (AZS) of
visceromotorische systeem, dat zorgt voor automatische, onwillekeurige regulering van glad
spierweefsel, hartspierweefsel, klierwerking en vetweefsel.
Sympathische zenuwstelsel versnelt, parasympatische zenuwstelsel vertraagt.
Neuronen kunnen elektrische signalen geleiden. Neuroglia zorgen ervoor dat de neuronen
goed hun werk kunnen doen. Elektrische signalen gaan vanaf de dendriet, over het
cellichaam, naar de axon en naar de synapsknopen
Neuron = zenuwcel
Neuroglia = ondersteunende cellen (steunweefsel)
Glia = lijm
Neuron:
- Cellichaam
- Dendrieten, die binnenkomende signalen opvangen
- Axon, dat uitgaande signalen geleidt in de richting van;
- Synapsknop
,Membraanpotentiaal
Heel klein lading verschil tussen binnenkant van de cel en buiten (binnen negatief, buiten
positief)
Buiten relatief veel Na+ en Cl-
Binnen relatief veel K+ en negatief geladen eiwitten
Rustpotentiaal is -70 mV
Actiepotentiaal
Bij prikkeling:
- Celmembraan doorlaatbaar voor Na+ ionen
- Na+ influx
- Binnenkant cel positief
- Depolarisatie
-50 mV = drempelwaarde à depolarisatie niet te stoppen, tot
max 30 mV
Verschil -70 en 30 = 100 mV = actiepotentiaal
Een actiepotentiaal is een golf van elektrische ontlading over
de membraan van een exiteerbare cel. De actiepotentiaal
begint wanneer de drempelwaarde wordt bereikt, dit is -
60mV (minivolt). Daarbij komen er natriumionen in de intracellulaire stof. Wanneer dit er
meer worden, komt het +40 mV. Hiernakomen er Kaliumionen in de intracellulaire stof om
dit weer recht te trekken. Refractaire periode: dit is de periode van de actiepotentiaal, in
deze periode kan er geen andere actiepotentiaal ontstaan.
Repolarisatie
- Celmembraan ook doorlaatbaar voor K+
- K+ efflux
Hyperpolarisatie à niet alle kaliumkanalen sluiten zich tegelijkertijd
Na/K pomp à verhouding ionen weer in evenwicht, -70 mV
Saltatoire geleiding
Neuron met myelineschede
Cellen van Schwann
Isolerende werking waardoor de impuls snel verder springt
à saltatoire geleiding
Impulsoverdracht
Impuls loopt van dendriet naar axon-uiteinde
Overdracht via synaps
,Synaps
Neurotransmitters
Stimulerend: acetylcholine, norepinefrine (noradrenaline)
Remmend: dopamine, serotonine en GABA
Werken in evenwicht
Dura mater
Buitenste laag met botweefsel vergroeid
Tussen de vliezen zit weefselvloeistof en bloedvaten
Durale plooien; zorgen ervoor dat de hersenen op de goede plek worden gehouden
Durale sinussen; bloedruimtes van de hersenen
Epidurale ruimte; losmazig bindweefsel en vetweefsel
, Anesthesie: epiduraalblok; tijdelijke blokkade van sensorische en motorische banen
waardoor tijdelijke verlamming plaatsvindt
Arachnoïdea
De arachnoïdea scheidt het binnenste oppervlak van de dura mater van het tweede
hersenvlies, de arachnoïdea. Deze tussenruimte bevat een kleine hoeveelheid lymfevocht,
door deze vloeistof wordt de wrijving van de tegen elkaar gelegen oppervlakken verminderd.
Spinnenwebvlies bestaat uit een web van collagene en elastische vezels.
Subarachnoïdale ruimte is gevuld met cerebrospinale vloeistof. Die werkt als schokbreker en
bevat opgeloste gassen, voedingsstoffen, chemische signaalstoffen en afvalstoffen.
Die liquor loopt door je ruggenmerg.
Pia mater
Pia mater is het zachte hersenvlies, zit direct op je hersenen. Is moeilijk in beeld te brengen
omdat het maar een heel dun laagje is dat de hersenen beschermt. De pia mater is stevig
met het ondergelegen zenuwweefsel verbonden. De pia mater is sterk doorbloed en grote
bloedvaten vertakken zich over het oppervlak van de hersenen; deze vaten voorzien de
oppervlakkig gelegen gebieden van de hersenschors van zuurstof en voedingsstoffen.
Bloedvoorziening is belangrijk omdat de stofwisselingssnelheid heel snel is
Hersenventrikels
Interne holtes gevuld met cerebrospinale
vloeistof. Hersenvocht voert afvalstoffen af
en zorgt ervoor dat hormonen op de juiste
plek komen. De ventrikels moeten dus met
elkaar in verbinding zijn. Dit doen de
aqueductus cerebri en het centrale kanaal.
Er is geen directe verbinding tussen de
laterale ventrikels, maar via een opening, de
interventriculaire foramen, staan deze
ventrikels in verbinding met het derde ventrikel in het diencephalon.
Cerebrospinale vloeistof
Ook wel liquor of hersenvocht
