Angst HC 1
Beschrijving en diagnostiek
Angst is functioneel. Angststoornis angst heeft geen adaptieve functie meer en
belemmerd dagelijkse leven.
Componenten angstreactie:
- Subjectief gevoel van angst (neiging om te vluchten)
- Fysiologische reacties: toename in cortisol en adrenaline (bereiden voor op actie)
- Gedragsmatig component (fight-flight respons / vermijdingsgedrag)
- Cognitief component (interpretatie/irrationele gedachten en soms anticiperend als
ik.., dan..)
Prevalentie
20% van de mensen krijgt ooit in hun leven ermee te maken. 8-13% in 12 maanden. 60-70%
ook andere stoornis (depressie). 2x zoveel bij vrouwen.
DSM-5
1. Separatie-angststoornis
Niet bij ontwikkelingsfase passende excessieve angst gescheiden te worden van naasten. 3
kenmerken:
a. Angst, vrees, of vermijding persisterend aanwezig (kinderen 4 wk, volwassenen
6mnd)
b. Lijdensdruk / beperkingen in functioneren
c. Niet te verklaren andere stoornis
2. Selectief mutisme
a. Consistent niet spreken in sociale situaties. Iemand spreekt in andere situaties
wel.
b. Beperkt sociale contacten en prestaties
c. Minimaal 1 maand (niet eerste maand op school)
d. Kan niet toegewezen worden aan gebrek aan kennis / onbekende situaties
e. Niet te verklaren door taalstoornissen / ASS / schizofrenie / andere stoornis
- Bijkomende kenmerken: verlegen, angst voorschut te staan, sociaal
isolement/terugtrekken.
- Ontstaan vaak voor 5 jr
- Zeldzaam vooral bij volwassenen
3. Specifieke fobie
a. Angst/vrees specifiek object (5 subcategorieën: dieren, natuurverschijnselen,
bloed-injectie-verwoning en overig)
b. Roept onmiddellijk angst op
c. Wordt vermeden / verdragen
d. Angst is buiten proportie
e. Persisterend, minstens 6 mnd
f. Lijdensdruk / beperkingen functioneren
g. Niet te verklaren door andere stoornis
, 4. Sociale angststoornis
a. Angst/vrees sociale situaties
b. Vrees voor negatieve beoordeling door anderen
c. Situaties roepen bijna altijd angst op
d. Situaties vermijden / verdragen
e. Buitenproportioneel
f. Persisterend, minstens 6 mnd.
g. Lijdensdruk / beperkingen
h. Niet toe te schrijven andere stoornis / somatische aandoening (indien wel dan
excessief)
Prevalentie: 3-5% 12 mnd, 12-15% lifetime. 1/3 ook vermijdende pers. stoornis
5. Paniekstoornis
a. Terugkomende paniekaanvallen met 4 symptomen (hartkloppingen, zweten,
etc.)
b. 1 aanval is gevolgd door maand of langer:
o Continu bezig zijn met nieuwe paniekaanvallen
o Maladaptieve gedragsverandering (vermijding)
c. Niet toe te schrijven aan middelengebruik / andere stoornis
o 3-4% lifetime. Paniekaanval is geen paniekstoornis (25%)
6. Agorafobie
a. Angst in situaties waarin moeilijk weg te komen is.
b. Angst voor 2 of meer van de 5 situaties:
OV, vervoer, open ruimtes, afgesloten ruimtes, rij/menigte, alleen
buitenshuis zijn
c. Vrezen/vermijden situaties: gedachten dat onstappen niet kan
d. Situaties roepen bijna altijd angst op
e. Worden vermeden/ iemand anders moet er bij zijn
f. Buiten proportie
g. Persisterend (6 mnd)
h. Lijdensdruk / beperkingen
i. Somatische aandoening excessief
j. Niet te verklaren andere stoornis
Prevalentie: 0.9%
7. Gegeneraliseerde angststoornis
a. Excessieve angst/bezorgheid (voorgevolens). Minstens 6 mnd vaker wel dan niet.
b. Bezorgd controle te verliezen
c. 3 of meer van volgende 6:
o Rusteloosheid, snel moe, moeite concentratie, prikkelbaar, spierspanning,
slaapstoornis
d. Lijdensdruk / beperkingen functioneren en kan niet verklaard worden andere
stoornis
Beschrijving en diagnostiek
Angst is functioneel. Angststoornis angst heeft geen adaptieve functie meer en
belemmerd dagelijkse leven.
Componenten angstreactie:
- Subjectief gevoel van angst (neiging om te vluchten)
- Fysiologische reacties: toename in cortisol en adrenaline (bereiden voor op actie)
- Gedragsmatig component (fight-flight respons / vermijdingsgedrag)
- Cognitief component (interpretatie/irrationele gedachten en soms anticiperend als
ik.., dan..)
Prevalentie
20% van de mensen krijgt ooit in hun leven ermee te maken. 8-13% in 12 maanden. 60-70%
ook andere stoornis (depressie). 2x zoveel bij vrouwen.
DSM-5
1. Separatie-angststoornis
Niet bij ontwikkelingsfase passende excessieve angst gescheiden te worden van naasten. 3
kenmerken:
a. Angst, vrees, of vermijding persisterend aanwezig (kinderen 4 wk, volwassenen
6mnd)
b. Lijdensdruk / beperkingen in functioneren
c. Niet te verklaren andere stoornis
2. Selectief mutisme
a. Consistent niet spreken in sociale situaties. Iemand spreekt in andere situaties
wel.
b. Beperkt sociale contacten en prestaties
c. Minimaal 1 maand (niet eerste maand op school)
d. Kan niet toegewezen worden aan gebrek aan kennis / onbekende situaties
e. Niet te verklaren door taalstoornissen / ASS / schizofrenie / andere stoornis
- Bijkomende kenmerken: verlegen, angst voorschut te staan, sociaal
isolement/terugtrekken.
- Ontstaan vaak voor 5 jr
- Zeldzaam vooral bij volwassenen
3. Specifieke fobie
a. Angst/vrees specifiek object (5 subcategorieën: dieren, natuurverschijnselen,
bloed-injectie-verwoning en overig)
b. Roept onmiddellijk angst op
c. Wordt vermeden / verdragen
d. Angst is buiten proportie
e. Persisterend, minstens 6 mnd
f. Lijdensdruk / beperkingen functioneren
g. Niet te verklaren door andere stoornis
, 4. Sociale angststoornis
a. Angst/vrees sociale situaties
b. Vrees voor negatieve beoordeling door anderen
c. Situaties roepen bijna altijd angst op
d. Situaties vermijden / verdragen
e. Buitenproportioneel
f. Persisterend, minstens 6 mnd.
g. Lijdensdruk / beperkingen
h. Niet toe te schrijven andere stoornis / somatische aandoening (indien wel dan
excessief)
Prevalentie: 3-5% 12 mnd, 12-15% lifetime. 1/3 ook vermijdende pers. stoornis
5. Paniekstoornis
a. Terugkomende paniekaanvallen met 4 symptomen (hartkloppingen, zweten,
etc.)
b. 1 aanval is gevolgd door maand of langer:
o Continu bezig zijn met nieuwe paniekaanvallen
o Maladaptieve gedragsverandering (vermijding)
c. Niet toe te schrijven aan middelengebruik / andere stoornis
o 3-4% lifetime. Paniekaanval is geen paniekstoornis (25%)
6. Agorafobie
a. Angst in situaties waarin moeilijk weg te komen is.
b. Angst voor 2 of meer van de 5 situaties:
OV, vervoer, open ruimtes, afgesloten ruimtes, rij/menigte, alleen
buitenshuis zijn
c. Vrezen/vermijden situaties: gedachten dat onstappen niet kan
d. Situaties roepen bijna altijd angst op
e. Worden vermeden/ iemand anders moet er bij zijn
f. Buiten proportie
g. Persisterend (6 mnd)
h. Lijdensdruk / beperkingen
i. Somatische aandoening excessief
j. Niet te verklaren andere stoornis
Prevalentie: 0.9%
7. Gegeneraliseerde angststoornis
a. Excessieve angst/bezorgheid (voorgevolens). Minstens 6 mnd vaker wel dan niet.
b. Bezorgd controle te verliezen
c. 3 of meer van volgende 6:
o Rusteloosheid, snel moe, moeite concentratie, prikkelbaar, spierspanning,
slaapstoornis
d. Lijdensdruk / beperkingen functioneren en kan niet verklaard worden andere
stoornis
