Wat is gezondheidspsychologie? (college 1)
Gezondheidspsychologie:
Onderzoekt hoe biologische, sociale en psychologische factoren invloed uitoefenen op
gezondheid en ziekte. Gezondheidspsychologen gebruiken deze kennis om ziekte te
voorkomen en de gezondheid van mensen te bevorderen.
Zorgkosten stijgen
Zorgkosten ⇾ Uitgaven aan geneeskundige zorg, langdurige zorg, welzijn,
maatschappelijke dienstverlening, jeugdzorg en kinderopvang.
- De zorg omvat het leveren van diensten en goederen.
- De grootste uitgaven aan zorgkosten is voor psychische stoornissen ⇾ ong 23
miljard
- Levensverwachting wordt het langer ⇾ vergrijzing
Eenzaamheid komt voor bij 47% van de volwassen bevolking
- 66% ⇾ 85-plussers
- 53% ⇾ laagopgeleiden
- 63% ⇾ weduwen, weduwnaars
Biopsychosociaal Model
Het psychosociaal model is een uitbreiding van een medisch model over het menselijk
functioneren, waarin niet alleen aandacht is voor biomedische aspecten, maar ook voor
psychologische en sociale factoren die medebepalend zijn voor ziekte en het
genezingsproces.
Psychologische factoren
- Kennis
- Attitudes en overtuigingen
- Self-efficacy
- Copingvaardigheden
Sociale factoren
- Normen
- Sociale steun
- Een steunende omgeving weegt mee wanneer iemand gezond gedrag wilt uitvoeren.
Lage SES (opleidingsniveau, inkomsten)
- Lagere sterfleeftijd
- Ziekten komen vaker voor
- Meer alcoholgebruik, slecht eten en minder beweging
, Perspectieven op gezondheid en ziekte (college 2)
Zelfmanagement taken bij ziekte:
- Medische management: Medicatietrouw
- Emotie management/coping: Omgaan met moeilijke emoties
- Behouden, veranderen en creëren van nieuwe levensrollen.
Bij psychische klachten:
- Ziektemanagement ⇾ Werkt aan het inzicht krijgen in het eigen ziektebeeld en hoe
dit zelf te monitoren en managen
- Relaties ⇾ Contact onderhouden met zorgprofessionals, familie en vrienden
- Zingeving ⇾ Gebruik fantasie voor troost en comfort. Leren van anderen die
effectief kunnen omgaan met hun ziekte
- Ervaren van succes-> Vind specifieke onderwerpen die voor hoop zorgen, verander
zelfdestructief gedrag en stel realistische doelen
Therapieontrouw verschilt per ziekte
Diabetespatiënten +/- 10%
ADHD-patiënten +/- 40%
Wat leidt tot therapieontrouw
- Ziekte en behandeling perceptie
- Slechte relatie met behandelaar
- Cognitieve problemen
- Psychische problemen
Minder effectieve behandeling ⇾ Vermindering kwaliteit leven en behandeluitkomst ⇾ Meer
gezondheidsproblemen en ziekenhuisopnames ⇾ Hogere zorgkosten
Copingstrategieën
- Emotiegerichte coping
- Cognitie gerichte coping
- Vermijdende coping
Zelfmanagement vaardigheden
- Probleemoplossend vermogen: Probleem definiëren ⇾ Bedenken of vragen om
oplossingen ⇾ Uitvoeren oplossing ⇾ Evalueren
- Besluitvaardigheid: Het hebben, vinden en gebruiken van genoeg en de juiste
informatie
- Inzet hulpbronnen
- Actie vaardigheid: Een soort nieuwjaarsvoornemen, maar dan heel specifiek gericht
op gedrag en in een kortere tijd
- Vormgeven relatie zorgverlener: Het duidelijk kunnen aangeven van het verloop van
de ziekte, het maken van keuzes over de ziekten en het kunnen bespreken met de
zorgverlener
Zelfmanagement bevorderen
- Zelfmanagement is persoonlijk voor de patiënten
- Zelfmanagementeducatie gericht op zelfmanagementvaardigheden
- Grotere kans op slagen bij integratie in de gebruikelijke zorg/dienstverlening
Preventie versus curatie
Binnen de samenleving wordt het belang van preventie steeds meer onderstreept. Veel
ziekten kunnen voorkomen worden. Ook op de zorgkosten heeft preventie een positief
effect.
Gezondheidspsychologie:
Onderzoekt hoe biologische, sociale en psychologische factoren invloed uitoefenen op
gezondheid en ziekte. Gezondheidspsychologen gebruiken deze kennis om ziekte te
voorkomen en de gezondheid van mensen te bevorderen.
Zorgkosten stijgen
Zorgkosten ⇾ Uitgaven aan geneeskundige zorg, langdurige zorg, welzijn,
maatschappelijke dienstverlening, jeugdzorg en kinderopvang.
- De zorg omvat het leveren van diensten en goederen.
- De grootste uitgaven aan zorgkosten is voor psychische stoornissen ⇾ ong 23
miljard
- Levensverwachting wordt het langer ⇾ vergrijzing
Eenzaamheid komt voor bij 47% van de volwassen bevolking
- 66% ⇾ 85-plussers
- 53% ⇾ laagopgeleiden
- 63% ⇾ weduwen, weduwnaars
Biopsychosociaal Model
Het psychosociaal model is een uitbreiding van een medisch model over het menselijk
functioneren, waarin niet alleen aandacht is voor biomedische aspecten, maar ook voor
psychologische en sociale factoren die medebepalend zijn voor ziekte en het
genezingsproces.
Psychologische factoren
- Kennis
- Attitudes en overtuigingen
- Self-efficacy
- Copingvaardigheden
Sociale factoren
- Normen
- Sociale steun
- Een steunende omgeving weegt mee wanneer iemand gezond gedrag wilt uitvoeren.
Lage SES (opleidingsniveau, inkomsten)
- Lagere sterfleeftijd
- Ziekten komen vaker voor
- Meer alcoholgebruik, slecht eten en minder beweging
, Perspectieven op gezondheid en ziekte (college 2)
Zelfmanagement taken bij ziekte:
- Medische management: Medicatietrouw
- Emotie management/coping: Omgaan met moeilijke emoties
- Behouden, veranderen en creëren van nieuwe levensrollen.
Bij psychische klachten:
- Ziektemanagement ⇾ Werkt aan het inzicht krijgen in het eigen ziektebeeld en hoe
dit zelf te monitoren en managen
- Relaties ⇾ Contact onderhouden met zorgprofessionals, familie en vrienden
- Zingeving ⇾ Gebruik fantasie voor troost en comfort. Leren van anderen die
effectief kunnen omgaan met hun ziekte
- Ervaren van succes-> Vind specifieke onderwerpen die voor hoop zorgen, verander
zelfdestructief gedrag en stel realistische doelen
Therapieontrouw verschilt per ziekte
Diabetespatiënten +/- 10%
ADHD-patiënten +/- 40%
Wat leidt tot therapieontrouw
- Ziekte en behandeling perceptie
- Slechte relatie met behandelaar
- Cognitieve problemen
- Psychische problemen
Minder effectieve behandeling ⇾ Vermindering kwaliteit leven en behandeluitkomst ⇾ Meer
gezondheidsproblemen en ziekenhuisopnames ⇾ Hogere zorgkosten
Copingstrategieën
- Emotiegerichte coping
- Cognitie gerichte coping
- Vermijdende coping
Zelfmanagement vaardigheden
- Probleemoplossend vermogen: Probleem definiëren ⇾ Bedenken of vragen om
oplossingen ⇾ Uitvoeren oplossing ⇾ Evalueren
- Besluitvaardigheid: Het hebben, vinden en gebruiken van genoeg en de juiste
informatie
- Inzet hulpbronnen
- Actie vaardigheid: Een soort nieuwjaarsvoornemen, maar dan heel specifiek gericht
op gedrag en in een kortere tijd
- Vormgeven relatie zorgverlener: Het duidelijk kunnen aangeven van het verloop van
de ziekte, het maken van keuzes over de ziekten en het kunnen bespreken met de
zorgverlener
Zelfmanagement bevorderen
- Zelfmanagement is persoonlijk voor de patiënten
- Zelfmanagementeducatie gericht op zelfmanagementvaardigheden
- Grotere kans op slagen bij integratie in de gebruikelijke zorg/dienstverlening
Preventie versus curatie
Binnen de samenleving wordt het belang van preventie steeds meer onderstreept. Veel
ziekten kunnen voorkomen worden. Ook op de zorgkosten heeft preventie een positief
effect.
