THEMA 30 HOOFD HALS
INHOUD
AFP co1 .................................................................................................................................................... 2
wcAFP1 .................................................................................................................................................... 9
NG co1 ................................................................................................................................................... 11
Zelfstudie NG co1 .................................................................................................................................. 21
prNG1 .................................................................................................................................................... 23
prRD1 ..................................................................................................................................................... 28
EC zelfstudie prEC1 ................................................................................................................................ 30
wcRT1 .................................................................................................................................................... 36
prMRI1 ................................................................................................................................................... 44
Flitscolleges ........................................................................................................................................... 49
prCT1 ..................................................................................................................................................... 59
1
,ANATOMIE FYSIOLOGIE & PATHOLOGIE
AFP CO1
Homeostase: regeling en handhaving van constant intern milieu
Verstoring: stress (bijv. schrik/kou)
Homeostase is nodig voor communicatie tussen cellen
Twee reguleringssystemen:
1. Zenuwstelsel
2. Hormoon (endocriene) stelsel
Beïnvloeding homeostase gebeurt door:
• Aanzetting (stimulatie)
• Remming (inhibitie)
Werking:
• Zenuwstelsel: snel + kort
• Endocrien: langzamer + lang
Beide stelsels: afgifte stoffen die specifiek binden aan doelcellen
• Zenuwstelsel: neurotransmitters
• Hormoonstelsel: hormonen
• (Nor) adrenaline: hormoon en neurotransmitters
2
,Hormonen
Chemische signaalstoffen
• Vervoerd door de bloedbaan
• Komen terecht bij doelcellen met specifieke
receptoren voor specifiek hormoon
Hormonen zitten in de bloedbaan en geven een signaal
af in een doelorgaan, maar niet alleen in een
doelorgaan. Een hormoon heeft effecten op heel veel
verschillende organen. Daar waar een zenuw heel
specifiek is, is een hormoon minder specifiek.
Drie typen hormonen:
• Aminozuurderivaten: klein en lijken op aminozuren. Dit zijn de bouwstenen van
eiwitten. Eiwitten zijn opgebouwd uit verschillende aminozuren.
• Peptidehormonen: ketens van aminozuren
• Vetderivaten: steroïden, lijken op cholesterol (soort stresshormoon, belangrijk in de
huishouding van de cel). Niet oplosbaar in water, transport nodig
Het hormoon heeft een soort slot nodig om naar binnen te komen.
3
,Hoe weet een klier nu of er hormoon nodig is?
Meestal door concentraties bepaalde stoffen in bijv. bloed. Hypofyse en hypothalamus meten
deze concentraties. Zenuw- en hormoonstelsel werken nauw samen.
Hypothalamus staat daarbij centraal
• Ontvangt impulsen van het zenuwstelsel uit hele lichaam
• Reageert door impulsen naar hypofyse te sturen
• Hypofyse is een hormoonklier
Hypofyse – endocreine systeem
• Hypofyse geeft 9 hormonen af
• Gelegen in sella turica
4
, Hypofysevoorkwab (adenohypofyse)
• Endocriene cellen omgeven door capillairnetwerk
• Poortadersysteem
• Maakt zelf hormonen onder invloed van
hypothalamus
• Bijv. groeihormoon en TSH (TSH=schildklier
stimulerend hormoon)
Hypofyseachterkwab
• Geeft alleen af wat er wordt aangemaakt in de
hypothalamus
• Neurohypofyse
• ADH (anitduretisch hormoon is voor anti plassen, minder
vocht=minder plas) en oxytocine (knuffelhormoon)
Hypofysetumor kan twee kanten op gaan: super actief of juist niet
5
INHOUD
AFP co1 .................................................................................................................................................... 2
wcAFP1 .................................................................................................................................................... 9
NG co1 ................................................................................................................................................... 11
Zelfstudie NG co1 .................................................................................................................................. 21
prNG1 .................................................................................................................................................... 23
prRD1 ..................................................................................................................................................... 28
EC zelfstudie prEC1 ................................................................................................................................ 30
wcRT1 .................................................................................................................................................... 36
prMRI1 ................................................................................................................................................... 44
Flitscolleges ........................................................................................................................................... 49
prCT1 ..................................................................................................................................................... 59
1
,ANATOMIE FYSIOLOGIE & PATHOLOGIE
AFP CO1
Homeostase: regeling en handhaving van constant intern milieu
Verstoring: stress (bijv. schrik/kou)
Homeostase is nodig voor communicatie tussen cellen
Twee reguleringssystemen:
1. Zenuwstelsel
2. Hormoon (endocriene) stelsel
Beïnvloeding homeostase gebeurt door:
• Aanzetting (stimulatie)
• Remming (inhibitie)
Werking:
• Zenuwstelsel: snel + kort
• Endocrien: langzamer + lang
Beide stelsels: afgifte stoffen die specifiek binden aan doelcellen
• Zenuwstelsel: neurotransmitters
• Hormoonstelsel: hormonen
• (Nor) adrenaline: hormoon en neurotransmitters
2
,Hormonen
Chemische signaalstoffen
• Vervoerd door de bloedbaan
• Komen terecht bij doelcellen met specifieke
receptoren voor specifiek hormoon
Hormonen zitten in de bloedbaan en geven een signaal
af in een doelorgaan, maar niet alleen in een
doelorgaan. Een hormoon heeft effecten op heel veel
verschillende organen. Daar waar een zenuw heel
specifiek is, is een hormoon minder specifiek.
Drie typen hormonen:
• Aminozuurderivaten: klein en lijken op aminozuren. Dit zijn de bouwstenen van
eiwitten. Eiwitten zijn opgebouwd uit verschillende aminozuren.
• Peptidehormonen: ketens van aminozuren
• Vetderivaten: steroïden, lijken op cholesterol (soort stresshormoon, belangrijk in de
huishouding van de cel). Niet oplosbaar in water, transport nodig
Het hormoon heeft een soort slot nodig om naar binnen te komen.
3
,Hoe weet een klier nu of er hormoon nodig is?
Meestal door concentraties bepaalde stoffen in bijv. bloed. Hypofyse en hypothalamus meten
deze concentraties. Zenuw- en hormoonstelsel werken nauw samen.
Hypothalamus staat daarbij centraal
• Ontvangt impulsen van het zenuwstelsel uit hele lichaam
• Reageert door impulsen naar hypofyse te sturen
• Hypofyse is een hormoonklier
Hypofyse – endocreine systeem
• Hypofyse geeft 9 hormonen af
• Gelegen in sella turica
4
, Hypofysevoorkwab (adenohypofyse)
• Endocriene cellen omgeven door capillairnetwerk
• Poortadersysteem
• Maakt zelf hormonen onder invloed van
hypothalamus
• Bijv. groeihormoon en TSH (TSH=schildklier
stimulerend hormoon)
Hypofyseachterkwab
• Geeft alleen af wat er wordt aangemaakt in de
hypothalamus
• Neurohypofyse
• ADH (anitduretisch hormoon is voor anti plassen, minder
vocht=minder plas) en oxytocine (knuffelhormoon)
Hypofysetumor kan twee kanten op gaan: super actief of juist niet
5
