H18 Persoonlijkheidsstoornissen
Verschil klinische stoornis en persoonlijkheidsstoornis
Klinisch = je herkent jezelf niet. Je weet dat je een burn-out hebt, maar je BENT geen
burn-out. Je BENT geen depressie, maar je hebt een depressie. Je komt er ook weer
uit, het is voor tijdelijk.
Persoonlijk = zit in jou, die komt er niet meer uit. Je moet er mee leren omgaan.
Bijvoorbeeld borderline, narcisme.
Wanneer mensen vastlopen op onderstaand punten dan is er sprake van een
stoornis:
Kenmerken en gedragsstijlen en patronen die samen ons karakter vormen
noemen we onze persoonlijkheid.
Criteria voor persoonlijkheidsstoornis in DSM 5
Iemand ervaart, doet en voelt anders en wijkt hierin af van wat normaal is in een
cultuur. Het gaat om innerlijke ervaringen en uiterlijk (gedrag). Het moet langdurig
zijn. Het komt op twee of meer van de volgende dingen tot uiting:
Cognities (manieren van waarnemen en interpreteren van zichzelf, andere
mensen en gebeurtenissen)
Affectiviteit (de variëteit, intensiteit, labiliteit en adequaatheid van emotionele
reacties) (snel wisselen van emotionele reacties)
Interpersoonlijk functioneren (heeft te maken met jou als persoon, maar ook
in contact met anderen) (alle contact wat je met anderen hebt)
Impulsbeheersing (je krijgt een impuls en die kunnen ze niet beheersen)
Het duurzame patroon is inflexibel en komt tot uiting in een breed scala van
persoonlijke en sociale situaties
Het duurzame patroon veroorzaakt klinisch significante (groot, duidelijk
verschil) lijdensdruk of beperkingen in het sociale of beroepsmatige
functioneren of in het functioneren op andere belangrijke terreinen. (Iemand
komt op veel verschillende terreinen in de problemen)
Het patroon is stabiel en van lange duur, en het begin kan worden herleid tot
op zijn laatst de adolescentie of de jongvolwassen leeftijd. (De signalen kan je
al vanaf de puberteit/kindertijd zien)
Het duurzame patroon kan niet beter worden verklaard als een uiting of
gevolg van een andere psychische stoornis.
Het duurzame patroon kan niet worden toegeschreven aan de fysiologische
effecten van een middel (een drug of medicatie) of aan een somatische
(lichamelijk) aandoening (zoals een schedeltrauma)
Cluster A:
Deze mensen komen vaak wat raar en vreemd over. Zij leven vaak alleen en zoeken
weinig contact met anderen en ook geen hulp.
1. Paranoïde-persoonlijkheidsstoornis
2. Schizoïde-persoonlijkheidsstoornis
3. Schizo typische-persoonlijkheidsstoornis.
Paranoïde-persoonlijkheidsstoornis
Verschil klinische stoornis en persoonlijkheidsstoornis
Klinisch = je herkent jezelf niet. Je weet dat je een burn-out hebt, maar je BENT geen
burn-out. Je BENT geen depressie, maar je hebt een depressie. Je komt er ook weer
uit, het is voor tijdelijk.
Persoonlijk = zit in jou, die komt er niet meer uit. Je moet er mee leren omgaan.
Bijvoorbeeld borderline, narcisme.
Wanneer mensen vastlopen op onderstaand punten dan is er sprake van een
stoornis:
Kenmerken en gedragsstijlen en patronen die samen ons karakter vormen
noemen we onze persoonlijkheid.
Criteria voor persoonlijkheidsstoornis in DSM 5
Iemand ervaart, doet en voelt anders en wijkt hierin af van wat normaal is in een
cultuur. Het gaat om innerlijke ervaringen en uiterlijk (gedrag). Het moet langdurig
zijn. Het komt op twee of meer van de volgende dingen tot uiting:
Cognities (manieren van waarnemen en interpreteren van zichzelf, andere
mensen en gebeurtenissen)
Affectiviteit (de variëteit, intensiteit, labiliteit en adequaatheid van emotionele
reacties) (snel wisselen van emotionele reacties)
Interpersoonlijk functioneren (heeft te maken met jou als persoon, maar ook
in contact met anderen) (alle contact wat je met anderen hebt)
Impulsbeheersing (je krijgt een impuls en die kunnen ze niet beheersen)
Het duurzame patroon is inflexibel en komt tot uiting in een breed scala van
persoonlijke en sociale situaties
Het duurzame patroon veroorzaakt klinisch significante (groot, duidelijk
verschil) lijdensdruk of beperkingen in het sociale of beroepsmatige
functioneren of in het functioneren op andere belangrijke terreinen. (Iemand
komt op veel verschillende terreinen in de problemen)
Het patroon is stabiel en van lange duur, en het begin kan worden herleid tot
op zijn laatst de adolescentie of de jongvolwassen leeftijd. (De signalen kan je
al vanaf de puberteit/kindertijd zien)
Het duurzame patroon kan niet beter worden verklaard als een uiting of
gevolg van een andere psychische stoornis.
Het duurzame patroon kan niet worden toegeschreven aan de fysiologische
effecten van een middel (een drug of medicatie) of aan een somatische
(lichamelijk) aandoening (zoals een schedeltrauma)
Cluster A:
Deze mensen komen vaak wat raar en vreemd over. Zij leven vaak alleen en zoeken
weinig contact met anderen en ook geen hulp.
1. Paranoïde-persoonlijkheidsstoornis
2. Schizoïde-persoonlijkheidsstoornis
3. Schizo typische-persoonlijkheidsstoornis.
Paranoïde-persoonlijkheidsstoornis
