Samenvatting scheikunde hoofdstuk 5
en 6
Hoofdstuk 5 reacties en energie
Voorwaarden verbrandingsreactie
Er zijn drie voorwaarden voor het verlopen van een verbrandingsreactie.
Er moet een brandbare stof zijn.
Er moet genoeg zuurstof zijn.
De ontbrandingstemperatuur moet bereikt zijn.
Blussen met water
Water verlaagt de temperatuur en verdrijft het zuurstof. Bij sommige branden moet je juist
niet met water blussen, er kan dan een steekvlam ontstaan.
Verbranding van elementen
De brandstof reageert met zuurstof en vormt met de zuurstof een
verbinding. Als de brandstof bestaat uit één element ontstaat er altijd een
oxide.
Een oxide is een verbinding die uit twee atoomsoorten bestaat: de
atoomsoort zuurstof en de atoomsoort van het element dat is verbrand.
Als je een metaal verbrand geef je dit de naam van metaal+oxide. Bij
sommige metalen zijn er meerdere oxiden bekend. Je geeft dit dan aan met
romeinse cijfers. Bv koper(II)oxide (CuO).
Bij het verbranden van niet-metalen kun je ook meerdere oxiden krijgen. Je Figuur 1 voorvoegsels
zet er dan een voorvoegsel voor.
Als het eerste element van een niet-metaaloxide maar één keer voorkomt, mag je het
voorvoegsel mono niet gebruiken. Als het element zuurstof maar één keer voorkomt, gebruik
je wel het voorvoegsel mono. Deze voorvoegsel moet je allemaal kennen (figuur 1).
Verbranding van verbindingen
De moleculen van een verbinding bestaan uit verschillende atoomsoorten. Bij de
verbranding van een verbinding zal iedere atoomsoort van de verbinding zijn eigen oxide
vormen.
reagentia
, Een reagens is een stof die zichtbaar verandert in aanwezigheid van de stof die je wilt
aantonen. Zie tabel voor voorbeelden reagens.
Explosieve verbrandingsreacties
Twee voorwaarden voor reactie:
Brandstof en zuurstof moeten in de juiste Figuur 3 voorbeelden reagens
verhouding zijn gemengd.
Er moet een exotherme reactie optreden waarbij gasvormige reactieproducten
ontstaan.
Door de ontstane warmte zetten de gassen snel en sterk uit. Dit uitzetten van de gassen
heet een explosie.
Kenmerken van een ontledingsreactie
Verhitten is niet hetzelfde als verbranden. Er is sprake van verhitten als de stof wordt
opgewarmd zonder dat daarbij zuurstof aan de beginstof wordt toegevoegd.
Bij een ontledingsreactie is er maar één beginstof. Deze beginstof is altijd een verbinding en
die wordt ontleed in twee of meer reactieproducten. Deze reactieproducten kunnen
elementen zijn, maar er kunnen ook andere verbindingen ontstaan.
Energie-effecten van ontledingsreacties
Voor de meeste ontledingsreacties is continu energie nodig. Een reactie die continu energie
nodig heeft om te verlopen is een endotherme reactie.
Een andere ontledingsreactie, er komt tijdens de reactie warmte vrij. De ontleding van de stof
is dus een voorbeeld van een exotherme ontledingsreactie.
Typen ontledingsreacties
Voor de meeste ontledingsreacties is energie nodig. Een ontledingsreactie onder invloed van
warmte noem je een thermolysereactie.
Bij deze reactie heb je elektriciteit nodig om water in zuurstof en waterstof te ontleden. Een
ontledingsreactie waarbij je elektriciteit gebruikt voor de ontleding noem je
een elektrolysereactie.
Onderzoekers zijn erin geslaagd ‘zonnepanelen’ te bouwen die water met behulp van
zonlicht ontleden. Het zonlicht levert dus de energie om het water te ontleden. Ontleding
door middel van licht noem je fotolyse.
en 6
Hoofdstuk 5 reacties en energie
Voorwaarden verbrandingsreactie
Er zijn drie voorwaarden voor het verlopen van een verbrandingsreactie.
Er moet een brandbare stof zijn.
Er moet genoeg zuurstof zijn.
De ontbrandingstemperatuur moet bereikt zijn.
Blussen met water
Water verlaagt de temperatuur en verdrijft het zuurstof. Bij sommige branden moet je juist
niet met water blussen, er kan dan een steekvlam ontstaan.
Verbranding van elementen
De brandstof reageert met zuurstof en vormt met de zuurstof een
verbinding. Als de brandstof bestaat uit één element ontstaat er altijd een
oxide.
Een oxide is een verbinding die uit twee atoomsoorten bestaat: de
atoomsoort zuurstof en de atoomsoort van het element dat is verbrand.
Als je een metaal verbrand geef je dit de naam van metaal+oxide. Bij
sommige metalen zijn er meerdere oxiden bekend. Je geeft dit dan aan met
romeinse cijfers. Bv koper(II)oxide (CuO).
Bij het verbranden van niet-metalen kun je ook meerdere oxiden krijgen. Je Figuur 1 voorvoegsels
zet er dan een voorvoegsel voor.
Als het eerste element van een niet-metaaloxide maar één keer voorkomt, mag je het
voorvoegsel mono niet gebruiken. Als het element zuurstof maar één keer voorkomt, gebruik
je wel het voorvoegsel mono. Deze voorvoegsel moet je allemaal kennen (figuur 1).
Verbranding van verbindingen
De moleculen van een verbinding bestaan uit verschillende atoomsoorten. Bij de
verbranding van een verbinding zal iedere atoomsoort van de verbinding zijn eigen oxide
vormen.
reagentia
, Een reagens is een stof die zichtbaar verandert in aanwezigheid van de stof die je wilt
aantonen. Zie tabel voor voorbeelden reagens.
Explosieve verbrandingsreacties
Twee voorwaarden voor reactie:
Brandstof en zuurstof moeten in de juiste Figuur 3 voorbeelden reagens
verhouding zijn gemengd.
Er moet een exotherme reactie optreden waarbij gasvormige reactieproducten
ontstaan.
Door de ontstane warmte zetten de gassen snel en sterk uit. Dit uitzetten van de gassen
heet een explosie.
Kenmerken van een ontledingsreactie
Verhitten is niet hetzelfde als verbranden. Er is sprake van verhitten als de stof wordt
opgewarmd zonder dat daarbij zuurstof aan de beginstof wordt toegevoegd.
Bij een ontledingsreactie is er maar één beginstof. Deze beginstof is altijd een verbinding en
die wordt ontleed in twee of meer reactieproducten. Deze reactieproducten kunnen
elementen zijn, maar er kunnen ook andere verbindingen ontstaan.
Energie-effecten van ontledingsreacties
Voor de meeste ontledingsreacties is continu energie nodig. Een reactie die continu energie
nodig heeft om te verlopen is een endotherme reactie.
Een andere ontledingsreactie, er komt tijdens de reactie warmte vrij. De ontleding van de stof
is dus een voorbeeld van een exotherme ontledingsreactie.
Typen ontledingsreacties
Voor de meeste ontledingsreacties is energie nodig. Een ontledingsreactie onder invloed van
warmte noem je een thermolysereactie.
Bij deze reactie heb je elektriciteit nodig om water in zuurstof en waterstof te ontleden. Een
ontledingsreactie waarbij je elektriciteit gebruikt voor de ontleding noem je
een elektrolysereactie.
Onderzoekers zijn erin geslaagd ‘zonnepanelen’ te bouwen die water met behulp van
zonlicht ontleden. Het zonlicht levert dus de energie om het water te ontleden. Ontleding
door middel van licht noem je fotolyse.
