Overzicht Ziekteleer Ogen
14.2 - Pathofysiologie van Visusstoornissen
Cornea en Traanfilm
De cornea is transparant door
● Een toestand van ‘relatieve dehydratie’
○ Vanwege de pompwerking van het endotheel (binnenste laag van cornea)
■ Beschadiging endotheel → cornea neemt veel water op → cornea verdikt tot wel 5x
■ Beschadiging epitheel (buitenste laag) → dikte neemt met ong. 100% toe
● De regelmatige rangschikking van de collagene fibrillen in het stroma
, ○ Bij wateropname (oedeem → regelmaat wordt verstoord → cornea wordt blauw-wit troebel
● Het ontbreken van verhoornd epitheel, pigment en bloedvaten
Aan de buitenzijde van de cornea zit de traanfilm, bestaande uit 3 lagen
● Binnenste mucinelaag
○ Geproduceerd door slijmbekercellen in de conjunctiva
○ Zorgt ervoor dat de waterige laag aan het (hydrofobe) epitheel kan binden
● Middelste waterige laag
● Buitenste lipidenlaag
○ Geproduceerd door tarsaalklieren in de ooglidranden
Fotofobie: het als pijnlijk ervaren van veel licht
Ontstaat door prikkeling van de zenuwuiteindjes in de oppervlakkige lagen van de cornea
Irritatie van zenuwuiteindjes → reflectoire vaatverwijding + transsudatie van de iris + pijnlijk spasme van gladde spiervezels in het
corpus ciliare → rood verkleurde iris + troebeling van voorste oogkamer (VOK) + miosis (pupilvernauwing)
Oppervlakkige (epitheel)defecten → epiphora (traanvloed) + gering cornea oedeem + pijnuitingen
Oppervlakkige epitheelcellen → afplatten + over het defect schuiven/migreren
○ Na 8-10 uur → defect is afgedekt
○ Na enkele dagen → epitheel is weer op de oorspronkelijke dikte
○ Binnen een week → volledig herstel (zonder littekenvorming)
Diepere defecten → tot in oppervlakkige stroma
Aanvankelijk gelijke herstelreactie:
○ Defect in basale cellaag van epitheel → opgevuld door zich delende basale cellen vanuit de randen van het defect
○ Cornea wordt weer transparant → litteken blijft microscopisch zichtbaar
Zeer diepe defecten → >helft van corneadikte → oedeemvorming
Herstelreactie:
○ Binnen enkele uren → defect afgedekt met grijzig beslag van leukocyten
■ Vanuit het limbale vaatnet → aangevoerd via traanfilm
○ Epitheelcellen van de wondranden dekken het defect af → randen ronden af
■ Niet genoeg om het defect op te vullen
14.2 - Pathofysiologie van Visusstoornissen
Cornea en Traanfilm
De cornea is transparant door
● Een toestand van ‘relatieve dehydratie’
○ Vanwege de pompwerking van het endotheel (binnenste laag van cornea)
■ Beschadiging endotheel → cornea neemt veel water op → cornea verdikt tot wel 5x
■ Beschadiging epitheel (buitenste laag) → dikte neemt met ong. 100% toe
● De regelmatige rangschikking van de collagene fibrillen in het stroma
, ○ Bij wateropname (oedeem → regelmaat wordt verstoord → cornea wordt blauw-wit troebel
● Het ontbreken van verhoornd epitheel, pigment en bloedvaten
Aan de buitenzijde van de cornea zit de traanfilm, bestaande uit 3 lagen
● Binnenste mucinelaag
○ Geproduceerd door slijmbekercellen in de conjunctiva
○ Zorgt ervoor dat de waterige laag aan het (hydrofobe) epitheel kan binden
● Middelste waterige laag
● Buitenste lipidenlaag
○ Geproduceerd door tarsaalklieren in de ooglidranden
Fotofobie: het als pijnlijk ervaren van veel licht
Ontstaat door prikkeling van de zenuwuiteindjes in de oppervlakkige lagen van de cornea
Irritatie van zenuwuiteindjes → reflectoire vaatverwijding + transsudatie van de iris + pijnlijk spasme van gladde spiervezels in het
corpus ciliare → rood verkleurde iris + troebeling van voorste oogkamer (VOK) + miosis (pupilvernauwing)
Oppervlakkige (epitheel)defecten → epiphora (traanvloed) + gering cornea oedeem + pijnuitingen
Oppervlakkige epitheelcellen → afplatten + over het defect schuiven/migreren
○ Na 8-10 uur → defect is afgedekt
○ Na enkele dagen → epitheel is weer op de oorspronkelijke dikte
○ Binnen een week → volledig herstel (zonder littekenvorming)
Diepere defecten → tot in oppervlakkige stroma
Aanvankelijk gelijke herstelreactie:
○ Defect in basale cellaag van epitheel → opgevuld door zich delende basale cellen vanuit de randen van het defect
○ Cornea wordt weer transparant → litteken blijft microscopisch zichtbaar
Zeer diepe defecten → >helft van corneadikte → oedeemvorming
Herstelreactie:
○ Binnen enkele uren → defect afgedekt met grijzig beslag van leukocyten
■ Vanuit het limbale vaatnet → aangevoerd via traanfilm
○ Epitheelcellen van de wondranden dekken het defect af → randen ronden af
■ Niet genoeg om het defect op te vullen
