Behandeling van
Stemtoornissen
- Hoste -
---------------------------------------
---------
INLEIDENDE BESCHOUWINGEN STEMTHERAPIE (HB.
P. 161)
Behandelen van stemstoornissen vanuit ICF
Gegevens van GRABASI invullen bij stoornissen/aandoening
1
,Bij stem geen psycho-educatie, wel stem-educatie (o.a. bekijken van externe factoren spelen
hier een rol, omgeving moet zich ook aanpassen bv. persoon met moeilijke stemgeving
voldoende laten beurtnemen)
Stemtherapie VS stemtraining
● Stemtraining:
o Doel: verbeteren normale stem voor specifieke doeleinden
(je vertrekt vanuit een gezond stemorgaansysteem)
o De stemkwaliteit of stemintensiteit of stembereik optimaliseren meestal i.f.v.
personen met een professioneel stemberoep bv. leerkrachten, zangers,
acteurs
o Hoe kunnen we de stembelastbaarheid verhogen en de stembelasting
verminderen
● Stemtherapie:
o Doel: verbeteren pathologische stemmen (genezen / compenseren)
o Je vertrekt vanuit een niet gezonde, pathologische stem
Niet strikt te scheiden! Gaan hand in hand met elkaar
Gemeenschappelijk einddoel: “een betere stem”
Stemtherapie: basisprincipes
● Multidisciplinair:
o Meestal NKO (diagnostiek, verdere opvolging) + logopedist = behandelen de
stem
o Eventueel
▪ Psycholoog (stemstoornissen kunnen een psychologische onderlaag
hebben)
▪ Neuroloog (stemstoornissen met een neurologische oorzaak bv.
stemparese)
▪ Pedagoog
▪ Zangcoach (bij bv. professionele stemgebruikers)
▪ …
● Belang van goede therapeutische relatie
o Gebaseerd op vertrouwen
o Duidelijk schetsen doelen, inhoud en verloop (kan cliënt zich hierin vinden?)
(evalueer voldoende)
2
, ● Werk vanuit eclectisch standpunt (een goede therapeut is meester van verschillende
stemtechnieken, werk individueel gericht)
● Werk EvidenceBased!
● Start stemtherapie:
o Verwijzing logo belangrijk indien stemprobleem langer duurt dan 6 weken (of
3 weken indien risicofactoren hoog zijn)!
o Indien na 6 weken stemtherapie geen verbetering:
▪ Terug naar NKO
● Einde stemtherapie:
o Indien patiënt gewenste functionaliteitsniveau heeft bereikt (niveau zal
anders liggen bij een beroepsspreker als bij een arbeider)
o Cliënt ook leren omgaan met beperkingen bv. bij een paralyse kan je nooit tot
een 100% goede stemgeving komen)
● Duur en frequentie:
o Afhankelijk van:
▪ Aard stemprobleem / oorzaak
▪ Stemcoaching / kwaliteit van stemtherapie
▪ Algemene evolutie behandeling
● Na 12 weken (3 maand) moet je reeds tot een goede basis qua
vooruitgang (Richtlijn stemklachten)
▪ Gebruikte methodiek
▪ Kies voor een korte intensieve (2 tot 3 x in de week, 12 weken) VS
langere meer gespreide therapie (1 jaar, 1x in de week) (start met een
korte intensieve, daarna kan je afbouwen)
o Richtlijnen Riziv:
▪ Maximum 2 jaar terugbetaling (met voorschrift per jaar)
▪ Maximum 80 zittingen (30 minuten)
»Internationaal gerapporteerde therapieperiode 9,25 weken =
gemiddelde duur van stemtherapieën
Stemstoornissen in de nomenclatuur: C1 of C2
Voorwaarden voor terugbetaling:
3
, ● Indirecte VS directe therapie
o Indirect: vocale opvoeding en stemhygiëne = vooral info geven hoe
een stem werkt & gecreëerd wordt & wat er nodig is om een goed
stemgebruik te verkrijgen
o Direct: oefeningen, training, …. = directe contact
● Stemmethodes versus stemtechnieken
o Methode: reeks van oefeningen en technieken die met bepaalde
strategie zijn samengebracht & leiden tot een optimaal stemgebruik
▪ vb: nasaleermethode van Pahn; Vocal Function Excercises…
o Technieken: niet specifiek gebonden aan een methode
▪ vb: facilitatietechnieken voor een ontspannen stemgeluid;
‘hand-over-mouth’; hummen/zoemen…
Preventie stemproblemen
● Doel: Ontstaan en ontwikkeling stemstoornissen te herkennen en voorkomen
o Preventie = (belangrijk voor mensen in het onderwijs)
▪ Stemopvoeding
▪ Stemtraining
▪ Informatie geven over stemgebruik
MEDISCHE BEHANDELING VAN
STEMSTOORNISSEN (HB. P. 166)
Kort kennen
Medische benadering
● Medicatie: = heeft een invloed op stemgeluid/kwaliteit + en – bv. uitdroging - kuchen
o Via AZS verandering in endolaryngaal milieu
o Meestal transiënt, soms ook permanent
4
Stemtoornissen
- Hoste -
---------------------------------------
---------
INLEIDENDE BESCHOUWINGEN STEMTHERAPIE (HB.
P. 161)
Behandelen van stemstoornissen vanuit ICF
Gegevens van GRABASI invullen bij stoornissen/aandoening
1
,Bij stem geen psycho-educatie, wel stem-educatie (o.a. bekijken van externe factoren spelen
hier een rol, omgeving moet zich ook aanpassen bv. persoon met moeilijke stemgeving
voldoende laten beurtnemen)
Stemtherapie VS stemtraining
● Stemtraining:
o Doel: verbeteren normale stem voor specifieke doeleinden
(je vertrekt vanuit een gezond stemorgaansysteem)
o De stemkwaliteit of stemintensiteit of stembereik optimaliseren meestal i.f.v.
personen met een professioneel stemberoep bv. leerkrachten, zangers,
acteurs
o Hoe kunnen we de stembelastbaarheid verhogen en de stembelasting
verminderen
● Stemtherapie:
o Doel: verbeteren pathologische stemmen (genezen / compenseren)
o Je vertrekt vanuit een niet gezonde, pathologische stem
Niet strikt te scheiden! Gaan hand in hand met elkaar
Gemeenschappelijk einddoel: “een betere stem”
Stemtherapie: basisprincipes
● Multidisciplinair:
o Meestal NKO (diagnostiek, verdere opvolging) + logopedist = behandelen de
stem
o Eventueel
▪ Psycholoog (stemstoornissen kunnen een psychologische onderlaag
hebben)
▪ Neuroloog (stemstoornissen met een neurologische oorzaak bv.
stemparese)
▪ Pedagoog
▪ Zangcoach (bij bv. professionele stemgebruikers)
▪ …
● Belang van goede therapeutische relatie
o Gebaseerd op vertrouwen
o Duidelijk schetsen doelen, inhoud en verloop (kan cliënt zich hierin vinden?)
(evalueer voldoende)
2
, ● Werk vanuit eclectisch standpunt (een goede therapeut is meester van verschillende
stemtechnieken, werk individueel gericht)
● Werk EvidenceBased!
● Start stemtherapie:
o Verwijzing logo belangrijk indien stemprobleem langer duurt dan 6 weken (of
3 weken indien risicofactoren hoog zijn)!
o Indien na 6 weken stemtherapie geen verbetering:
▪ Terug naar NKO
● Einde stemtherapie:
o Indien patiënt gewenste functionaliteitsniveau heeft bereikt (niveau zal
anders liggen bij een beroepsspreker als bij een arbeider)
o Cliënt ook leren omgaan met beperkingen bv. bij een paralyse kan je nooit tot
een 100% goede stemgeving komen)
● Duur en frequentie:
o Afhankelijk van:
▪ Aard stemprobleem / oorzaak
▪ Stemcoaching / kwaliteit van stemtherapie
▪ Algemene evolutie behandeling
● Na 12 weken (3 maand) moet je reeds tot een goede basis qua
vooruitgang (Richtlijn stemklachten)
▪ Gebruikte methodiek
▪ Kies voor een korte intensieve (2 tot 3 x in de week, 12 weken) VS
langere meer gespreide therapie (1 jaar, 1x in de week) (start met een
korte intensieve, daarna kan je afbouwen)
o Richtlijnen Riziv:
▪ Maximum 2 jaar terugbetaling (met voorschrift per jaar)
▪ Maximum 80 zittingen (30 minuten)
»Internationaal gerapporteerde therapieperiode 9,25 weken =
gemiddelde duur van stemtherapieën
Stemstoornissen in de nomenclatuur: C1 of C2
Voorwaarden voor terugbetaling:
3
, ● Indirecte VS directe therapie
o Indirect: vocale opvoeding en stemhygiëne = vooral info geven hoe
een stem werkt & gecreëerd wordt & wat er nodig is om een goed
stemgebruik te verkrijgen
o Direct: oefeningen, training, …. = directe contact
● Stemmethodes versus stemtechnieken
o Methode: reeks van oefeningen en technieken die met bepaalde
strategie zijn samengebracht & leiden tot een optimaal stemgebruik
▪ vb: nasaleermethode van Pahn; Vocal Function Excercises…
o Technieken: niet specifiek gebonden aan een methode
▪ vb: facilitatietechnieken voor een ontspannen stemgeluid;
‘hand-over-mouth’; hummen/zoemen…
Preventie stemproblemen
● Doel: Ontstaan en ontwikkeling stemstoornissen te herkennen en voorkomen
o Preventie = (belangrijk voor mensen in het onderwijs)
▪ Stemopvoeding
▪ Stemtraining
▪ Informatie geven over stemgebruik
MEDISCHE BEHANDELING VAN
STEMSTOORNISSEN (HB. P. 166)
Kort kennen
Medische benadering
● Medicatie: = heeft een invloed op stemgeluid/kwaliteit + en – bv. uitdroging - kuchen
o Via AZS verandering in endolaryngaal milieu
o Meestal transiënt, soms ook permanent
4
