4.1 bevolking en ruimte in Nederland
bevolkingsgroei
De groei van de bevolking komt door natuurlijke bevolkingsgroei en sociale bevolkingsgroei.
Bij natuurlijke bevolkingsgroei kijk je naar het geboortecijfer en het sterftecijfer.
Nederland had in 2017 dus een geboorteoverschot.
Bij sociale bevolkingsgroei gaat het om het aantal mensen dat zich in een gebied vestigt min het
aantal dat vertrekt. In het kort: immigratie min emigratie.
De bevolkingsgroei van een land reken je uit door natuurlijke en de sociale bevolkingsgroei bij elkaar
op te tellen.
Van jong naar oud
In 1950 kregen vrouwen in Nederland gemiddeld 4 kinderen, nu maar 1.7. Dat verschil heeft twee
gevolgen: vergrijzing en ontgroening.
Het aandeel ouderen is flink gegroeid. Dat noem je vergrijzing. Om die groei van het aantal ouderen
te verklaren komt dat na de Tweede Wereldoorlog was er een geboortegolf.
De vergrijzing wordt verstrekt, doordat de levensverwachting is toegenomen.
Het aandeel jonge mensen in de bevolking is sterk afgenomen.
Redenen:
1. Het gebruik van voorbehoedsmiddelen (in het bijzondere de pil)
2. De veranderde rol van de vrouw in de samenleving (eerst studie en een carriere, daarna pas
kinderen.)
3. De afgenomen zekerheid ( veel stelllen willen eerst een koophuis en een vaste baan).
De vergrijzing en de ontgroening van de Nederlandse bevolking kun je goed zien in een
leeftijdsdiagram of bevolkingspiramide.
, Migratie
In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw had Nederland tijdelijk een vertrekoverschot, toen
veel mensen uit Nederland emigreerden.
Je kunt vier groepen immigranten onderscheiden:
1. Gastarbeiders uit vooral Marokko en Turkije kwamen vanaf 1965 naar Nederland.
2. Nederlandse koloniën kwamen om te studeren en te werken.
3. Politieke vluchtelingen die uit hun land vluchten, komen omdat ze daar niet veilig zijn. Maar
er zijn ook economische vluchtelingen die komen in de hoop werk en welvaart te vinden.
4. Inwoners vanuit andere lidstaten van de Europese Unie komen hier om te studeren of te
werken. Veel migranten uit Oost-Europa doen aan seizoensmigratie: e komen in het voorjaar
een paar maanden in Nederland om te helpen bij de oogst van asperges of het plukken van
aardbeien, daarna gaan ze weer terug.
Het aantal immigranten wordt groter door de komst van nieuwe vluchtelingen en door
gezinshereniging (een gezinslid woont hier al en de rest van het gezin volgt later). En wordt kleiner
door remigratie (Het terugkeren van immigranten naar hun land van herkomst).
Toekomst
De Nederlandse bevolking blijft naar verwachting groeien tot 2060. Waarom is dat zo?
Door de komst van nieuwe immigranten
Rond 2037 zal er een sterfteoverschot ontstaan. Toch zal de bevolking nar verwachting ook daar
blijven groeien door het grotere vestigingsoverschot.
Begrippen:
Sociale bevolkingsgroei: het aantal mensen dat zich ergens vestigt min het aantal dat vertrekt.
Natuurlijke bevolkingsgroei: bevolkingsgroei of -afname door het aantal geboorten min het aantal
sterfgevallen.
Geboorteoverschot: als er in een jaar meer mensen geboren worden dan er sterven.
Immigratie: het zich vestigen in een bepaald land.
Emigratie: Het verhuizen naar een ander land.
Vestigingsoverschot: als in een jaar meer mensen zich in een gebied vestigen dan er vertrekken.
Vergrijzing: de toename van het aandeel van 65-plussers in de bevolking.
Ontgroening: de afname van het aandeel jongens n de bevolking.
Levensverwachting: hoe oud mensen in een land gemiddeld worden.
Leeftijdsdiagram: diagram waarin je de verdeling van de bevolking over verschillende
leeftijdsklassen ziet. Heet ook bevolkingspiramide.
Bevolkingspiramide: diagram waarin je de verdeling van de bevolking over verschillende
leeftijdsklassen ziet. Heet ook leeftijdsdiagram.
Vertrekoverschot: als in een jaar meer mensen zich in een gebied vestigen dan er vertrekken.
bevolkingsgroei
De groei van de bevolking komt door natuurlijke bevolkingsgroei en sociale bevolkingsgroei.
Bij natuurlijke bevolkingsgroei kijk je naar het geboortecijfer en het sterftecijfer.
Nederland had in 2017 dus een geboorteoverschot.
Bij sociale bevolkingsgroei gaat het om het aantal mensen dat zich in een gebied vestigt min het
aantal dat vertrekt. In het kort: immigratie min emigratie.
De bevolkingsgroei van een land reken je uit door natuurlijke en de sociale bevolkingsgroei bij elkaar
op te tellen.
Van jong naar oud
In 1950 kregen vrouwen in Nederland gemiddeld 4 kinderen, nu maar 1.7. Dat verschil heeft twee
gevolgen: vergrijzing en ontgroening.
Het aandeel ouderen is flink gegroeid. Dat noem je vergrijzing. Om die groei van het aantal ouderen
te verklaren komt dat na de Tweede Wereldoorlog was er een geboortegolf.
De vergrijzing wordt verstrekt, doordat de levensverwachting is toegenomen.
Het aandeel jonge mensen in de bevolking is sterk afgenomen.
Redenen:
1. Het gebruik van voorbehoedsmiddelen (in het bijzondere de pil)
2. De veranderde rol van de vrouw in de samenleving (eerst studie en een carriere, daarna pas
kinderen.)
3. De afgenomen zekerheid ( veel stelllen willen eerst een koophuis en een vaste baan).
De vergrijzing en de ontgroening van de Nederlandse bevolking kun je goed zien in een
leeftijdsdiagram of bevolkingspiramide.
, Migratie
In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw had Nederland tijdelijk een vertrekoverschot, toen
veel mensen uit Nederland emigreerden.
Je kunt vier groepen immigranten onderscheiden:
1. Gastarbeiders uit vooral Marokko en Turkije kwamen vanaf 1965 naar Nederland.
2. Nederlandse koloniën kwamen om te studeren en te werken.
3. Politieke vluchtelingen die uit hun land vluchten, komen omdat ze daar niet veilig zijn. Maar
er zijn ook economische vluchtelingen die komen in de hoop werk en welvaart te vinden.
4. Inwoners vanuit andere lidstaten van de Europese Unie komen hier om te studeren of te
werken. Veel migranten uit Oost-Europa doen aan seizoensmigratie: e komen in het voorjaar
een paar maanden in Nederland om te helpen bij de oogst van asperges of het plukken van
aardbeien, daarna gaan ze weer terug.
Het aantal immigranten wordt groter door de komst van nieuwe vluchtelingen en door
gezinshereniging (een gezinslid woont hier al en de rest van het gezin volgt later). En wordt kleiner
door remigratie (Het terugkeren van immigranten naar hun land van herkomst).
Toekomst
De Nederlandse bevolking blijft naar verwachting groeien tot 2060. Waarom is dat zo?
Door de komst van nieuwe immigranten
Rond 2037 zal er een sterfteoverschot ontstaan. Toch zal de bevolking nar verwachting ook daar
blijven groeien door het grotere vestigingsoverschot.
Begrippen:
Sociale bevolkingsgroei: het aantal mensen dat zich ergens vestigt min het aantal dat vertrekt.
Natuurlijke bevolkingsgroei: bevolkingsgroei of -afname door het aantal geboorten min het aantal
sterfgevallen.
Geboorteoverschot: als er in een jaar meer mensen geboren worden dan er sterven.
Immigratie: het zich vestigen in een bepaald land.
Emigratie: Het verhuizen naar een ander land.
Vestigingsoverschot: als in een jaar meer mensen zich in een gebied vestigen dan er vertrekken.
Vergrijzing: de toename van het aandeel van 65-plussers in de bevolking.
Ontgroening: de afname van het aandeel jongens n de bevolking.
Levensverwachting: hoe oud mensen in een land gemiddeld worden.
Leeftijdsdiagram: diagram waarin je de verdeling van de bevolking over verschillende
leeftijdsklassen ziet. Heet ook bevolkingspiramide.
Bevolkingspiramide: diagram waarin je de verdeling van de bevolking over verschillende
leeftijdsklassen ziet. Heet ook leeftijdsdiagram.
Vertrekoverschot: als in een jaar meer mensen zich in een gebied vestigen dan er vertrekken.
