Uitwerking praktijktoets MSA (diagnostiek en behandeling
Inhoudsopgave
Anamnese en screening........................................................................................................................................1
Rode vlaggen........................................................................................................................................................4
Rode vlaggen regio lage rug............................................................................................................................4
Rode vlaggen regio schouder...........................................................................................................................5
Rode vlaggen regio nek (hoofdpijn)................................................................................................................6
Fasen van weefselherstel en PEACE&LOVE......................................................................................................9
Acute letsels (diagnostiek en behandeling)........................................................................................................12
Acute lage rug letsel......................................................................................................................................12
Acute schouder..............................................................................................................................................15
Acute pols......................................................................................................................................................17
Acute romp....................................................................................................................................................19
Acute elleboog...............................................................................................................................................22
Acute knie......................................................................................................................................................24
Acute lies.......................................................................................................................................................29
Acute enkel....................................................................................................................................................32
Persisterende klachten (diagnostiek en behandeling)........................................................................................35
Persisterende klachten tendinopathie.............................................................................................................35
Persisterende onderbeenklachten...................................................................................................................39
Persisterende klachten lies.............................................................................................................................42
Persisterende nekklachten..............................................................................................................................44
Persisterende rugklachten (LWK)..................................................................................................................49
Persisterende klachten, LSRS (lumbosacraal radiculair syndroom)............................................................55
Persisterende knieklachten.............................................................................................................................60
Persisterende schouderklachten.....................................................................................................................64
Persisterende klachten, TOS (thoracic outlet syndrome)..............................................................................66
Persisterende rug- en heupklachten...............................................................................................................68
Anamnese en screening
1
, - Altijd goed vragen, hoe is het vandaag? De actualiteit
Bij het screenen dienen dan ook vragen over de algehele gezondheid worden
gesteld. Vrijwel alle belangrijke algemene gezondheid gegevens zijn te vatten onder
het acroniem AMPLE : Algemene gezondheid op basis van Age and Allergies,
Medication, Past Illnesses and Pregnancy, Last doctors visit and Lifestyle,
en Events.
• Leg wel altijd eerst uit waarom je deze ‘algemene’ vragen stelt of moet
stellen. De verplichting tot screening is bij DTF nadrukkelijk vastgesteld
AMPLE- vragen bij het eerste contact ALTIJD bij de patiënt uit te vragen
en/of om daarmee te controleren of je bij een verwijzing of in het
multidisciplinaire overleg over alle voor jou belangrijke gegevens beschikt.
Uit oogpunt van efficiëntie is het verstandig bij screening bij DTF de anamnese met
deze AMPLE-vragen te beginnen, omdat ze een hoge kans hebben er een risico-
indicator (rode vlag) mee te vinden.
Na de screening of bespreken van de verwijzing, geef je de patiënt eerst de ruimte
om zijn klachten (reden van beperkingen) in eigen woorden te formuleren. Daarna ga
je dieper in op LOFTIG (somatische factoren).
Naast het uitvragen van de somatische aspecten van de klacht zelf, is het belangrijk
om ook in te gaan op herstelbelemmerende of -bevorderende factoren bij de
patient (voor zover deze al niet bij de screening uit “AMPLE” duidelijk zijn
geworden). Daarin zijn psychosociale aspecten, zoals wat de patiënt zelf
denkt wat er met hem aan de hand is en hoe hij en zijn omgeving ermee
omgaan, onmisbare elementen, ook al worden deze niet altijd als zodanig
onderkend/ gevoeld.
• A(ge and allergies) : leeftijd, levensfase en allergie/ ‘overgevoeligheid’
• M(edication) : bijwerkingen geneesmiddelen
• P(ast illnesses and pregnancy) : operaties, ernstige ziekten of ongevallen in
voorgeschiedenis (‘veranderende klachten’), zwangerschap – belastbaarheid,
daaromheen nog klachten?
• L(ast doctors check and Lifestyle) : Bent u onder controle bij een arts,
wanneer voor het laatst? Roken, alcohol en bewegen (beweeggedrag, ‘Wat
vindt u van uw eigen leefstijl, en waarom?’)
• E (vents, health (and life) events) : Zijn er voorafgaand aan het ontstaan van
uw klachten nog bijzonderheden in uw gezondheid/ leven geweest, of
veranderingen opgetreden? (ongevallen, frequentie ziekte-episodes,
veranderingen in lichaamsfuncties, gewichtsverlies, tintelingen etc.).
Lokalisatie - Waar zit de pijn/ last/ beperking?
- Is er sprake van uitstraling
2
,Ontstaan(swijz - Hoe/ Waardoor is de klacht/ pijn/ probleem ontstaan?
e) - Ontstond dit opeens of geleidelijk, was het een ongeval?
Hoe ging het (vallen, uitglijden) precies in zijn werk (trauma-analyse)?
Functiestoorni - Waarom lukt het niet? In hoeverre komt dit door pijn, stijfheid in het
s gewricht, vermindering van kracht, balansverstoring?
- Heeft u het gevoel door de … te zakken?
- Zijn er gevoelsstoornissen of tintelingen?
- Wordt u kortademig of snel vermoeid waardoor het niet meer gaat?
Stel bij pijn nog een aantal vragen, dit zijn :
- Hoe zou u de pijn omschrijven? Is de pijn lokaal of wisselend van plek?
- In 2e instantie, is er een korte pijnscheut, meer zeurende doffe pijn of juist
stekend/ brandend?
- Zijn er zichtbare reacties zoals zwelling, verkleuring of jeuk?
Tijdsverloop - Hoelang heeft u hier al last van?
- Hoe is het beloop sinds het ontstaan, erger/ minder of anders?
(tijdens rustige periodes, door de week, over een dag, verschillende activiteiten
etc.)
Intensiteit en - Is de pijn altijd even heftig? Wanneer/ waardoor neemt de pijn/ klachten toe
samenhang of af?
- Hoe is de ernst in relatie tot de activiteit/ inspanning (NRS/ VAS)
- Gaat de pijn wel eens gepaard met andere klachten?
Geschiedenis - Heeft u wel eens andere klachten in dit gebeid/ op deze plek gehad?
- Komen dit soort klachten/ problemen ook in uw familie voor?
Aandachtspunten zijn, altijd vragen naar de volgende onderdelen :
3
, Rode vlaggen
Rode vlaggen regio lage rug
4
Inhoudsopgave
Anamnese en screening........................................................................................................................................1
Rode vlaggen........................................................................................................................................................4
Rode vlaggen regio lage rug............................................................................................................................4
Rode vlaggen regio schouder...........................................................................................................................5
Rode vlaggen regio nek (hoofdpijn)................................................................................................................6
Fasen van weefselherstel en PEACE&LOVE......................................................................................................9
Acute letsels (diagnostiek en behandeling)........................................................................................................12
Acute lage rug letsel......................................................................................................................................12
Acute schouder..............................................................................................................................................15
Acute pols......................................................................................................................................................17
Acute romp....................................................................................................................................................19
Acute elleboog...............................................................................................................................................22
Acute knie......................................................................................................................................................24
Acute lies.......................................................................................................................................................29
Acute enkel....................................................................................................................................................32
Persisterende klachten (diagnostiek en behandeling)........................................................................................35
Persisterende klachten tendinopathie.............................................................................................................35
Persisterende onderbeenklachten...................................................................................................................39
Persisterende klachten lies.............................................................................................................................42
Persisterende nekklachten..............................................................................................................................44
Persisterende rugklachten (LWK)..................................................................................................................49
Persisterende klachten, LSRS (lumbosacraal radiculair syndroom)............................................................55
Persisterende knieklachten.............................................................................................................................60
Persisterende schouderklachten.....................................................................................................................64
Persisterende klachten, TOS (thoracic outlet syndrome)..............................................................................66
Persisterende rug- en heupklachten...............................................................................................................68
Anamnese en screening
1
, - Altijd goed vragen, hoe is het vandaag? De actualiteit
Bij het screenen dienen dan ook vragen over de algehele gezondheid worden
gesteld. Vrijwel alle belangrijke algemene gezondheid gegevens zijn te vatten onder
het acroniem AMPLE : Algemene gezondheid op basis van Age and Allergies,
Medication, Past Illnesses and Pregnancy, Last doctors visit and Lifestyle,
en Events.
• Leg wel altijd eerst uit waarom je deze ‘algemene’ vragen stelt of moet
stellen. De verplichting tot screening is bij DTF nadrukkelijk vastgesteld
AMPLE- vragen bij het eerste contact ALTIJD bij de patiënt uit te vragen
en/of om daarmee te controleren of je bij een verwijzing of in het
multidisciplinaire overleg over alle voor jou belangrijke gegevens beschikt.
Uit oogpunt van efficiëntie is het verstandig bij screening bij DTF de anamnese met
deze AMPLE-vragen te beginnen, omdat ze een hoge kans hebben er een risico-
indicator (rode vlag) mee te vinden.
Na de screening of bespreken van de verwijzing, geef je de patiënt eerst de ruimte
om zijn klachten (reden van beperkingen) in eigen woorden te formuleren. Daarna ga
je dieper in op LOFTIG (somatische factoren).
Naast het uitvragen van de somatische aspecten van de klacht zelf, is het belangrijk
om ook in te gaan op herstelbelemmerende of -bevorderende factoren bij de
patient (voor zover deze al niet bij de screening uit “AMPLE” duidelijk zijn
geworden). Daarin zijn psychosociale aspecten, zoals wat de patiënt zelf
denkt wat er met hem aan de hand is en hoe hij en zijn omgeving ermee
omgaan, onmisbare elementen, ook al worden deze niet altijd als zodanig
onderkend/ gevoeld.
• A(ge and allergies) : leeftijd, levensfase en allergie/ ‘overgevoeligheid’
• M(edication) : bijwerkingen geneesmiddelen
• P(ast illnesses and pregnancy) : operaties, ernstige ziekten of ongevallen in
voorgeschiedenis (‘veranderende klachten’), zwangerschap – belastbaarheid,
daaromheen nog klachten?
• L(ast doctors check and Lifestyle) : Bent u onder controle bij een arts,
wanneer voor het laatst? Roken, alcohol en bewegen (beweeggedrag, ‘Wat
vindt u van uw eigen leefstijl, en waarom?’)
• E (vents, health (and life) events) : Zijn er voorafgaand aan het ontstaan van
uw klachten nog bijzonderheden in uw gezondheid/ leven geweest, of
veranderingen opgetreden? (ongevallen, frequentie ziekte-episodes,
veranderingen in lichaamsfuncties, gewichtsverlies, tintelingen etc.).
Lokalisatie - Waar zit de pijn/ last/ beperking?
- Is er sprake van uitstraling
2
,Ontstaan(swijz - Hoe/ Waardoor is de klacht/ pijn/ probleem ontstaan?
e) - Ontstond dit opeens of geleidelijk, was het een ongeval?
Hoe ging het (vallen, uitglijden) precies in zijn werk (trauma-analyse)?
Functiestoorni - Waarom lukt het niet? In hoeverre komt dit door pijn, stijfheid in het
s gewricht, vermindering van kracht, balansverstoring?
- Heeft u het gevoel door de … te zakken?
- Zijn er gevoelsstoornissen of tintelingen?
- Wordt u kortademig of snel vermoeid waardoor het niet meer gaat?
Stel bij pijn nog een aantal vragen, dit zijn :
- Hoe zou u de pijn omschrijven? Is de pijn lokaal of wisselend van plek?
- In 2e instantie, is er een korte pijnscheut, meer zeurende doffe pijn of juist
stekend/ brandend?
- Zijn er zichtbare reacties zoals zwelling, verkleuring of jeuk?
Tijdsverloop - Hoelang heeft u hier al last van?
- Hoe is het beloop sinds het ontstaan, erger/ minder of anders?
(tijdens rustige periodes, door de week, over een dag, verschillende activiteiten
etc.)
Intensiteit en - Is de pijn altijd even heftig? Wanneer/ waardoor neemt de pijn/ klachten toe
samenhang of af?
- Hoe is de ernst in relatie tot de activiteit/ inspanning (NRS/ VAS)
- Gaat de pijn wel eens gepaard met andere klachten?
Geschiedenis - Heeft u wel eens andere klachten in dit gebeid/ op deze plek gehad?
- Komen dit soort klachten/ problemen ook in uw familie voor?
Aandachtspunten zijn, altijd vragen naar de volgende onderdelen :
3
, Rode vlaggen
Rode vlaggen regio lage rug
4
