HBO-V jaar 1 - Samenvatting Sociale Vakken Periode 3 (recht, onderzoekend vermogen, psychologie, gezondheidsbevordering)

SAMENVATTING SOCIALE VAKKEN
RECHT, ONDERZOEKEND VERMOGEN, PSYCHOLOGIE,
GEZONDHEIDSBEVORDERING

,RECHT

Protocollen en richtlijnen blijven altijd een hulpmiddel en zijn niet bindend. Kijk vooral zelf ook naar
een situatie en denk zelf na. In de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomt (WGBO) staat
aangegeven wat goede zorg inhoudt. Cliëntsysteem staat voor de cliënt zelf en diens naasten (ook
zorgpersoneel). Het formele cliëntsysteem bevat de professionals en het informele cliëntsysteem de
persoonlijke relaties.

De rechten/plichten van zorgvragers (staat ook in de WGBO):

 Recht op informatie
 Recht op geen informatie (als een patiënt iets niet wil weten)
 Recht op inzage van het (medisch) dossier
 Recht op bescherming van de privacy
 Recht op een second opinion
 De plicht informatie te verstrekken
 De plicht de behandeling te volgen
 De plicht de rekening te betalen

De plichten van de behandelaar:

 De behandelaar moet alle informatie verstrekken
 Toestemming van de patiënt is vereist
 De privacy waarborgen
 De algemene bewaartermijn van het dossier is 20 jaar
 Het behandelplan is in het dossier vastgelegd
 De behandelaar heeft het recht verzoeken te weigeren

De 5 criteria bij rechtelijke machtiging (RM) en in bewaringstelling (IBS), waarbij het begrip gevaar
centraal staat:

 De patiënt vormt een gevaar voor zichzelf of zijn omgeving
 Dit gevaar houdt verband met een stoornis van de geestesvermogens
 Het gevaar is niet af te wenden door tussenkomst van personen of instellingen buiten het
psychiatrisch ziekenhuis
 De patiënt heeft geen blijk van bereidheid tot opname
 De patiënt is ouders dan 12 jaar

Welke wetten regelen de rechten en plichten van zorgvrager?

 Wet BIG - De Wet op de beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) moet de
kwaliteit bevorderen van de zorg die beroepsbeoefenaren leveren. De wet is ook bedoeld om
patiënten of cliënten te beschermen tegen ondeskundig of onzorgvuldig handelen van
individuele zorgverleners. De belangrijkste doelstelling van de Wet BIG is het scheppen van
voorwaarden voor het bevorderen en bewaken van de kwaliteit van de beroepsuitoefening
in de individuele gezondheidszorg. Daarom staan er in de wet bepalingen over zaken als
titelbescherming, registratie, voorbehouden handelingen en tuchtrecht. Hier vallen alleen
mensen die BIG geregistreerd zijn onder. Niet de vader van een patiënt bijvoorbeeld. Als hij
iets fout zou doen zou die alleen kunnen worden aangeklaagd door een andere
belanghebbende. Je moet je als professional ook steeds opnieuw inschrijven.

,  WGBO - Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst regelt de rechten en de plichten
van de zorgvrager- en verlener. Gaat over het contract tussen de zorgverlener en de
zorgafnemer. De regels in de WGBO gaan altijd boven de algemene regels van de AVG.
 WKKGZ - De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg verplicht zorgaanbieders hun eigen
kwaliteit te bewaken, te beheersen en te verbeteren. Zorgaanbieders zijn zorginstellingen,
maar ook solistisch werkende zorgverleners. Zorgaanbieder moet systeem hebben om
klachten zorgvuldig af te handelen.
 WZD - De Wet zorg en dwang regelt de rechten bij onvrijwillige zorg of onvrijwillige opname
van mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een psychogeriatrische
aandoening (zoals dementie). Een cliënt valt onder de wet zorg en dwang als er een
verklaring is van een deskundig arts waaruit blijkt dat hij in verband met een
psychogeriatrische aandoening of verstandelijke beperking is aangewezen op zorg en/of een
persoon beschikt over een indicatie van het CIZ voor langdurige zorg met als grondslag een
psychogeriatrische aandoening of verstandelijke beperking.
 De wet Publieke Gezondheid regelt de organisatie van de openbare gezondheidszorg , de
bestrijding van infectieziektecrises en de isolatie van personen/vervoermiddelen die
internationaal gezondheidsgevaren kunnen opleveren. Ook regelt de wet de jeugd- en
ouderengezondheidszorg.



Beëindigen behandelovereenkomst:

 Gewichtige redenen
 Onheus of agressief gedrag patiënt
 Weigert meewerken behandeling
 Weigert voortdurend betaling
 Aanmerkelijk belang zorgaanbieder
 Zorgvuldigheidseisen
 Herhaaldelijk aandringen & waarschuwen
 Redelijke termijn
 Voortzetten medisch noodzakelijke hulp
 Gegevens verstrekken opvolger
 Zorgvuldig dossierbeheer


Wetgeving met betrekking tot de kwaliteit van de gezondheidszorg:

 WGBO
 Bewaartermijn is 20 jaar, tenzij:
o Patiënt hier eerder om vraag. En dit mag alleen worden geweigerd als:
 Het vernietigingsverzoek binnen 5 jaar na gedwongen opname is
 De informatie voor een andere patiënt belangrijk is
 In het dossier staat alleen info die van belang is voor de zorg van de patiënt

 BIG
 WKKGZ
 Wet medezeggenschap cliënten zorgsector (WMCZ)
 Geneesmiddelenwet

Wetgeving met betrekking tot ethiek:

,  Wet Toetsing Levensbeïndiging (WTL)
 Wet Medisch Wetenschappelijk Onderzoek met Mensen (WMWO)
 Wet op de Orgaandonatie (WOD)
 Wet Veiligheid en Kwaliteit lichaamsmateriaal (WVKL)
 Embryowet
 Wet Afbreking Zwangerschap (WAZ)
 Wet Foetaal Weefsel (WFW)



Wetgeving met betrekking tot de financiering, planning en organisatie van de gezondheidszorg:

 Wet toelating zorginstellingen (WTZ)
 Wet op de bijzondere medische verrichtingen (WBMZ)
 Wet Marktordening Gezondheidszorg (WMG)
 Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
 Zorgverzekeringswet (Zvw)
 Wet op de zorgtoeslag
 Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg)
 Wet publieke gezondheid
 Wet op de medische hulpmiddelen
 Gezondheidswet
 Jeudgwet
 Wet langdurige zorg (WLZ)
 Wet op het bevolkingsonderzoek



Je kunt doelen, regelingen en strafbepalingen binnen de wet BIG benoemen.

Beroepsuitoefening Individuele Gezondheidszorg (BIG) – Doelen:

1. De kwaliteit van de beroepsuitoefening bevorderen en bewaken
2. De patiënt beschermen tegen ondeskundige en onzorgvuldig handelen door
beroepsbeoefenaren

Regelingen:

 Titelbescherming
 Registratie in BIG-register
 Voorbehouden handelingen
 Handelingen op het gebied van de geneeskunst
 Alle andere verrichtingen, het onderzoeken en het geven van raad daaronder
begrepen, rechtstreeks betrekking hebbende op een persoon en ertoe strekkende
diens gezondheid te bevorderen of te bewaken.
 Tuchtrecht
 Strafmaatregelen



Er zijn 6 beroepsgroepen die bepaalde voorbehouden handelingen zelfstandig mogen uitvoeren als
ze daartoe bekwaam zijn. Ook moeten die handelingen behoren tot hun deskundigheidsgebied.