Verpleegkundige in de geestelijke gezondheidszorg
Deel 1
hs 4
De student kan benoemen op welke wijze het verpleegkundig beroep in de GGZ zich de
laatste 50 jaar heeft ontwikkeld.
De inhoud van de opleiding in 1892 zag er heel anders uit dan nu: het accent lag sterk op het
aanleren van orde, netheid en discipline aan de cliënten. Tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw
bevatte de opleiding tot psychiatrisch verpleegkundige nog veel kennis over de verpleging van
mensen met somatische aandoeningen. Pas in de jaren zeventig kwam er meer aandacht voor
psychosociale aspecten en werd er meer volgens methodiek gewerkt.
Ook ontstond er inzicht dat er gewerkt moest worden op basis van verpleegkundige theorieën.
Deze theorieën waren niet zozeer gestoeld op wetenschap maar op bepaalde opvattingen over
ziekte, gezondheid, de persoon van de zorgvrager en verplegen. Ze hadden eerder een
filosofische basis dan dat er onderzoek aan ten grondslag lag. De laatste jaren is de belangstelling
voor het verplegen volgens verpleegkundige theorieën afgenomen. Sinds de jaren negentig gaat
de aandacht naar evidence based nursing practice, verplegen op grond van bewijs.
Verpleegkundige diagnosen, beoogde zorgresultaten en interventies worden op hun waarheid en
effectiviteit op een wetenschappelijke manier getoetst.
Sinds de jaren tachtig vindt er veel verpleegwetenschappelijk onderzoek plaats binnen het
werkveld van de psychiatrische verpleegkunde.
Het vak van GGZ-verpleegkundige is in de afgelopen honderd jaar veranderd van een
ongeschoold beroep met weinig maatschappelijk aanzien tot een professie die haar grondslagen
vindt in wetenschap. Dit betekent niet dat visie en opvattingen geen rol meer spelen.
Werkzaamheid en effectiviteit zijn voor verpleegkundigen immers niet de enige belangrijke
waarden. De autonomie van de client, rehabilitatie, empowerment en integratie van mensen met
een psychiatrische stoornis in de samenleving zijn voorbeelden van (verpleegkundige)
doelstellingen die niet zijn gegrond op wetenschap, maar op visie.
De student kan uitleggen welke taken en rollen de verpleegkunidge in de GGZ vervult en de
relatie leggen met HBO-verpleegkundige competenties.
Zorgvragergebonden taken
Een belangrijk kenmerk van de zorgvragergebonden taken is methodiek. Als GGZ-verpleegkundige
heb je competenties voor het vaststellen van de benodigde zorg, het plannen, het uitvoeren en het
evalueren van de benodigde zorg. Het beroepsdeelprofiel spreekt hierbij van kerntaken en
competenties. Dit kun je vertalen naar de rollen van zorgverlener en regisseur.
Deel 1
hs 4
De student kan benoemen op welke wijze het verpleegkundig beroep in de GGZ zich de
laatste 50 jaar heeft ontwikkeld.
De inhoud van de opleiding in 1892 zag er heel anders uit dan nu: het accent lag sterk op het
aanleren van orde, netheid en discipline aan de cliënten. Tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw
bevatte de opleiding tot psychiatrisch verpleegkundige nog veel kennis over de verpleging van
mensen met somatische aandoeningen. Pas in de jaren zeventig kwam er meer aandacht voor
psychosociale aspecten en werd er meer volgens methodiek gewerkt.
Ook ontstond er inzicht dat er gewerkt moest worden op basis van verpleegkundige theorieën.
Deze theorieën waren niet zozeer gestoeld op wetenschap maar op bepaalde opvattingen over
ziekte, gezondheid, de persoon van de zorgvrager en verplegen. Ze hadden eerder een
filosofische basis dan dat er onderzoek aan ten grondslag lag. De laatste jaren is de belangstelling
voor het verplegen volgens verpleegkundige theorieën afgenomen. Sinds de jaren negentig gaat
de aandacht naar evidence based nursing practice, verplegen op grond van bewijs.
Verpleegkundige diagnosen, beoogde zorgresultaten en interventies worden op hun waarheid en
effectiviteit op een wetenschappelijke manier getoetst.
Sinds de jaren tachtig vindt er veel verpleegwetenschappelijk onderzoek plaats binnen het
werkveld van de psychiatrische verpleegkunde.
Het vak van GGZ-verpleegkundige is in de afgelopen honderd jaar veranderd van een
ongeschoold beroep met weinig maatschappelijk aanzien tot een professie die haar grondslagen
vindt in wetenschap. Dit betekent niet dat visie en opvattingen geen rol meer spelen.
Werkzaamheid en effectiviteit zijn voor verpleegkundigen immers niet de enige belangrijke
waarden. De autonomie van de client, rehabilitatie, empowerment en integratie van mensen met
een psychiatrische stoornis in de samenleving zijn voorbeelden van (verpleegkundige)
doelstellingen die niet zijn gegrond op wetenschap, maar op visie.
De student kan uitleggen welke taken en rollen de verpleegkunidge in de GGZ vervult en de
relatie leggen met HBO-verpleegkundige competenties.
Zorgvragergebonden taken
Een belangrijk kenmerk van de zorgvragergebonden taken is methodiek. Als GGZ-verpleegkundige
heb je competenties voor het vaststellen van de benodigde zorg, het plannen, het uitvoeren en het
evalueren van de benodigde zorg. Het beroepsdeelprofiel spreekt hierbij van kerntaken en
competenties. Dit kun je vertalen naar de rollen van zorgverlener en regisseur.
