Samenvatting leereenheid 1 materieel strafrecht

Leereenheid 1: strafrechtelijke aansprakelijkheid


Het strafbare feit:

Codificatie:

 Art. 107 Gw: de wet regelt het strafrecht in algemene wetboeken, behoudens de
bevoegdheid tot regeling van bepaalde onderwerpen in afzonderlijke wetten.
 Kunnen ook provinciaal, gemeentelijk of zelfs Europees of internationaal geregeld worden.

Definitie van het strafbare feit:

 Strafbepaling: art. 1 lid 1 Sr
o Gedoeld wordt op een delictsomschrijving en een sanctienorm.
 In de delictsomschrijving wordt beschreven welk gedrag onder welke
subjectieve ( opzet, schuld of niet bepaald) en objectieve omstandigheden
(zoals wederrechtelijkheid, causaliteit en vooral specifieke bijzonderheden
van de strafbaarstelling in kwestie) tot strafrechtelijke aansprakelijkheid kan
leiden.
 Deze vereisten zijn de bestanddelen.
 De delictsomschrijving kan daarnaast een kwalificatie bevatten, maar is niet
gebruikelijk
 Bijvoorbeeld verkrachting (242), doodslag en moord (287 en 289),
diefstal (310) of eenvoudig witwassen (420bis 1)
o Naast de bestandsdelen van een delict moet er ook een vervolgingsrecht zijn.
 Naast alle bestanddelen van een delictsomschrijving moeten ook de
elementen wederrechtelijkheid en schuld zijn vervuld.
 als geschreven strafbaarheidsvoorwaarden fungeren de
bestanddelen en als ongeschreven strafbaarheidsvoorwaarden de
elementen. Zowel aan de bestanddelen als aan de elementen dient
voldaan te zijn wil een gedraging als strafbaar feit kunnen worden
aangemerkt.
 soms is de wederrechtelijkheid (of verwijtbaar) in de
delictsomschrijving opgenomen en dient dan als bestanddeel te
worden aangemerkt.
o Processueel van belang of sprake is van een aansprakelijkheidsvoorwaarde op
bestanddeelniveau dan wel op een ander niveau.

 Misdrijven en overtredingen:
o Misdrijven:
 Ernstiger strafbare feiten, vooral die waarbij vrijheidsstraf in beeld kan
komen
o Overtredingen:
 Minder ernstige feiten, waarbij normaal gesproken een geringe
vermogensstraf op het spel staat.

 Krenkings- en gevaarzettingsdelicten
o Krenkingsdelicten

,  Daadwerkelijke schending of krenking van een rechtsgoed, bijvoorbeeld
diefstal, mishandeling of verkrachting.
 Het kwaad is al geschied, het leed al is veroorzaakt.
o Gevaarzettingsdelicten
 De bedreiging van een rechtsgoed, het gevaar voor krenking wordt strafbaar
gesteld.
 Preventieve werking
 Abstracte gevaarzettingsdelicten
 Een gedraging die strafbaar wordt gesteld die in algemene, niet
nader in de delictsomschrijving gespecificeerde zin gevaar kan
opleveren.
 Bijvoorbeeld opruiing (131)
 Concreet gevaarzettingsdelict
 Een delictsomschrijving waarin wordt vereist dat daadwerkelijk
gevaar is ontstaan.
 Bijvoorbeeld brandstichting (157)

 Formele en materiële delicten
o Formeel delict
 Waarbij voor strafbaarheid een bepaalde handeling voldoende is
 Meestal abstracte gevaarzettingsdelicten
o Materieel delict
 Waarbij meer een bepaald gevolg centraal staat
 Meestal concrete gevaarzettingsdelicten

 Kwaliteits- en algemene delicten
o Algemene delicten (gemene delicten)
 Delicten waarvan ieder mens zich dient te onthouden, een ieder kan hem
plegen.
o Kwaliteitsdelicten
 Delicten die zich in directe zin slechts tot rechtssubjecten met een bepaalde
hoedanigheid richten.
 De normadressaat beschikt over een bepaalde rol (ouder of stiefouder), in
een bepaalde staat verkeert (faillissement)
 Naast strafbepalend ook strafverzwarend: gedraging tijdens een bepaalde
functie of hoedanigheid (verduistering door een ambtenaar)

 Commissie- en omissiedelicten
o Commissiedelicten
 Strafbare feiten die door handelen worden begaan
o Omissiedelict
 Strafbaar stellen van een nalaten

 Doleuze en culpoze delicten
o Doleuze delicten
 Is in de delictsomschrijving een opzetvereiste te vinden
o Culpoze delicten