Epidemiologie
College 1
Wat is epidemiologie? Wetenschappelijke studie van het vóórkomen en de verspreiding van ziekte
binnen en tussen populaties.
Epidemie: opmerkelijke toename van het vóórkomen van een ziekte in een bepaalde tijdsperiode.
Incidentie = aantal nieuwe gevallen ziekte
Verschillende soorten vragen
- Handelingsvraag: op zoek naar een praktische oplossing
- Feitenkennis vraag: wat is oorzaak, in welke omstandigheden. Opzoek naar controleerbare
feiten
- Normatieve vraag: waardeoordeel of normen
- Existentiële vraag: betekenis over leven of bestaan
Altijd eerst kijken wat de vraag is, in welke setting en voor wie? Probleem onderbouwen (wat is er al
over bekend en wat is probleem), dan type onderzoek verantwoorden (mensen volgen of interventie
aanbieden), bij wie ga je dit doen?, hoe ga je de gegevens verzamelen, verzamelen gegevens,
interpreteren gegevens, uiteindelijk rapporteren van het onderzoek.
In dit vak gaan we ons richten op de interpretatie van resultaten.
Nadruk ligt op beschrijven van ziekte en gezondheid.
Verschillende frequentie maten: prevalentie en incidentie (in college 2 verteld)
Pandemie: epidemie op wereldwijde schaal
Endemie: constant hoog frequentie niveau (zoals waterpokken)
Empirische cyclus: waarneming, theorie-model hypothese, voorspelling, toetsen en kom je tot
resultaat, dan weer opnieuw
Tussenstappen van de empirische cyclus
-Inductie: formuleren van een bepaalde veronderstelling op basis van observaties
-Deductie: proberen van algemene hypothese een concrete voorspelling af te leiden die toetsbaar is
-Toetsing: kijken naar algemene samenhang, of het niet op toeval berust
-Evaluatie: kijken naar uitkomst van toetsing, klopt de hypothese, wat is de waarde, wordt de hypothee
ondersteunt of niet, moet de theorie nog bijgeschaafd worden
Onderzoeksvraag: PICO
Patïent/populatie
Interventie
Comparator
Outcomes
College 2
, Inzicht in ernst van gezondheidsproblemen:
-Hoe vaak komen ziekten voor ziektefrequentie
-Hoe ernstig zijn de ziekten ziektelast
Epidemiologische breuk
-Berekenen en vergelijken van ziektefrequentie in groepen mensen met verschillende kenmerken
Teller/Noemer Aantal zieke individuen (=ziektegevallen)/Totaal aantal personen in de groep
waaruit deze zieke individuen afkomstig zijn (=aantal mensen in de populatie, ook wel ‘Populatie at
risk’)
Teller & noemer – in elk geval letten op:
1. Definitie van ziekte (teller)
2. Omschrijving van de populatie at risk (noemer)
3. Tijdsperiode (beide)
Definitie van gezondheid en ziekte
- Gezondheid = afwezigheid van ziekte
- Illness, disease, sickness
- Positieve gezondheid
Ziektegevallen (teller)
mensen classificeren: ziek/niet-ziek
-Indeling in ziek/niet-ziek
Sluit dit aan bij de klinische praktijk en is het zinvol voor klinische beslissingen of andere indeling?
-Hoe vaak is de ziekte vastgesteld?
Vaak is de diagnose min of meer objectief vastgesteld door deskundige (let op: definitie & diagnose
nooit zwart op wit)
Mensen met ziekte tellen
- Hoe omgaan met bestaande en nieuwe ziektegevallen?
Bij episoden: 1e, 2e, 3e episode
Populatie at risk’ (noemer)
Dynamisce populatie
Is een open populatie
- Lidmaatschap hangt samen met een bepaalde (tijdelijke) toestand en bestaat dus niet voor altijd
- Met de tijd worden nieuwe mensen lid en andere mensen geen lid meer
- Met de tijd veranderen kenmerken niet noodzakelijkerwijs
Gesloten populatie = cohort
- Lidmaatschap wordt bepaald door gebeurtenis en blijft altijd bestaan
- T0 of kalendertijd vormt het begin
- Daarna geen nieuwe instroom, deelnemers kunnen cohort wel verlaten
- Met de tijd: stijging leeftijd, omvang cohort neemt af door overlijden
- Bij volledige follow-up van begin tot einde onderzoek is van iedereen duidelijk wat er gebeurd
Tijdsperiode definiëren voor teller en noemen
- over welke tijdsperiode gaat het?
- hoe lang neemt iemand deel aan de populatie
- hoe lang een persoon ‘mee doet’
Noemer: persoonstijd i.p.v. personen tellen
Bijv. 7, persoonsjaren
College 1
Wat is epidemiologie? Wetenschappelijke studie van het vóórkomen en de verspreiding van ziekte
binnen en tussen populaties.
Epidemie: opmerkelijke toename van het vóórkomen van een ziekte in een bepaalde tijdsperiode.
Incidentie = aantal nieuwe gevallen ziekte
Verschillende soorten vragen
- Handelingsvraag: op zoek naar een praktische oplossing
- Feitenkennis vraag: wat is oorzaak, in welke omstandigheden. Opzoek naar controleerbare
feiten
- Normatieve vraag: waardeoordeel of normen
- Existentiële vraag: betekenis over leven of bestaan
Altijd eerst kijken wat de vraag is, in welke setting en voor wie? Probleem onderbouwen (wat is er al
over bekend en wat is probleem), dan type onderzoek verantwoorden (mensen volgen of interventie
aanbieden), bij wie ga je dit doen?, hoe ga je de gegevens verzamelen, verzamelen gegevens,
interpreteren gegevens, uiteindelijk rapporteren van het onderzoek.
In dit vak gaan we ons richten op de interpretatie van resultaten.
Nadruk ligt op beschrijven van ziekte en gezondheid.
Verschillende frequentie maten: prevalentie en incidentie (in college 2 verteld)
Pandemie: epidemie op wereldwijde schaal
Endemie: constant hoog frequentie niveau (zoals waterpokken)
Empirische cyclus: waarneming, theorie-model hypothese, voorspelling, toetsen en kom je tot
resultaat, dan weer opnieuw
Tussenstappen van de empirische cyclus
-Inductie: formuleren van een bepaalde veronderstelling op basis van observaties
-Deductie: proberen van algemene hypothese een concrete voorspelling af te leiden die toetsbaar is
-Toetsing: kijken naar algemene samenhang, of het niet op toeval berust
-Evaluatie: kijken naar uitkomst van toetsing, klopt de hypothese, wat is de waarde, wordt de hypothee
ondersteunt of niet, moet de theorie nog bijgeschaafd worden
Onderzoeksvraag: PICO
Patïent/populatie
Interventie
Comparator
Outcomes
College 2
, Inzicht in ernst van gezondheidsproblemen:
-Hoe vaak komen ziekten voor ziektefrequentie
-Hoe ernstig zijn de ziekten ziektelast
Epidemiologische breuk
-Berekenen en vergelijken van ziektefrequentie in groepen mensen met verschillende kenmerken
Teller/Noemer Aantal zieke individuen (=ziektegevallen)/Totaal aantal personen in de groep
waaruit deze zieke individuen afkomstig zijn (=aantal mensen in de populatie, ook wel ‘Populatie at
risk’)
Teller & noemer – in elk geval letten op:
1. Definitie van ziekte (teller)
2. Omschrijving van de populatie at risk (noemer)
3. Tijdsperiode (beide)
Definitie van gezondheid en ziekte
- Gezondheid = afwezigheid van ziekte
- Illness, disease, sickness
- Positieve gezondheid
Ziektegevallen (teller)
mensen classificeren: ziek/niet-ziek
-Indeling in ziek/niet-ziek
Sluit dit aan bij de klinische praktijk en is het zinvol voor klinische beslissingen of andere indeling?
-Hoe vaak is de ziekte vastgesteld?
Vaak is de diagnose min of meer objectief vastgesteld door deskundige (let op: definitie & diagnose
nooit zwart op wit)
Mensen met ziekte tellen
- Hoe omgaan met bestaande en nieuwe ziektegevallen?
Bij episoden: 1e, 2e, 3e episode
Populatie at risk’ (noemer)
Dynamisce populatie
Is een open populatie
- Lidmaatschap hangt samen met een bepaalde (tijdelijke) toestand en bestaat dus niet voor altijd
- Met de tijd worden nieuwe mensen lid en andere mensen geen lid meer
- Met de tijd veranderen kenmerken niet noodzakelijkerwijs
Gesloten populatie = cohort
- Lidmaatschap wordt bepaald door gebeurtenis en blijft altijd bestaan
- T0 of kalendertijd vormt het begin
- Daarna geen nieuwe instroom, deelnemers kunnen cohort wel verlaten
- Met de tijd: stijging leeftijd, omvang cohort neemt af door overlijden
- Bij volledige follow-up van begin tot einde onderzoek is van iedereen duidelijk wat er gebeurd
Tijdsperiode definiëren voor teller en noemen
- over welke tijdsperiode gaat het?
- hoe lang neemt iemand deel aan de populatie
- hoe lang een persoon ‘mee doet’
Noemer: persoonstijd i.p.v. personen tellen
Bijv. 7, persoonsjaren
