DE VERHELDERING VAN
HET PROFESSIONELE
VERSCHONINGSRECHT
Straf(proces)recht I
28-10-19
ESMEE HARDEMAN/ S1025410
WERKGROEP 5
Docent: M. Kremers
, 1. Inleiding
Het Ministerie van Justitie is bezig met de grootste wetgevingsoperatie ooit. Het betreft de
modernisering van het Wetboek van Strafvordering. 1 De huidige wettelijke regelingen
weerspiegelen niet langer het geldende recht wegens de recente ontwikkelingen in de
jurisprudentie en rechtspraktijk.2 Met name de bestaande regelingen omtrent het
‘professionele verschoningsrecht’ zullen wijzigen.3 Deze regelingen zijn maar summier
vastgelegd, wat reden geeft tot het treffen van nadere en inzichtelijke wettelijke regelingen te
treffen.4 In het bijzonder wordt de jurisprudentie van de Hoge Raad omtrent de mogelijkheid
het verschoningsrecht te doorbreken gecodificeerd en vindt er een verschuiving plaats in de
rolverdeling tussen de rechter-commissaris en de verschoningsgerechtigden.5 Deze
rolverdeling speelt een belangrijke rol bij de inbeslagname van voorwerpen en gegevens bij
professioneel verschoningsgerechtigden.6 Die vraag die hier rijst is of de codificatie van de
rechtspraktijk en jurisprudentie bijdraagt aan het verhelderen van het professionele
verschoningsrecht?
Allereerst zal worden uiteengezet wat het professionele verschoningsrecht inhoudt en wie tot
de groep professioneel verschoningsgerechtigden behoren. Vervolgens wordt besproken op
welke wijze het wetsvoorstel de doorbreking van het verschoningsrecht codificeert en in
hoeverre de rolverdeling tussen de verschoningsgerechtigden en de rechter-commissaris
wordt gewijzigd. Over deze verschuiving in de rolverdeling zal aansluitend een juridisch
standpunt ingenomen worden. Tot slot wordt in de conclusie ingegaan op de vraag of de
codificatie van de jurisprudentie bijdraagt aan het verhelderen van het professionele
verschoningsrecht.
2. De grondslag van het professionele verschoningsrecht
Het professionele verschoningsrecht impliceert het verschoningsrecht waar bepaalde
beroepsbeoefenaren, die geboden zijn tot geheimhouding in de uitoefening van hun beroep,
een beroep op kunnen doen.7 Oftewel professionals die een vorm van hulpverlening bieden
die in het algemeen belang noodzakelijk is.8 De algemene begripsbepaling van het
professionele verschoningsrecht is vastgelegd in artikel 218 van het Wetboek van
1
Keulen, RMThemis 2014, afl. 5, p. 211-222, p. 211.
2
Vaststellingswet-MvT Boek 1, p. 76.
3
Gritter, TBS&H 2017, 3 (2), p. 100-101, p. 100.
4
Keulen, RMThemis 2014, afl. 5, p. 211-222, p. 212.
5
Keulen, RMThemis 2014, afl. 5, p. 211-222, p. 221-222.
6
Vaststellingswet-MvT Boek 1, p. 78.
7
Lintz & Verloop, DD 2009/74, p. 1039-1060, p. 1041.
8
Bertens & Vellinga-Schootstra 2013, p. 171-235, p. 175.
1
HET PROFESSIONELE
VERSCHONINGSRECHT
Straf(proces)recht I
28-10-19
ESMEE HARDEMAN/ S1025410
WERKGROEP 5
Docent: M. Kremers
, 1. Inleiding
Het Ministerie van Justitie is bezig met de grootste wetgevingsoperatie ooit. Het betreft de
modernisering van het Wetboek van Strafvordering. 1 De huidige wettelijke regelingen
weerspiegelen niet langer het geldende recht wegens de recente ontwikkelingen in de
jurisprudentie en rechtspraktijk.2 Met name de bestaande regelingen omtrent het
‘professionele verschoningsrecht’ zullen wijzigen.3 Deze regelingen zijn maar summier
vastgelegd, wat reden geeft tot het treffen van nadere en inzichtelijke wettelijke regelingen te
treffen.4 In het bijzonder wordt de jurisprudentie van de Hoge Raad omtrent de mogelijkheid
het verschoningsrecht te doorbreken gecodificeerd en vindt er een verschuiving plaats in de
rolverdeling tussen de rechter-commissaris en de verschoningsgerechtigden.5 Deze
rolverdeling speelt een belangrijke rol bij de inbeslagname van voorwerpen en gegevens bij
professioneel verschoningsgerechtigden.6 Die vraag die hier rijst is of de codificatie van de
rechtspraktijk en jurisprudentie bijdraagt aan het verhelderen van het professionele
verschoningsrecht?
Allereerst zal worden uiteengezet wat het professionele verschoningsrecht inhoudt en wie tot
de groep professioneel verschoningsgerechtigden behoren. Vervolgens wordt besproken op
welke wijze het wetsvoorstel de doorbreking van het verschoningsrecht codificeert en in
hoeverre de rolverdeling tussen de verschoningsgerechtigden en de rechter-commissaris
wordt gewijzigd. Over deze verschuiving in de rolverdeling zal aansluitend een juridisch
standpunt ingenomen worden. Tot slot wordt in de conclusie ingegaan op de vraag of de
codificatie van de jurisprudentie bijdraagt aan het verhelderen van het professionele
verschoningsrecht.
2. De grondslag van het professionele verschoningsrecht
Het professionele verschoningsrecht impliceert het verschoningsrecht waar bepaalde
beroepsbeoefenaren, die geboden zijn tot geheimhouding in de uitoefening van hun beroep,
een beroep op kunnen doen.7 Oftewel professionals die een vorm van hulpverlening bieden
die in het algemeen belang noodzakelijk is.8 De algemene begripsbepaling van het
professionele verschoningsrecht is vastgelegd in artikel 218 van het Wetboek van
1
Keulen, RMThemis 2014, afl. 5, p. 211-222, p. 211.
2
Vaststellingswet-MvT Boek 1, p. 76.
3
Gritter, TBS&H 2017, 3 (2), p. 100-101, p. 100.
4
Keulen, RMThemis 2014, afl. 5, p. 211-222, p. 212.
5
Keulen, RMThemis 2014, afl. 5, p. 211-222, p. 221-222.
6
Vaststellingswet-MvT Boek 1, p. 78.
7
Lintz & Verloop, DD 2009/74, p. 1039-1060, p. 1041.
8
Bertens & Vellinga-Schootstra 2013, p. 171-235, p. 175.
1
